23. Namazi i xhenazes
1. NĂ«nkapitulli: Ă'thuhet pĂ«r atĂ«, fjala e fundit e tĂ« cilit Ă«shtĂ« âla ilahe ilaIIahâ?
Vehb ibn Munebihu u pyet: "A Ă«shtĂ« fjala âla ilahe ilallahâ çelĂ«si i Xhenetit?" Ai u pĂ«rgjigj: "Po, por çdo çelĂ«s i ka dhĂ«mbĂ«t e vet. Andaj, nĂ«se ke çelĂ«s me dhĂ«mbĂ« (tĂ« duhur), hapet (Xheneti) pĂ«r ty, nĂ« tĂ« kundĂ«rtĂ«n, nuk hapet."
1237. Nga: Ebu Dherr Gifariu
Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Mehdi ibn Mejmuni, e kĂ«tij i ka treguar Vasil Ahdebi, e ky nga Mamur ibn Suvejdi se Ebu Dherri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âMĂ« erdhi meleku (Xhibril) prej Zotit tim dhe mĂ« tha, - ose ka thĂ«nĂ«: mĂ« pĂ«rgĂ«zoi se, - kushdo qĂ« vdes prej umetit tim pa i bĂ«rĂ« ortak Allahut, do tĂ« hyjĂ« nĂ« Xhenet.â
- Edhe nëse bën zina, edhe nëse vjedh? - pyeta.
- âEdhe nĂ«se bĂ«n zina, edhe nĂ«se vjedhâ, - m'u pĂ«rgjigj Pejgamberi ï·ș.
1238. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Omer ibn Hafsi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e kĂ«tij i ka treguar Shekiku se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« vdes duke i bĂ«rĂ« Allahut ortak, do tĂ« hyjĂ« nĂ« Zjarr.â NdĂ«rkohĂ«, unĂ« thashĂ«: âAi qĂ« vdes pa i bĂ«rĂ« ortak Allahut, do tĂ« hyjĂ« nĂ« Xhenet.â
2. Nënkapitulli: Urdhëresa për përcjelljen e xhenazes
1239. Nga: Bera ibn Azibi
Ebu Velidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Eshathi, e ky e ka dĂ«gjuar Muavije ibn Suvejd ibn Mukarrinin se Berai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âPejgamberi ï·ș na ka urdhĂ«ruar shtatĂ« gjĂ«ra e na ka ndaluar shtatĂ« sosh. Na ka urdhĂ«ruar:
1. Të përcjellim xhenazet,
2. Të vizitojmë të sëmurin,
3. T'i përgjigjemi ftesës,
4. T'i ndihmojmë atij që i bëhet padrejtësi,
5. Ta përmbushim atë për të cilën dikush na është betuar,
6. Ta kthejmë selamin dhe
7. Të lutemi për atë që teshtin.
NdĂ«rkaq, na ka ndaluar: enĂ«t e argjendit, unazĂ«n e arit, mĂ«ndafshin, armaçin, veshjet e mĂ«ndafshta (kasije) dhe mĂ«ndafshin e vrazhdĂ« (istebrak).â
1240. Nga: Ebu Hurejra
Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar AmĂ«r ibn Ebu Seleme, e ky nga Evzaiu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Shihabi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș duke thĂ«nĂ«: âObligimet e muslimanit ndaj muslimanit janĂ« pesĂ«:
1. Kthimi i selamit,
2. Vizita e të sëmurit,
3. Përcjellja e xhenazes,
4. Përgjigjja ndaj ftesës, dhe
5. Lutja pĂ«r atĂ« qĂ« teshtin.â
Transmetimin e Amër ibn Ebu Seleme e ka fuqizuar Abdurrezaku, të cilin ia ka rrëfyer Mameri. Po ashtu, këtë hadith e transmeton Selame nga Ukajli (e ky nga Ibn Shihabi me zinxhirin paraprak).
Referenca: Sahihu i Buhariut 1240
Fjalë të panjohura?
3. Nënkapitulli: Hyrja tek i vdekuri pasi të mbështillet me qefin
1241. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
1241, 1242 - Bishr ibn Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Mameri dhe Junusi, e kĂ«ta nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ebu Seleme se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Ebu Bekri erdhi me kalĂ« prej Sunhit, vendbanimit tĂ« tij, e nĂ« atĂ« rast zbriti nga kali dhe u fut nĂ« xhami, pa i folur askujt. Hyri nĂ« dhomĂ«n e Aishes dhe u drejtua nga Pejgamberi ï·ș, i cili ishte i mbuluar me gunĂ« tĂ« hollĂ« (jemenase) me ngjyra, ia zbuloi fytyrĂ«n dhe e puthi. Pastaj qau e tha: âE bĂ«fsha kurban babanĂ« pĂ«r ty, o i DĂ«rguari i Allahut! Allahu nuk do tĂ« t'i bashkojĂ« dy vdekje, porse vdekjen qĂ« ta ka caktuar Allahu, tashmĂ« e ke shijuar.â
Ebu Seleme ka thĂ«nĂ«: âIbn Abasi tregon: âTeksa Omeri u fliste njerĂ«zve, doli Ebu Bekri dhe i tha: âUlu!â Ai refuzoi. PrapĂ« i tha: âUlu!â Ai refuzoi sĂ«rish. AtĂ«herĂ«, Ebu Bekri filloi tĂ« flasĂ«, e njerĂ«zit u kthyen nga ai dhe e lanĂ« Omerin. Aty tha: âE, mĂ« pas... Ai qĂ« e ka adhuruar Muhamedin ï·ș, Muhamedi ï·ș tanimĂ« ka vdekur, e ai qĂ« e adhuron Allahun, Allahu Ă«shtĂ« i GjallĂ« e nuk vdes. Allahu i MadhĂ«ruar thotĂ«: âMuhamedi Ă«shtĂ« vetĂ«m i dĂ«rguar. Por, edhe para tij ka pasur pejgamberĂ«. E, nĂ«se ai vdes ose vritet, a mos do tĂ« ktheheni ju prapa? Kushdo qĂ« kthehet prapa (nĂ« fe tĂ« gabuar) nuk i bĂ«n kurrfarĂ« dĂ«mi Allahut. Se, Allahu do t'i shpĂ«rblejĂ« falĂ«nderuesit.â (Ali Imran, 144)
Betohem nĂ« Allahun se, njerĂ«zit (nga mĂ«rzia) sikur nuk e dinin se Allahu e ka zbritur mĂ« parĂ« kĂ«tĂ« ajet, derisa e lexoi Ebu Bekri. AtĂ«herĂ« njerĂ«zit e pranuan prej tij dhe çdonjĂ«ri dĂ«gjohej duke e lexuar atĂ«.â
1242. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
1241, 1242
1243. Nga: Umu Ala Ensarja
Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Harixhe ibn Zejd ibn Thabiti se Umu Alai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), njĂ« grua ensare, qĂ« ia kishte dhĂ«nĂ« besĂ«n Pejgamberit ï·ș, tregon se muhaxhirĂ«t (kur erdhĂ«n nga Meka) u shpĂ«rndanĂ« me short, e neve na ra Othman ibn Medhuni. Pasi e vendosĂ«m nĂ« njĂ« prej shtĂ«pive tona, u sĂ«mur dhe vdiq. KĂ«shtu, e pastruam dhe e qefinosĂ«m me rrobat e tij. Kur erdhi i DĂ«rguari i Allahut ï·ș, unĂ« thashĂ«: âAllahu tĂ« mĂ«shiroftĂ«, o Ebu Saib! DĂ«shmoj se Allahu tĂ« ka nderuar.â Pejgamberi ï·ș tha:
- âE si e ditke ti se Allahu e ka nderuar atĂ«?â
- Me babë kurban t'u bëfsha, o i Dërguari i Allahut, e kë nderon Allahu pra? - pyeta.
