92. Sprovat
1. NĂ«nkapitulli: Transmetimet rreth ajetit: âRuajuni nga sprova (fitneja), e cila nuk i godet vetĂ«m ata qĂ« bĂ«jnĂ« keq prej jush...â
Dhe çfarĂ« ka paralajmĂ«ruar Pejgamberi ï·ș pĂ«r sprovat.
7048. Nga: Esma bint Ebu Bekri
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Bishr ibn Seriu, e kĂ«tij i ka treguar Nafi ibn Omeri, e ky nga Ibn Ebu Mulejke se Esma (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âUnĂ« do tĂ« jem te Hauzi, duke pritur kush po vjen tek unĂ«, por disa persona do tĂ« pengohen, ndĂ«rsa unĂ« do tĂ« them: âAta janĂ« tĂ« umetit tim!â AtĂ«herĂ« mĂ« thuhet: âTi nuk e di. Ata janĂ« kthyer nĂ« besimin e mĂ«hershĂ«m (janĂ« bĂ«rĂ« renegatĂ«).â
Ibn Ebu Mulejke thoshte: âO Allah, kĂ«rkojmĂ« mbrojtjen TĂ«nde nga kthimi nĂ« besimin e mĂ«parshĂ«m ose sprovimi nĂ« fenĂ« tonĂ«!â
7049. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Avane, e ky nga Mugire, e ky nga Ebu Vaili se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âUnĂ« do t'ju pres te Hauzi. Aty do tĂ« mĂ« sillen disa burra nga mesi juaj, tĂ« cilĂ«t, kur tentoj t'u jap (ujĂ«), mĂ« rrĂ«mbehen para sysh. UnĂ« do tĂ« them: âO Zoti im, shokĂ«t e mi?!â
- Ti nuk e di çfarĂ« kanĂ« shpikur pas teje, - mĂ« thotĂ«.â
7050. Nga: Sehël ibn Sad Saidiu
7050. 7051. Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jakub ibn Abdurrahmani, e ky nga Ebu Hazimi se SehĂ«l ibn Sadi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș duke thĂ«nĂ«: âUnĂ« do t'ju pres te Hauzi. Kush arrin deri aty, do tĂ« pijĂ« prej tij, e, kush pi, kurrĂ« mĂ« nuk do tĂ« ndiejĂ« etje. Disa njerĂ«z, tĂ« cilĂ«t i njoh dhe mĂ« njohin, do tĂ« arrijnĂ« tek unĂ«, por mĂ« pas do tĂ« ketĂ« pengesĂ« mes meje dhe tyre.â
Ebu Hazimi ka thĂ«nĂ«: âE kam marrĂ« prej Numan ibn Ebu Ajashit pĂ«rmes dĂ«gjimit, ndĂ«rkohĂ« po ua tregoja kĂ«tĂ«, e ai mĂ« tha: âE kĂ«shtu e ke dĂ«gjuar Sehlin?â I thashĂ«: âPo.â MĂ« tha: âAtĂ«herĂ« unĂ« dĂ«shmoj se e kam dĂ«gjuar Ebu Seid Hudriun duke shtuar nĂ« lidhje me kĂ«tĂ« se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: â... (UnĂ« do tĂ« them:) Ata janĂ« me mua!â Por do tĂ« mĂ« thuhet: âTi nuk e di çfarĂ« kanĂ« ndryshuar pas teje.â AtĂ«herĂ« unĂ« do tĂ« them: âLarg! Larg me ata qĂ« kanĂ« ndryshuar pas meje!â
7051. Nga: Sehël ibn Sad Saidiu
7050. 7051.
2. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș: âPas meje do tĂ« shihni gjĂ«ra tĂ« cilat nuk do tâju pĂ«lqejnĂ«.â
Abdullah ibn Zejdi tregon se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDuroni derisa tĂ« mĂ« takoni te Hauzi.â
7052. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahja ibn Seid Katani, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e kĂ«tij i ka treguar Zejd ibn Vehbiu se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș na ka thĂ«nĂ«: âPas meje do tĂ« pĂ«rballeni me anashkalim tĂ« tĂ« drejtave tuaja (nga prijĂ«sit) dhe do tĂ« shihni gjĂ«ra qĂ« nuk do t'ju pĂ«lqejnĂ«.â TĂ« pranishmit pyetĂ«n: âAtĂ«herĂ«, çfarĂ« po na porosit, o i DĂ«rguari i Allahut?â Ai tha: âT'i kryeni detyrat ndaj tyre (udhĂ«heqĂ«sve) dhe t'i kĂ«rkoni Allahut hakun tuaj.â
7053. Nga: Abdullah ibn Abasi
Musededi transmeton nga Abdulvarithi, e ky nga Xhadi, e ky nga Ebu Rexhai se Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« urren diçka te prijĂ«si i tij, le tĂ« durojĂ«, sepse, ai qĂ« rebelohet ndaj prijĂ«sit tĂ« vet, qoftĂ« sa njĂ« pĂ«llĂ«mbĂ«, do tĂ« vdesĂ« sikurse nĂ« periudhĂ«n paraislame.â
7054. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ebu Numani na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Xhad Ebu Othmani, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Rexha Utaridiu se Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« te prijĂ«si i vet vĂ«ren diçka qĂ« e urren, le tĂ« durojĂ«, sepse, ai qĂ« largohet prej xhematit, qoftĂ« sa njĂ« pĂ«llĂ«mbĂ« dhe vdes, atĂ«herĂ« vdes sikurse nĂ« periudhĂ«n paraislame.â
7055. Nga: Ubade ibn Samiti
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Ibn Vehbiu, e ky nga Amri, e ky nga Bukejri, e ky nga Busr ibn Seidi se Xhunade ibn Ebu Umeje tregon: âShkuam tek Ubade ibn Samiti teksa ishte i sĂ«murĂ« dhe i thamĂ«: âAllahu tĂ« pĂ«rmirĂ«softĂ«! Na trego njĂ« hadith, qĂ« Allahu tĂ« tĂ« bĂ«jĂ« dobi me tĂ«, tĂ« cilin e ke dĂ«gjuar prej Pejgamberit ï·ș.â Ai tha: âPejgamberi ï·ș na thirri dhe ne ia dhamĂ« besĂ«n.â
7056. Nga: Ubade ibn Samiti
NĂ« vazhdim tĂ« hadithit paraprak, Ubade ibn Samiti (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNdĂ«r gjĂ«rat pĂ«r tĂ« cilat ia dhamĂ« besĂ«n ishin se, do tĂ« dĂ«gjojmĂ« dhe do tĂ« bindemi, na pĂ«lqeu apo s'na pĂ«lqeu, nĂ« vĂ«shtirĂ«si apo nĂ« lehtĂ«si, madje, edhe nĂ«se prijĂ«si i jep dikujt tjetĂ«r pĂ«rparĂ«si ndaj sĂ« drejtĂ«s sonĂ«; si dhe tĂ« mos ua cenojmĂ« postin atyre qĂ« e kanĂ«: â... pĂ«rveç nĂ«se shihni mosbesim tĂ« qartĂ«, pĂ«r tĂ« cilin keni argument tĂ« qartĂ« prej Allahut.â
7057. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Muhamed ibn Arare na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Katadja, e ky nga Enes ibn Maliku se Usejd ibn Hudajri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se njĂ« njeri shkoi te Pejgamberi ï·ș dhe i tha: âO i DĂ«rguari i Allahut, ti e caktove filanin (nĂ« njĂ« detyrĂ«), kurse mua jo!â
- âPas vdekjes sime do tĂ« pĂ«rballeni me anashkalim tĂ« tĂ« drejtave tuaja (nga prijĂ«sit), andaj duroni, derisa tĂ« mĂ« takoniâ, - i tha Pejgamberi ï·ș.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7057
Fjalë të panjohura?
3. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș: âShkatĂ«rrimi i umetit tim do tĂ« bĂ«het nĂ« duart e disa djelmoshave mendjelehtĂ«.â
7058. Nga: Ebu Hurejra
Musa ibn Ismaili transmeton se AmĂ«r ibn Jahjai tregon: âGjyshi im (Seid ibn AmĂ«r ibn Seidi) mĂ« ka rrĂ«fyer: âPo rrija me Ebu HurejrĂ«n (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) nĂ« XhaminĂ« e Pejgamberit ï·ș nĂ« MedinĂ«, e, me ne ishte edhe Mervani, ndĂ«rkohĂ« Ebu Hurejra tha: âE kam dĂ«gjuar tĂ« sinqertin qĂ« i Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« e vĂ«rteta (Pejgamberin ï·ș) tĂ« thotĂ«: âShkatĂ«rrimi i umetit tim do tĂ« jetĂ« nĂ« duart e disa djelmoshave kurejshĂ«.â Mervani tha: âAllahu i mallkoftĂ« ata djelmosha!â
Ebu Hurejra vazhdoi: âPo tĂ« doja, do t'i pĂ«rmendja edhe me emra: benu filanĂ«t dhe benu filanĂ«t.â
AmĂ«r ibn Jahjai thoshte: âUnĂ« dilja me gjyshin tim ndĂ«r benu mervanĂ«t, qĂ« ishin udhĂ«heqĂ«s nĂ« Sham, pĂ«r tĂ« cilĂ«t, kur ai i shihte djelmosha tĂ« rinj, na thoshte: âNdoshta kĂ«ta janĂ« prej tyre?â
- Ti e di mĂ« mirĂ«, - i thoshim ne.â
4. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș: âMjerĂ« arabĂ«t pĂ«r njĂ« sherr qĂ« u Ă«shtĂ« afruar!â
7059. Nga: Zejneb bint Xhahshi
Malik ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ujejne, e ky e ka dĂ«gjuar Zuhriun, e ky nga Urve, e ky nga Zejnebe bint Umu Seleme, e ky nga Umu Habibe se Zejnebe bint Xhahshi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș u zgjua nga gjumi, ndĂ«rsa fytyra i ishte skuqur dhe tha: âLa ilahe il-lallah! MjerĂ« arabĂ«t nga sherri qĂ« u Ă«shtĂ« afruar! Sot Ă«shtĂ« hapur njĂ« pjesĂ« e pendĂ«s sĂ« jexhuxhĂ«ve dhe mexhuxhĂ«ve, sa kjoâ, - dhe e pĂ«rtheu gishtin e madh me treguesin duke formuar njĂ« unazĂ«. Dikush e pyeti: âVallĂ«, a do tĂ« shkatĂ«rrohemi, ndĂ«rkohĂ« nĂ« mesin tonĂ« ka njerĂ«z tĂ« mirĂ«?â
- âPo, nĂ«se pĂ«rhapet e keqja (paturpĂ«sitĂ«)â, - iu pĂ«rgjigj ai.
7060. Nga: Usame ibn Zejdi
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ujejne, e ky nga Zuhriu. [t]: Mahmudi mĂ« ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdurrezaku, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Mameri, e ky nga Zuhriu, e ky nga Urve se Usame ibn Zejdi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âPejgamberi ï·ș hipi nĂ« njĂ« kullĂ« tĂ« MedinĂ«s dhe tha: âVallĂ«, a po e shihni atĂ« qĂ« po shoh unĂ«?â
- Jo, - i thanë ata.
- âPo i shoh sprovat duke rĂ«nĂ« nĂ«pĂ«r shtĂ«pitĂ« tuaja siç bien pikat e shiutâ, - tha Pejgamberi ï·ș.â
5. Nënkapitulli: Shfaqja e fitneve (sprovave)
7061. Nga: Ebu Hurejra
Ajash ibn Velidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdulala, e kĂ«tij i ka treguar Mameri, e ky nga Zuhriu, e ky nga Seidi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKoha do tĂ« shkurtohet, do tĂ« pakĂ«sohen veprat, do tĂ« pllakosĂ« koprracia, do tĂ« shfaqen fitnet dhe do tĂ« shpeshtohet herxhi.â
- O i Dërguari i Allahut, ç'është ai (herxhi)? - e pyetën.
- âVrasja. Vrasjaâ, - tha Pejgamberi ï·ș.
KĂ«tĂ« e transmetojnĂ« edhe Shuajbi, Junusi, Lejthiu dhe i biri i vĂ«llait tĂ« Zuhriut, nga Zuhriu, e ky nga Humejdi, e ky nga Ebu Hurejra, e ky nga Pejgamberi ï·ș.