- âSa i pĂ«rket kĂ«tij, i ka ardhur e qarta (vdekja). Betohem nĂ« Allahun se unĂ« shpresoj pĂ«r tĂ« mirĂ«sinĂ«! Betohem nĂ« Allahun se unĂ« nuk e di çfarĂ« do tĂ« bĂ«het me mua, edhe pse jam i DĂ«rguari i Allahutâ, - tha ai.
- Betohem nĂ« Allahun se askĂ«nd nuk do ta lavdĂ«roj pas tij (Othmanit), - thashĂ«.â
Seid ibn Ufejri ka thĂ«nĂ«: âNa ka treguar Lejthiu, njĂ«jtĂ«.â Nafi ibn Jezidi transmeton nga Ukajli se ka thĂ«nĂ«: âĂfarĂ« do tĂ« bĂ«het me tĂ«.â Transmetimin e tij e kanĂ« pĂ«rforcuar Shuajbi, AmĂ«r ibn Dinari dhe Mameri.
1244. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Muhamed ibn Beshari na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Gunderi, e kĂ«tij i ka treguar ShuĂ«be, e ky e ka dĂ«gjuar Muhamed ibn Munkedirin se Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) ka thĂ«nĂ«: âKur m'u vra babai, ia zbuloja fytyrĂ«n dhe qaja. NjerĂ«zit mundoheshin tĂ« mĂ« ndalnin, porse Pejgamberi ï·ș nuk mĂ« ndalte. Edhe halla ime, Fatimja, qante, sĂ« cilĂ«s Pejgamberi ï·ș i tha: âPo qan?â - ose ka thĂ«nĂ«: "Mos qaj! - MelekĂ«t e mbulonin atĂ« me krahĂ«t e tyre derisa e morĂ«t ju.â
Transmetimin e ShuĂ«bes e ka fuqizuar Ibn Xhurejxhit i cili ka thĂ«nĂ«: âMĂ« ka rrĂ«fyer Ibn Munkediri, i cili e ka dĂ«gjuar Xhabirin.â
4. Nënkapitulli: Vetë familjari i lajmëron të tjerët për vdekjen e anëtarit të familjes
1245. Nga: Ebu Hurejra
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, ditĂ«n kur vdiq Nexhashiu, i DĂ«rguari i Allahut ï·ș njoftoi pĂ«r vdekjen e tij. KĂ«shtu, doli nĂ« namazgjah, i rreshtoi safat dhe bĂ«ri katĂ«r tekbire.
1246. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ebu Mameri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdulvarithi, e kĂ«tij i ka treguar Ejubi, e ky nga Humejd ibn Hilali se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âZejdi e mori flamurin dhe u vra. Pas tij e mori Xhaferi dhe u vra. Pastaj e mori Abdullah ibn Revaha dhe u vra, - ndĂ«rsa sytĂ« e tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș lotonin, - MĂ« pas e mori Halid ibn Velidi, pa qenĂ« i caktuar mĂ« parĂ«, dhe ngadhĂ«njeu.â
5. Nënkapitulli: Lajmërimi se xhenazja është gati (për t'ia falur namazin)
Ebu Rafiu transmeton nga Ebu Hurejra i cili tregon se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPse nuk mĂ« keni lajmĂ«ruar?â
1247. Nga: Abdullah ibn Abasi
Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Ebu Muaviu, e ky nga Ebu Is'hak Shejbaniu, e ky nga Shabiu se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se njĂ« njeri, tĂ« cilin i DĂ«rguari i Allahut ï·ș e vizitonte, vdiq dhe e varrosĂ«n natĂ«n. NĂ« mĂ«ngjes i treguan Pejgamberit ï·ș, i cili tha:
- âPse nuk mĂ« keni lajmĂ«ruar?â
- Ishte në terrin e natës, e nuk deshëm të të mundojmë, - i thanë.
Kështu, shkoi te varri i tij dhe ia fali namazin e xhenazes.
6. Nënkapitulli: Vlera e atij që i vdes një fëmijë dhe që shpreson në shpërblimin e durimit
Allahu i MadhĂ«ruar thotĂ«: âDhe pĂ«rgĂ«zoji durimtarĂ«t.â (Bekare, 155)
1248. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ebu Mameri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdulvarithi, e kĂ«tij i ka treguar Abdulazizi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âĂdo musliman, qĂ« i vdesin tre (fĂ«mijĂ«) pa arritur pubertetin, Allahu do ta fusĂ« nĂ« Xhenet pĂ«r mĂ«shirĂ«n qĂ« ka ndaj tyre.â
1249. Nga: Ebu Seid Hudriu
Muslimi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Abdurrahman ibn Asbehani, e ky nga Dhekvani se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se gratĂ« (medinase) i thanĂ« Pejgamberit ï·ș: âNa cakto njĂ« ditĂ« (pĂ«r kĂ«shilla). KĂ«shtu, ai i kĂ«shilloi ato duke u thĂ«nĂ«: âSecilĂ«s nĂ«nĂ« qĂ« i vdesin tre fĂ«mijĂ«, do t'i bĂ«hen pengesĂ« nga Zjarri.â
- NjĂ« grua tha: âPo dy?â
- âEdhe dyâ, - tha Pejgamberi ï·ș.
1250. Nga: Ebu Hurejra
Sheriku ka transmetuar nga Ibn Asbehani, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Salihu, e ky nga Ebu Seidi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) shton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âQĂ« ende nuk e kanĂ« arritur pubertetin.â
1251. Nga: Ebu Hurejra
Aliu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e ky e ka dĂ«gjuar Zuhriun, e ky nga Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âMuslimani, tĂ« cilit i vdesin tre fĂ«mijĂ«, nuk do tĂ« hyjĂ« nĂ« Xhehenem, pĂ«rveç betimit tĂ« Allahut, i cili do tĂ« realizohet medoemos (kalimit nĂ«pĂ«r UrĂ«n e Siratit, mbi Xhehenem).â
Ebu Abdullahu (Buhariu) citon ajetin: âDhe çdonjĂ«ri prej jush do tĂ« arrijĂ« tek Ai (Xhehenemi).â (Merjem, 71)
7. NĂ«nkapitulli: KĂ«shilla e ndonjĂ« burri drejtuar ndonjĂ« gruaje te varri duke i thĂ«nĂ«: âDuro!â
1252. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ademi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Thabiti se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș kaloi pranĂ« njĂ« gruaje, qĂ« po qante te njĂ« varr dhe i tha: âKi frikĂ« Allahun dhe duro!â
8. Nënkapitulli: Larja e të vdekurit dhe dhënia abdes me ujë e sidër
Ibn Omeri parfumoi njĂ« djalĂ« tĂ« vdekur tĂ« Seid ibn Zejdit, e barti atĂ« dhe ia fali xhenazen pa e pĂ«rsĂ«ritur abdesin. Ibn Abasi ka thĂ«nĂ«: "Muslimani nuk ndyhet, as i gjallĂ« e as i vdekur." Sad ibn Ebu Vekasi ka thĂ«nĂ«: "Sikur tĂ« ishte i ndytĂ«, nuk do ta kisha prekur." Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: "Besimtari nuk ndyhet."
1253. Nga: Umu Atija Ensarja
Ismail ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Ejub Sehtijaniu, e ky nga Muhamed ibn Sirini se Umu Atije Ensarja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKur tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș i vdiq e bija (Zejnebja), hyri te ne dhe tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r, tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, sa ta shihni tĂ« nevojshme. NdĂ«rkaq, herĂ«n e fundit pastrojeni me kamfur, ose diçka prej tij. Kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, i treguam, e nĂ« atĂ« rast na e dha rrobĂ«n e tij tĂ« poshtme dhe tha: âFillimisht mbĂ«shtilleni me kĂ«tĂ«.â
9. Nënkapitulli: Pastrimi pëlqehet të kryhet në numër tek
1254. Nga: Umu Atija Ensarja
Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdulvehab Thekafiu, e ky nga Ejubi, e ky nga Muhamedi se Umu Atije Ensarja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, teksa po ia pastronim tĂ« bijĂ«n (Zejneben), i DĂ«rguari i Allahut ï·ș hyri te ne, e nĂ« atĂ« rast tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r, tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«. NdĂ«rkaq, herĂ«n e fundit pastrojeni me kamfur. E, kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, i treguam, e nĂ« atĂ« rast na e hodhi rrobĂ«n e tij tĂ« poshtme dhe tha: âMbĂ«shtilleni me kĂ«tĂ«.â
Ejubi ka thĂ«nĂ«: âMĂ« ka treguar Hafsa njĂ«jtĂ« sikurse mĂ« ka treguar Muhamedi. NĂ« transmetimin e HafsĂ«s qĂ«ndron: âPastrojeni (me numĂ«r) tek.â Po ashtu, aty pĂ«rmendet: âTri, pesĂ« ose shtatĂ« herĂ«.â Gjithashtu, aty pĂ«rmendet edhe: âFilloni prej anĂ«s sĂ« saj tĂ« djathtĂ« dhe prej gjymtyrĂ«ve tĂ« abdesit.â
Po ashtu nĂ« atĂ« transmetim qĂ«ndron: âUmu Atija ka thĂ«nĂ«: âFlokĂ«t ia kemi zĂ«nĂ« nĂ« tri gĂ«rsheta.â
10. Nënkapitulli: Pastrimi i xhenazes fillon prej anës së djathtë
1255. Nga: Umu Atija Ensarja
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ismail ibn Ibrahimi, e kĂ«tij i ka treguar Halidi, e ky nga Hafsa bint Sirini se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș, me rastin e pastrimit tĂ« bijĂ«s sĂ« tij ka thĂ«nĂ«: âFilloni prej anĂ«s sĂ« saj tĂ« djathtĂ« dhe prej gjymtyrĂ«ve tĂ« abdesit.â
11. Nënkapitulli: Gjymtyrët e të vdekurit të cilave u jepet abdes
1256. Nga: Umu Atija Ensarja
Jahja ibn Musai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Vekiu, e ky nga Sufjani, e ky nga Halid Hadhai, e ky nga Hafsa bint Sirini se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âTeksa po e pastronim tĂ« bijĂ«n e Pejgamberit ï·ș, ai na tha: âFilloni prej anĂ«s sĂ« saj tĂ« djathtĂ« dhe prej gjymtyrĂ«ve tĂ« abdesit.â
12. Nënkapitulli: A përdoret izari i mashkullit për qefinosjen e femrës?
1257. Nga: Umu Atija Ensarja
Abdurrahman ibn Hamadi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Ibn Avniu, e ky nga Muhamedi se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKur i vdiq e bija, Pejgamberi ï·ș na tha: âPastrojeni tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, nĂ«se e shihni tĂ« nevojshme. E, kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, i treguam, e nĂ« atĂ« rast hoqi nga beli rrobĂ«n e tij dhe tha: âFillimisht mbĂ«shtilleni me kĂ«tĂ«.â
13. Nënkapitulli: Në fund të pastrimit dhe qefinosjes të vdekurit i vendoset kamfur
1258. Nga: Umu Atija Ensarja
Hamid ibn Omeri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Ejubi, e ky nga Muhamedi se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âVdiq njĂ«ra prej vajzave tĂ« Pejgamberit ï·ș, e ai doli dhe na tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r, tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, sa ta shihni tĂ« nevojshme. NdĂ«rkaq, herĂ«n e fundit pastrojeni me kamfur, ose diçka prej tij. E, kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, i treguam, e nĂ« atĂ« rast ai na e hodhi rrobĂ«n e tij tĂ« poshtme dhe tha: âFillimisht mbĂ«shtilleni me kĂ«tĂ«.â
Ejubi e transmeton nga Hafsa, e kjo nga Umu Atija, me shprehje të ngjashme.
1259. Nga: Umu Atija Ensarja
Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPastrojeni tri, pesĂ«, shtatĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, nĂ«se e shihni tĂ« nevojshme.â
Hafsa tregon se Umu Atija ka thĂ«nĂ«: âFlokĂ«t ia kemi zĂ«nĂ« nĂ« tri gĂ«rsheta.â
14. NĂ«nkapitulli: Shprishja e gĂ«rshetave tĂ« femrĂ«s pĂ«r tâi larĂ«
Ibn Sirini ka thënë: "Lejohet të shprishen flokët (gërshetat) e të vdekurit."
1260. Nga: Umu Atija Ensarja
Ahmedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdullah ibn Vehbiu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Xhurejxhi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ejubi, e ky e ka dĂ«gjuar Hafsa bint Sirinin se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se vajzĂ«s sĂ« tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș flokĂ«t ia zunĂ« nĂ« tri gĂ«rsheta. Ia shprishĂ«n e ia pastruan, pastaj ia zunĂ« nĂ« tri gĂ«rsheta.
15. Nënkapitulli: Mënyra e mbështjelljes së femrës me qefin
Haseni ka thënë: "Me çarçafin (copën) e pestë i shtrëngon dy kofshët dhe dy ijët, nën këmishë."
1261. Nga: Umu Atija Ensarja
Ahmedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdullah ibn Vehbiu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Xhurejxhi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ejubi, e ky e ka dĂ«gjuar Ibn Sirinin se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), - njĂ« grua nga ensarĂ«t qĂ« ia kishte dhĂ«nĂ« besĂ«n Pejgamberit ï·ș, e cila njĂ«herĂ« pati shkuar nĂ« Basra pĂ«r ta takuar njĂ« djalĂ« tĂ« saj, por, me tĂ« mbĂ«rritur atje, ai i pati vdekur, - na tregoi: âTeksa po e pastronim tĂ« bijĂ«n e Pejgamberit ï·ș, ai hyri dhe na tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r, tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, sa ta shihni tĂ« nevojshme. NdĂ«rkaq, herĂ«n e fundit pastrojeni me kamfur. E, kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, na e hodhi rrobĂ«n e tij tĂ« poshtme dhe tha: âFillimisht mbĂ«shtilleni me kĂ«tĂ«â (Ejubi ka thĂ«nĂ«: âIbn Sirini) nuk shtoi asgjĂ« mĂ« shumĂ«. Nuk e di se pĂ«r cilĂ«n prej bijave tĂ« tij ishte fjala.â
Ejubi ka thĂ«nĂ« se me fjalĂ«n (ۧÙŰ„ÙŰŽÙŰčÙۧ۱) (ishar) Ă«shtĂ« pĂ«r qĂ«llim: âAto fillimisht e kishin mbĂ«shtjellĂ« tĂ«rĂ«sisht xhenazen me rrobĂ«n e Pejgamberit ï·ș (pastaj me pjesĂ«t e tjera tĂ« qefinit). Muhamed ibn Sirini kĂ«shtu urdhĂ«ronte tĂ« veprohej me femrĂ«n, qĂ« nĂ« fillim tĂ« mbĂ«shtillet tĂ«rĂ«sisht, e jo pjesĂ«-pjesĂ«.â
16. Nënkapitulli: Lidhja e flokëve të femrës në formë gërshetash
1262. Nga: Umu Atija Ensarja
Kabisa na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Hishami, e ky nga Umu Hudhejli se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âIa kemi gĂ«rshetuar flokĂ«t sĂ« bijĂ«s sĂ« Pejgamberit ï·ș, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« tri gĂ«rsheta.â
Vekiu tregon se Sufjani ka thĂ«nĂ«: âNĂ« majĂ« tĂ« kokĂ«s dhe nĂ« tĂ« dy anĂ«t.â
17. Nënkapitulli: Femrës flokët i vendosen mbrapa
1263. Nga: Umu Atija Ensarja
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahja ibn Seidi, e ky nga Hisham ibn Hasani, e kĂ«tij i ka treguar Hafsa se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKur vdiq njĂ«ra prej vajzave tĂ« Pejgamberit ï·ș, ai erdhi e na tha: âPastrojeni me sidĂ«r nĂ« numĂ«r tek: tri, pesĂ« ose mĂ« shumĂ« herĂ«, sa ta shihni tĂ« nevojshme. NdĂ«rkaq, herĂ«n e fundit pastrojeni me kamfur, ose diçka prej tij. Kur ta mbaroni, mĂ« tregoni.â Pasi e kryem, i treguam, e nĂ« atĂ« rast ai na e hodhi rrobĂ«n e poshtme. Ia thurĂ«m flokĂ«t nĂ« tri gĂ«rsheta dhe ia hodhĂ«m mbrapa (shpinĂ«s).â
18. Nënkapitulli: Shfrytëzimi i rrobave të bardha për qefin
1264. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Muhamed ibn Mukatili na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Hisham ibn Urve, e ky nga babai i tij se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș Ă«shtĂ« qefinosur nĂ« tri rroba tĂ« bardha jemenase prej pambuku, asnjĂ«ra nga ato s'ka qenĂ« kĂ«mishĂ« ose çallmĂ«.
19. Nënkapitulli: Qefinosja vetëm me dy rroba
1265. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ebu Numani na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Ejubi, e ky nga Seid ibn Xhubejri se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âTeksa njĂ« njeri po qĂ«ndronte nĂ« Arafat, u rrĂ«zua nga deveja, e cila ia theu qafĂ«n (dhe vdiq).â Pejgamberi ï·ș tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r dhe qefinoseni me dy rroba. Mos e parfumoni e mos ia mbuloni kokĂ«n, sepse DitĂ«n e Kiametit ringjallet duke kĂ«nduar telbijen.â
20. Nënkapitulli: Parfumimi i të vdekurit
1266. Nga: Abdullah ibn Abasi
Kutejbe na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamadi, e ky nga Ejubi, e ky nga Seid ibn Xhubejri se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âTeksa njĂ« njeri po qĂ«ndronte nĂ« Arafat me tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș, u rrĂ«zua nga deveja, e cila ia theu qafĂ«n (dhe vdiq). AtĂ«herĂ« i DĂ«rguari i Allahut ï·ș tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r dhe qefinoseni me dy rroba. Por, mos e parfumoni e mos ia mbuloni kokĂ«n, sepse DitĂ«n e Kiametit Allahu e ringjall duke kĂ«nduar telbijen.â
21. Nënkapitulli: Si qefinoset personi që vdes në ihram?
1267. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ebu Numani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Ebu Avane, e ky nga Ebu Bishri, e ky nga Seid ibn Xhubejri se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âTeksa ishim me Pejgamberin ï·ș (nĂ« Arafat), njĂ« njeri, duke qenĂ« nĂ« ihram, deveja e vet e rrĂ«zoi dhe ia theu qafĂ«n (dhe vdiq).â AtĂ«herĂ« Pejgamberi ï·ș tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r dhe qefinoseni me dy rroba. Por, mos e parfumoni e mos ia mbuloni kokĂ«n, sepse DitĂ«n e Kiametit Allahu e ringjall duke kĂ«nduar telbijen.â
1268. Nga: Abdullah ibn Abasi
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Amri dhe Ejubi, e kĂ«ta nga Seid ibn Xhubejri se Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âTeksa njĂ« njeri qĂ«ndronte nĂ« Arafat me Pejgamberin ï·ș, u rrĂ«zua nga deveja e vet, e cila ia theu qafĂ«n, e nĂ« atĂ« rast vdiq.â AtĂ«herĂ« Pejgamberi ï·ș tha: âPastrojeni me ujĂ« e sidĂ«r dhe qefinoseni me dy rroba. Mos e parfumoni e mos ia mbuloni kokĂ«n, sepse DitĂ«n e Kiametit ringjallet duke kĂ«nduar telbijen.â
22. Nënkapitulli: Qefinosja me këmishë dosido, e qepur apo e paqepur
1269. Nga: Abdullah ibn Omeri
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahja ibn Seidi, e ky nga Ubejdullahu, e kĂ«tij i ka treguar Nafiu se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, kur vdiq Abdullah ibn Ubeji, djali i tij erdhi te Pejgamberi ï·ș dhe i tha: âO i DĂ«rguari i Allahut, ma jep kĂ«mishĂ«n tĂ«nde, qĂ« me tĂ« ta qefinos babanĂ« tim, e falja namazin dhe kĂ«rko falje pĂ«r tĂ«.â Pejgamberi ï·ș ia dha kĂ«mishĂ«n dhe i tha: âMĂ« lajmĂ«ro pĂ«r t'ia falur namazin.â
Pasi e lajmĂ«roi, Pejgamberi ï·ș deshi t'ia falte namazin, por Omeri e tĂ«rhoqi dhe i tha:
- A nuk ta ka ndaluar Allahu që hipokritëve t'ua falësh namazin e xhenazes?
- âJam mes dy zgjedhjeve. Allahu ï·» ka thĂ«nĂ«: âKĂ«rko falje pĂ«r ta, ose mos kĂ«rko. Por, edhe nĂ«se kĂ«rkon falje shtatĂ«dhjetĂ« herĂ«, Allahu nuk do t'ua falĂ«...â, (Teube, 80) - tha Pejgamberi ï·ș dhe ia fali namazin.
AtĂ«herĂ« zbriti ajeti: âAsnjĂ«rit prej tyre, kur tĂ« vdesin, mos ia fal namazin...â (Teube, 84)
1270. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Malik ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ujejne, e ky nga Amri se Xhabiri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș shkoi tek Abdullah ibn Ubeji, pasi e kishin vendosur nĂ« varr, e nxori (nga varri), e lagu me pĂ«shtymĂ«n e vet dhe e mbĂ«shtolli me kĂ«mishĂ«n e tij.
23. Nënkapitulli: Qefinosja pa këmishë
1271. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Hishami, e ky nga Urve se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș Ă«shtĂ« qefinosur me tri rroba tĂ« bardha jemenase prej pambuku, asnjĂ«ra nga ato s'ka qenĂ« kĂ«mishĂ« ose çallmĂ«.
1272. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Hishami, e kĂ«tij i ka treguar babai i tij se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș Ă«shtĂ« qefinosur me tri rroba, asnjĂ«ra nga ato s'ka qenĂ« kĂ«mishĂ« ose çallmĂ«.
24. Nënkapitulli: Qefinosja pa çallmë
1273. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Hisham ibn Urve, e ky nga babai i tij se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș Ă«shtĂ« qefinosur me tri rroba tĂ« bardha jemenase, asnjĂ«ra nga ato s'ka qenĂ« kĂ«mishĂ« ose çallmĂ«.
25. Nënkapitulli: Shfrytëzimi i pasurisë së të vdekurit për qefinosje
Ky është mendimi i Ataut, Zuhriut, Amër ibn Dinarit dhe Katades. Amër ibn Dinari ka thënë: "Parfumimi bëhet prej pasurisë (së të vdekurit)." Ibrahimi ka thënë: "Së pari (pasi personi të vdesë) fillohet me qefinosjen e tij, vijohet me kthimin e borxheve, e pastaj me testamentin." Sufjani ka thënë: "Pagesa e varrmihësit dhe pastrimit është në kuadër të qefinosjes."
1274. Nga: Abdurrahman ibn Aufi
Ahmed ibn Muhamed Mekiu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e ky nga Sadi, se babai i tij Ibrahimi tregon pĂ«r (babanĂ« e vet) Abdurrahman ibn Aufin (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) se njĂ« ditĂ«, kur i sollĂ«n ushqim, tha: âKur Ă«shtĂ« vrarĂ« Musab ibn Umejri, i cili ka qenĂ« mĂ« i mirĂ« se unĂ«, nuk patĂ«m gjetur me se ta qefinosnin, pĂ«rveç njĂ« gune. Po ashtu, kur Ă«shtĂ« vrarĂ« Hamzai, ose njĂ« burrĂ« tjetĂ«r, qĂ«, gjithashtu, ka qenĂ« mĂ« i mirĂ« se unĂ«, nuk patĂ«m gjetur me se ta qefinosnin, pĂ«rveç njĂ« gune. Kam frikĂ« se na janĂ« pĂ«rshpejtuar mirĂ«sitĂ« qysh nĂ« kĂ«tĂ« botĂ«. Pastaj qau.â
26. Nënkapitulli: Rastet kur nuk gjendet më shumë se një rrobë (për qefinosje)
1275. Nga: Abdurrahman ibn Aufi
Muhamed ibn Mukatili na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer ShuĂ«be, e ky nga Sad ibn Ibrahimi, se babai i tij Ibrahimi tregon se Abdurrahman ibn Aufit (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) i sollĂ«n ushqim (iftarin) duke qenĂ« agjĂ«rueshĂ«m, e nĂ« atĂ« rast tha: âKur Ă«shtĂ« vrarĂ« Musab ibn Umejri, i cili ka qenĂ« mĂ« i mirĂ« se unĂ«, Ă«shtĂ« qefinosur me njĂ« gunĂ«. Kur i mbulohej koka, i zbuloheshin kĂ«mbĂ«t, e, kur i mbuloheshin kĂ«mbĂ«t, i zbulohej koka.â - MĂ« duket se ka thĂ«nĂ«: - âPo ashtu, kur Ă«shtĂ« vrarĂ« Hamzai, qĂ«, gjithashtu, ka qenĂ« mĂ« i mirĂ« se unĂ«, pastaj mirĂ«sitĂ« e dynjasĂ« na u zgjeruan, - ose ka thĂ«nĂ«: na u dhanĂ«. - Kam frikĂ« se na janĂ« pĂ«rshpejtuar mirĂ«sitĂ« (qysh nĂ« kĂ«tĂ« botĂ«).â Pastaj qau dhe e la ushqimin.
27. Nënkapitulli: Kur rroba për qefinosje nuk mjafton për të mbuluar këmbët dhe kokën, mbulohet vetëm koka
1276. Nga: Habab ibn Ereti
Omer ibn Hafs ibn Gijathi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e kĂ«tij i ka treguar Shekiku se Hababi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âMe Pejgamberin ï·ș kemi bĂ«rĂ« hixhret duke synuar FytyrĂ«n e Allahut, andaj shpĂ«rblimi ynĂ« Ă«shtĂ« tek Allahu. Dikush prej nesh tashmĂ« ka vdekur, pa e gĂ«zuar aspak shpĂ«rblimin e tij (nĂ« kĂ«tĂ« botĂ«), bie fjala, Musab ibn Umejri, ndĂ«rkaq tĂ« tjerĂ«ve u janĂ« pjekur frutat dhe po i vjelin. Ai u vra DitĂ«n e Uhudit, ndĂ«rkohĂ« nuk gjenim me se ta qefinosnim, pĂ«rveç njĂ« rrobe me tĂ« cilĂ«n, kur ia mbulonim kokĂ«n, i zbuloheshin kĂ«mbĂ«t, e kur ia mbulonim kĂ«mbĂ«t, i zbulohej koka. Pejgamberi ï·ș na pati urdhĂ«ruar qĂ« kokĂ«n t'ia mbulonim me tĂ«, kurse kĂ«mbĂ«ve t'u hidhnim idhhir.â
28. NĂ«nkapitulli: Pejgamberi ï·ș nuk e kritikoi atĂ« qĂ« e kishte pĂ«rgatitur qefinin pĂ«r vete para vdekjes
1277. Nga: Sehël ibn Sad Saidiu
Abdullah ibn Mesleme na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ebu Hazimi, e ky nga babai i tij se Sehli (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se njĂ« grua i solli Pejgamberit ï·ș njĂ« pelerinĂ« tĂ« re e tĂ« qĂ«ndisur.
Sehli pyeti:
- A e dini ç'është pelerina?
- Petk i gjatë, - iu përgjigjën të pranishmit.
- Po, - tha ai.
Pastaj vazhdoi: âGruaja nĂ« fjalĂ« i tha Pejgamberit ï·ș: âE kam qĂ«ndisur me dorĂ«n time dhe ta kam sjellĂ« qĂ« ta veshĂ«sh. Pejgamberi ï·ș e mori dhe, ngaqĂ« kishte nevojĂ« pĂ«r tĂ«, e veshi. Erdhi te ne, ndĂ«rkohĂ« e kishte veshur si rrobĂ« tĂ« poshtme. NjĂ«ri prej tĂ« pranishmĂ«ve tha: Sa e bukur qenka, mund tĂ« ma japĂ«sh?â NjerĂ«zit i thanĂ«: âNuk bĂ«re mirĂ«, Pejgamberi ï·ș e ka veshur sepse kishte nevojĂ«, e ti ia kĂ«rkove duke e ditur se ai nuk refuzon.â Ai tha: âBetohem nĂ« Allahun se nuk ia kĂ«rkova pĂ«r ta veshur, por pĂ«r tĂ« qenĂ« qefini im.â
Në të vërtetë, ashtu ndodhi, ajo i shërbeu si qefin.
29. Nënkapitulli: Dispozita e përcjelljes së xhenazes për gratë
1278. Nga: Umu Atija Ensarja
Kabisa ibn Ukbe na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Halid Hadhai, e ky nga Umu Hudhejli se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âNa Ă«shtĂ« ndaluar (femrave) pĂ«rcjellja e xhenazes, por jo rreptĂ«sisht.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 1278
Fjalë të panjohura?
30. Nënkapitulli: Të mbajturit zi nga ana e femrës që i ka vdekur dikush përveç bashkëshortit
1279. Nga: Umu Atija Ensarja
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Bishr ibn Mufadali, e kĂ«tij i ka treguar Seleme ibn Alkame se Muhamed ibn Sirini tregon se Umu AtijĂ«s (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) i vdiq njĂ« djalĂ«. Kur kaluan tri ditĂ«, kĂ«rkoi parfum. U parfumua dhe tha: âNa Ă«shtĂ« ndaluar (femrave) tĂ« mbajmĂ« zi mĂ« shumĂ« se tri ditĂ«, pĂ«rveç pĂ«r bashkĂ«shortin.â
1280. Nga: Zejneb bint Ebu Seleme
Humejdi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Ejub ibn Musai, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Humejd ibn Nafiu se Zejnebe bint Ebu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKur erdhi lajmi prej Shamit pĂ«r vdekjen e Ebu Sufjanit, pas tri ditĂ«sh Umu Habibe (e bija e tij) kĂ«rkoi parfum, pĂ«r t'i parfumuar faqet dhe parakrahĂ«t, e nĂ« atĂ« rast tha: âNuk mĂ« nevojitej aspak, porse e kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș duke thĂ«nĂ«: âNjĂ« gruaje qĂ« beson nĂ« Allahun dhe DitĂ«n e Gjykimit, nuk i lejohet tĂ« mbajĂ« zi pĂ«r tĂ« vdekurin mĂ« shumĂ« se tri ditĂ«, pĂ«rveç pĂ«r bashkĂ«shortin e saj, qĂ« nĂ« atĂ« rast mban zi katĂ«r muaj e dhjetĂ« ditĂ«.â
1281. Nga: Umu Habibe bint Ebu Sufjani
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Abdullah ibn Ebu BekĂ«r ibn Muhamed ibn AmĂ«r ibn Hazmi, e ky nga Humejd ibn Nafiu se Zejnebe bint Ebu Seleme tregon: âNjĂ«herĂ«, pasi hyra tek Umu Habibja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), gruaja e Pejgamberit ï·ș, mĂ« tha se e ka dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș duke thĂ«nĂ«: âNjĂ« gruaje qĂ« beson nĂ« Allahun dhe DitĂ«n e Gjykimit, nuk i lejohet tĂ« mbajĂ« zi pĂ«r tĂ« vdekurin mĂ« shumĂ« se tri ditĂ«, pĂ«rveç pĂ«r bashkĂ«shortin, qĂ« nĂ« atĂ« rast mban zi katĂ«r muaj e dhjetĂ« ditĂ«.â
1282. Nga: Zejneb bint Ebu Seleme
Zejnebe bint Ebu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âShkova te Zejnebe bint Xhahshiu pasi i vdiq vĂ«llai. KĂ«shtu, ajo kĂ«rkoi parfum, u parfumua me tĂ« dhe tha: âNuk pata nevojĂ« pĂ«r parfum, mirĂ«po e kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș hipur mbi minber duke thĂ«nĂ«: âNjĂ« gruaje qĂ« beson nĂ« Allahun dhe DitĂ«n e Gjykimit, nuk i lejohet tĂ« mbajĂ« zi pĂ«r tĂ« vdekurin mĂ« shumĂ« se tri ditĂ«, pĂ«rveç pĂ«r bashkĂ«shortin e saj, pĂ«r tĂ« cilin mban zi katĂ«r muaj e dhjetĂ« ditĂ«.â
31. Nënkapitulli: Vizitimi i varrezave
1283. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ademi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Thabiti se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș kaloi pranĂ« njĂ« gruaje qĂ« po qante te njĂ« varr, e nĂ« atĂ« rast ai i tha:
- âKi frikĂ« Allahun dhe duro!â
- Largohu prej meje, se ty nuk të ka goditur fatkeqësi si mua, - ia ktheu ajo pa e njohur.
Kur dikush i tregoi se ai ishte Pejgamberi ï·ș, ajo i vajti nĂ« shtĂ«pi, por te porta e tij nuk gjeti asnjĂ« rojĂ« (kĂ«shtu qĂ« hyri) dhe i tha: âNuk tĂ« kam njohur.â
Pejgamberi ï·ș i tha: âDurimi Ă«shtĂ« nĂ« goditjen e parĂ« (tĂ« fatkeqĂ«sisĂ«).â
32. NĂ«nkapitulli: Hadithi i Pejgamberit ï·ș nĂ« lidhje me atĂ« qĂ« e ka traditĂ« vajtimin: âNjeriu dĂ«nohet nĂ« varr pĂ«r shkak tĂ« vajtimit tĂ« familjes sĂ« vet.â
Allahu ï·» ka thĂ«nĂ«: âRuani veten dhe familjet tuaja nga Zjarri...â (Tahrim, 6) Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âSecili prej jush Ă«shtĂ« bari qĂ« do tĂ« merret nĂ« llogari pĂ«r kopenĂ« e vet.â E, nĂ«se (vajtimi) nuk ka qenĂ« traditĂ« e tĂ« vdekurit (pĂ«r tĂ« cilin tĂ« tjerĂ«t vajtojnĂ«), atĂ«herĂ« çështja mbetet ashtu siç ka thĂ«nĂ« Aishja (duke i cituar ajetet): â... askush nuk ngarkohet me barrĂ«n e tjetrit...â (Enam, 164), dhe: â... nĂ«se i ngarkuari rĂ«ndĂ« (mĂ«katari) thĂ«rret dikĂ« qĂ« tâia bartĂ«, nuk do tâi merret asgjĂ« nga barra...â (Fatir, 18) Lejohet tĂ« qarit qĂ« nuk pĂ«rmban vajtim. Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âĂdokush qĂ« vritet padrejtĂ«sisht, tĂ« birit tĂ« parĂ« tĂ« Ademit i shkruhet njĂ« pjesĂ« e mĂ«katitâ, sepse ai ka qenĂ« i pari qĂ« e ka nisur vrasjen.
1284. Nga: Usame ibn Zejdi
Abdani dhe Muhamedi na kanĂ« thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Asim ibn Sulejmani, e ky nga Ebu Othmani se Usame ibn Zejdi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âNjĂ«ra nga bijat e Pejgamberit ï·ș (Zejnebja) i çoi tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș fjalĂ«: âEja, se evlati po mĂ« vdes.â Pejgamberi ï·ș ia ktheu: âAllahut i takon ajo qĂ« ka marrĂ« dhe Atij i takon ajo qĂ« ka dhĂ«nĂ«. Ădo gjĂ« tek Ai Ă«shtĂ« me afat tĂ« caktuar. Le tĂ« bĂ«jĂ« durim dhe ta shpresojĂ« shpĂ«rblimin.â
Ajo sĂ«rish i çoi fjalĂ« dhe iu betua tĂ« vente. AtĂ«herĂ« i DĂ«rguari i Allahut ï·ș u nis dhe bashkĂ« me tĂ« shkuan edhe Sad ibn Ubade, Muadh ibn Xhebeli, Ubej ibn Kabi, Zejd ibn Thabiti dhe disa tĂ« tjerĂ«. Kur tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș ia afruan fĂ«mijĂ«n, i cili gĂ«rhiste si tĂ« ishte brenda njĂ« kaceku tĂ« vyshkur, i rrodhĂ«n lotĂ«t. Sadi i tha: âO i DĂ«rguari i Allahut, ç'Ă«shtĂ« kjo?â Ai ia ktheu: âKjo Ă«shtĂ« mĂ«shirĂ« qĂ« Allahu e ka vendosur nĂ« zemrat e robĂ«rve tĂ« Tij. NdĂ«r robĂ«rit e Tij Allahu i mĂ«shiron tĂ« mĂ«shirshmit.â
1285. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Abdullah ibn Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Amiri, e kĂ«tij i ka treguar Fulejh ibn Sulejmani, e ky nga Hilal ibn Aliu se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âIshim nĂ« varrimin e vajzĂ«s sĂ« tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș (Umu Kulthumit), i cili rrinte ulur afĂ«r varrit. PashĂ« se i lotonin sytĂ«. Ai pyeti:
- âA ka ndonjĂ« prej jush qĂ« mbrĂ«mĂ« nuk ka bĂ«rĂ« marrĂ«dhĂ«nie intime?â
- Unë, - tha Ebu Talhai.
- âZbritâ, - i tha Pejgamberi ï·ș, e ai (Ebu Talhai) zbriti nĂ« varrin e saj.â
1286. Nga: Abdullah ibn Ebu Mulejke
Abdani na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Xhurejxhi se Abdullah ibn Ubejdullah ibn Ebu Mulejke (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âKur Othmanit i vdiq njĂ«ra vajzĂ« nĂ« MekĂ«, i shkuam nĂ« varrim. Aty qenĂ« Ibn Omeri dhe Ibn Abasi. UnĂ« u ula nĂ« mes tyre, - ose ka thĂ«nĂ«: u ula pranĂ« njĂ«rit prej tyre, - pastaj erdhi tjetri dhe u ul pranĂ« meje.â Abdullah ibn Omeri i tha AmĂ«r ibn Othmanit: âA nuk po i ndalon (tĂ« afĂ«rmit) nga tĂ« qarĂ«t?â Kjo, se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âI vdekuri dĂ«nohet pĂ«r shkak tĂ« disa tĂ« qarave qĂ« i bĂ«n familja e vet pĂ«r tĂ«.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 1286
Fjalë të panjohura?
1287. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se edhe Omeri thoshte diçka tĂ« ngjashme (me hadithin paraprak). Pastaj tregoi: âU kthyem prej MekĂ«s me Omerin, derisa arritĂ«m nĂ« Bejda. Aty hasĂ«m njĂ« karvan me njerĂ«z nĂ«n hijen e njĂ« peme, e ai mĂ« tha: âShko shiko cilĂ«t janĂ« ata nĂ« kĂ«tĂ« karvan?â Kur shikova, e pashĂ« Suhejbin, andaj i tregova. Ai mĂ« tha: âThirrma atĂ«.â U ktheva te Suhejbi dhe i thashĂ«: âNisu dhe shko te prijĂ«si i besimtarĂ«ve.â (Pas njĂ« kohe) kur Omeri u plagos, Suhejbi shkoi tek ai dhe, duke qarĂ«, thoshte: âAh, vĂ«llai dhe shoku im i gjorĂ«!â NĂ« atĂ« rast Omeri i tha: âO Suhejb, po qan pĂ«r mua, ndĂ«rkohĂ« i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âI vdekuri dĂ«nohet pĂ«r shkak tĂ« disa tĂ« qarave qĂ« i bĂ«n familja e vet pĂ«r tĂ«.â
1288. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, kur vdiq Omeri, i tregova Aishes, e nĂ« atĂ« rast tha: âAllahu e mĂ«shiroftĂ« Omerin! Betohem nĂ« Allahun se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș nuk ka thĂ«nĂ« se Allahu e dĂ«non besimtarin pĂ«r shkak tĂ« tĂ« qarave qĂ« i bĂ«n familja e vet pĂ«r tĂ«, mirĂ«po i DĂ«rguari i Allahut! ka thĂ«nĂ«: âAllahu ia shton jobesimtarit dĂ«nimin pĂ«r shkak tĂ« tĂ« qarave qĂ« i bĂ«n familja e vet pĂ«r tĂ«.â Dhe ju mjafton Kurani: âAskush nuk do ta bartĂ« barrĂ«n e tjetrit...â (Enam, 164)
AtĂ«herĂ« Ibn Abasi tha: âAllahu e bĂ«n (njeriun) pĂ«r tĂ« qeshur e pĂ«r tĂ« qarĂ«.â
Ibn Ebu Mulejke ka thĂ«nĂ«: âBetohem nĂ« Allahun se Ibn Omeri nuk ka shtuar (pas kĂ«saj) asgjĂ«.â
1289. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Abdullah ibn Ebu Bekri, e ky nga babai i tij, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Amra bint Abdurrahmani se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), bashkĂ«shortja e Pejgamberit ï·ș, ka thĂ«nĂ«: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș kaloi pranĂ« (varrit tĂ«) njĂ« hebreje teksa familja e saj qanin pĂ«r tĂ«, e nĂ« atĂ« rast tha: âAta po qajnĂ« pĂ«r tĂ«, ndĂ«rkohĂ« ajo po dĂ«nohet nĂ« varr.â
1290. Nga: Ebu Musa Eshariu
Ismail ibn Halili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ali ibn Mus'hiri, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Is'hak Shejbaniu, e ky nga Ebu Burde, se babai i tij Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKur u plagos Omeri, Suhejbi thoshte: âAh, vĂ«llai im i gjorĂ«!â NĂ« atĂ« rast Omeri ia ktheu: âA nuk e di se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âI vdekuri dĂ«nohet pĂ«r shkak tĂ« tĂ« qarave tĂ« tĂ« gjallit.â
33. Nënkapitulli: Vajtimi që urrehet për të vdekurin
Omeri ka thënë: "Lëri të qajnë për Ebu Sulejmanin (Halid ibn Velidin), për sa kohë që nuk hedhin dhé mbi kokë e nuk vajtojnë."
1291. Nga: Mugire ibn Shuëbe
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Seid ibn Ubejdi, e ky nga Ali ibn Rebia se Mugire (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș duke thĂ«nĂ«: âTĂ« gĂ«njesh pĂ«r mua nuk Ă«shtĂ« njĂ«jtĂ« sikurse tĂ« gĂ«njesh pĂ«r dikĂ« tjetĂ«r. Ai qĂ« gĂ«njen pĂ«r mua qĂ«llimisht, le tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r ulĂ«sen e tij nĂ« Zjarr.â Po ashtu e kam dĂ«gjuar duke thĂ«nĂ«: âAi pĂ«r tĂ« cilin vajtohet, dĂ«nohet pĂ«r atĂ« vajtim.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 1291
Fjalë të panjohura?
1292. Nga: Omer ibn Hatabi
Abdani na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka rrĂ«fyer babai im, e ky nga ShuĂ«be, e ky nga Katadja, e ky nga Seid ibn Musejebi, e ky nga Ibn Omeri se babai i tij Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âI vdekuri dĂ«nohet nĂ« varrin e tij pĂ«r shkak tĂ« vajtimit qĂ« bĂ«het pĂ«r tĂ«.â
Transmetimin e Abdanit e ka fuqizuar Abdulalai, e kĂ«tij i ka treguar Jezid ibn Zureji, e kĂ«tij i ka treguar Seidi, e kĂ«tij i ka treguar Katadja. NdĂ«rsa, Ademi e transmeton nga ShuĂ«be: âI vdekuri dĂ«nohet (nĂ« varrin e tij) pĂ«r shkak tĂ« tĂ« qarit qĂ« e bĂ«n i gjalli pĂ«r tĂ«.â
34. Nënkapitull
1293. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Ibn Munkediri se Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âDitĂ«n e Uhudit, babai im u soll i masakruar para tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș. E kishin mbuluar me njĂ« rrobĂ«, e unĂ« dĂ«shiroja ta zbuloja (pĂ«r ta parĂ«), por njerĂ«zit ma ndaluan kĂ«tĂ«. Edhe mĂ« tutje tentoja ta zbuloja, por ata sĂ«rish mĂ« ndaluan. I DĂ«rguari i Allahut ï·ș urdhĂ«roi tĂ« dĂ«rgohej (nĂ« varr), sakaq dĂ«gjoi zĂ«rin e njĂ« vajtueseje, e nĂ« atĂ« rast pyeti: âKush Ă«shtĂ« ajo?â I thanĂ«: âVajza, - ose ka thĂ«nĂ«: motra, - e Amrit.â Pejgamberi ï·ș u tha: âPĂ«rse po qan? - Ose ka thĂ«nĂ«: TĂ« mos qajĂ«, - sepse melekĂ«t i bĂ«nin hije me flatrat e tyre, derisa e morĂ«t ju.â
35. Nënkapitulli: Nuk është prej nesh ai që i gris rrobat (nga të vajtuarit)
1294. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Zubejd Jamiu, e ky nga Ibrahimi, e ky nga Mesruku se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNuk Ă«shtĂ« yni ai qĂ« godet fytyrĂ«n, i shqyen rrobat dhe vajton siç vajtohej gjatĂ« injorancĂ«s.â
36. NĂ«nkapitulli: Shprehja e dhembjes dhe keqardhjes nga ana e Pejgamberit ï·ș pĂ«r Sad ibn HavlĂ«n
1295. Nga: Sad ibn Ebu Vekasi
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Amir ibn Sad ibn Ebu Vekasi, se babai i tij Sad ibn Ebu Vekasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș mĂ« vizitoi nĂ« vitin e Haxhit LamtumirĂ«s, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« sĂ«mundjeje qĂ« mĂ« rĂ«ndoi shumĂ«, e nĂ« atĂ« rast i thashĂ«:
- Rëndimi i sëmundjes ka arritur kulmin (prej së cilës ndoshta edhe do të vdes), nga ana tjetër, kam shumë pasuri, ndërkohë trashëgimtare kam vetëm një vajzë. A të jap lëmoshë dy të tretat e pasurisë sime?
- âJoâ, - tha ai.
- Po gjysmën? - e pyeta.
- âJoâ, - tha. Pastaj vazhdoi:
- âNjĂ« tĂ« tretĂ«n, madje edhe njĂ« e treta Ă«shtĂ« e madhe, - ose ka thĂ«nĂ«: Ă«shtĂ« shumĂ« -. T'i lĂ«sh trashĂ«gimtarĂ«t e tu tĂ« pasur Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ« sesa t'i lĂ«sh nevojtarĂ« (tĂ« varfĂ«r), qĂ« t'u lypin njerĂ«zve. PĂ«r çdo lĂ«moshĂ« qĂ« jep, duke kĂ«rkuar shpĂ«rblimin e Allahut, do tĂ« shpĂ«rblehesh, madje edhe pĂ«r kafshatĂ«n qĂ« e vendos nĂ« gojĂ«n e bashkĂ«shortes sate.â
- O i Dërguari i Allahut, a do të mbetem (në Mekë) pas shokëve të mi (të cilët do të kthehen në Medinë)? - i thashë.
- âNuk ndodh tĂ« vazhdosh tĂ« jetosh pas tyre e tĂ« punosh ndonjĂ« vepĂ«r tĂ« mirĂ« e tĂ« tĂ« mos shtohet njĂ« gradĂ« dhe lartĂ«sim. Mbase do tĂ« jetosh aq sa dikush (nga miqtĂ«) do pĂ«rfitojĂ« e dikush (nga armiqtĂ«) do ta pĂ«sojĂ« keq pĂ«r shkakun tĂ«nd. O Allah! PlotĂ«soje hixhretin e shokĂ«ve tĂ« mi e mos i kthe mbrapa (nga ku kanĂ« bĂ«rĂ« hixhret)! Sa fatkeqĂ«si pĂ«r Sad ibn Haulen!â
I DĂ«rguari i Allahut ndiente dhembje dhe shprehte keqardhje pĂ«r tĂ« pse vdiq nĂ« MekĂ« (pasi nuk u pĂ«lqente tĂ« vdisnin aty, pasi kishin bĂ«rĂ« hixhret).â
37. Nënkapitulli: Ndalesa për rruajtjen e kokës në raste fatkeqësish
1296. Nga: Ebu Burde ibn Ebu Musa
Hakem ibn Musai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahja ibn Hamzai, e ky nga Abdurrahman ibn Xhabiri, e kĂ«tij i ka treguar Kasim ibn Muhajmire se Ebu Burde ibn Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âEbu Musai u sĂ«mur rĂ«ndĂ«, e nĂ« atĂ« rast i ra tĂ« fikĂ«t, ndĂ«rsa kokĂ«n e kishte nĂ« prehrin e njĂ«rĂ«s prej grave tĂ« tij. Nuk mund tĂ« kundĂ«rshtonte asgjĂ« (kur ajo qante), e, kur u kĂ«ndell, tha: âUnĂ« distancohem prej asaj qĂ« Ă«shtĂ« distancuar edhe i DĂ«rguari i Allahut ï·ș. Ai Ă«shtĂ« distancuar nga vajtuesja, nga ajo qĂ« i rruan flokĂ«t (nĂ« raste fatkeqĂ«sish) dhe nga ajo qĂ« i shqyen rrobat.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 1296
Fjalë të panjohura?
38. Nënkapitulli: Nuk është yni ai që godet fytyrën (si formë vajtimi në raste fatkeqësish)
1297. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Muhamed ibn Beshari na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdurrahmani, e kĂ«tij i ka treguar Sufjani, e ky nga Ameshi, e ky nga Abdullah ibn Murra, e ky nga Mesruku se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNuk Ă«shtĂ« yni ai qĂ« godet fytyrĂ«n, i shqyen rrobat dhe vajton siç vajtohej gjatĂ« injorancĂ«s.â
39. NĂ«nkapitulli: Ndalesa kur dikush bĂ«n kujĂ« me fjalĂ«t: "Vaj medet çâna gjeti! dhe llojet e tjera tĂ« vajtimeve tĂ« ndaluara tĂ« periudhĂ«s sĂ« injorancĂ«s nĂ« raste fatkeqĂ«sish."
1298. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Omer ibn Hafsi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e ky nga Abdullah ibn Murra, e ky nga Mesruku se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNuk Ă«shtĂ« yni ai qĂ« godet fytyrĂ«n, i shqyen rrobat dhe vajton siç vajtohej gjatĂ« injorancĂ«s.â
40. Nënkapitulli: Personi që ulet me të marrë lajmin për fatkeqësinë, e të cilit i vërehet pikëllimi (në fytyrë)
1299. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Muhamed ibn Muthena na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdulvehabi, e ky e ka dĂ«gjuar Jahjain, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Amra se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, kur Pejgamberi ï·ș mori lajmin pĂ«r vrasjen e Ibn Harithes, Xhaferit dhe Ibn RevahĂ«s, u ul (nĂ« xhami) dhe i vĂ«rehej pikĂ«llimi. NdĂ«rsa shikoja nĂ«pĂ«rmjet njĂ« vrime tĂ« njĂ« dere, i vajti njĂ« person dhe i tregoi pĂ«r tĂ« qarat e grave tĂ« (familjes sĂ«) Xhaferit. Ai e urdhĂ«roi t'i ndalte ato, por nuk e dĂ«gjuan, andaj u kthye prapĂ« (te Pejgamberi ï·ș). Pejgamberi ï·ș i tha: âNdali!â Kur u kthye herĂ«n e tretĂ«, tha: âBetohem nĂ« Allahun se ato na mundĂ«n (nuk na dĂ«gjuan), o i DĂ«rguari i Allahut!â
Aishja thotĂ«: Mendoj se ka thĂ«nĂ«: âHidhu dhĂ© nĂ« gojĂ«t e tyre!â
Aishja vazhdon duke thĂ«nĂ«: âPastaj (personit nĂ« fjalĂ«) i thashĂ«: âTurp tĂ« qoftĂ«, as veprove siç tĂ« urdhĂ«roi i DĂ«rguari i Allahut ï·ș, as e le tĂ« qetĂ«!â
1300. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
AmĂ«r ibn Aliu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Muhamed ibn Fudajli, e kĂ«tij i ka treguar Asim Ahveli se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka bĂ«rĂ« kunut njĂ« muaj rresht kur u vranĂ« hafĂ«zĂ«t. AsnjĂ«herĂ« nuk e kam parĂ« tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș mĂ« tĂ« pikĂ«lluar se atĂ«herĂ«.