7062. Nga: Abdullah ibn Mesudi
7062. 7063. Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ubejdullah ibn Musai, e ky nga Ameshi se Shekiku tregon: âIsha me Abdullahun dhe Ebu Musain (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!), tĂ« cilĂ«t transmetuan se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPara Kiametit do tĂ« vijĂ« njĂ« kohĂ« kur do tĂ« pĂ«rhapet injoranca, do tĂ« pakĂ«sohet dituria dhe do tĂ« shpeshtohet herxhi.â Herxhi Ă«shtĂ« vrasja.
7063. Nga: Abdullah ibn Mesudi
7062. 7063
7064. Nga: Ebu Musa Eshariu
Omer ibn Hafsi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e kĂ«tij i ka treguar Shekiku se Abdullahu dhe Ebu Musai u ulĂ«n dhe na treguan se Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPara Kiametit do tĂ« vijĂ« njĂ« kohĂ« kur do tĂ« pakĂ«sohet dituria, do tĂ« pĂ«rhapet injoranca dhe do tĂ« shpeshtohet herxhi.â Herxhi Ă«shtĂ« vrasja.
7065. Nga: Ebu Musa Eshariu
Kutejbe na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Xheriri, e ky nga Ameshi, e ky nga Ebu Vaili, i cili thotĂ«: Teksa isha duke ndenjur me Abdullahun dhe Ebu Musain, Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) na tregoi: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș; sikurse hadithi paraprak.â
Herxh në gjuhën etiopase do të thotë vrasje.
7066. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Gunderi, e kĂ«tij i ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Vasili, e ky nga Ebu Vaili se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPara Kiametit do tĂ« vijnĂ« ditĂ« tĂ« herxhit, do tĂ« pakĂ«sohet dituria dhe do tĂ« pĂ«rhapet injoranca.â
Ebu Musai tha: âHerxh nĂ« gjuhĂ«n etiopase do tĂ« thotĂ« vrasje.â
7067. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Ebu Avane transmeton nga Asimi, e ky nga Ebu Vaili se Ebu Musai tregon se i ka thĂ«nĂ« Abdullah ibn Mesudit (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!): âVallĂ«, e di pĂ«r çfarĂ« kohe Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ« se janĂ« ditĂ«t e herxhit (vrasjeve)?â Ibn Mesudi u pĂ«rgjigj: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș duke thĂ«nĂ«: âNjerĂ«zit mĂ« tĂ« kĂ«qij janĂ« ata qĂ« Kiameti do t'i gjejĂ« gjallĂ«.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7067
Fjalë të panjohura?
6. Nënkapitulli: Nuk vjen një kohë, përveçse ajo që vjen pas saj është më e keqe se e para
7068. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Muhamed ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani se Zubejr ibn Adiu tregon: âShkuam tek Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) dhe iu ankuam pĂ«r mundimet qĂ« pĂ«rjetonim nga Haxhaxhi. Ai na tha: âDuroni, se çdo kohĂ« qĂ« vjen do tĂ« jetĂ« mĂ« e keqe se ajo paraprake, derisa ta takoni Zotin tuaj.â KĂ«tĂ« e kam dĂ«gjuar nga Pejgamberi juaj ï·ș.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7068
Fjalë të panjohura?
7069. Nga: Umu Seleme
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu. [t]: Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar vĂ«llai im nga Sulejmani, e ky nga Muhamed ibn Ebu Atiku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Hind bint Harith Firasije se Umu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), gruaja e Pejgamberit ï·ș, ka thĂ«nĂ«: âNjĂ« natĂ«, i DĂ«rguari i Allahut ï·ș u zgjua i trembur dhe tha: âSubhanallah (i LartĂ«suar qoftĂ« Allahu)! Sa thesare janĂ« hapur sonte e sa sprova kanĂ« zbritur! Kush i zgjon zonjat e shtĂ«pive qĂ« tĂ« falen? - aludonte nĂ« gratĂ« e tij. Ku i dihet: njĂ« e veshur nĂ« dynja mund tĂ« jetĂ« e zhveshur nĂ« botĂ«n tjetĂ«r!â
7. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș: âAi qĂ« i ngre armĂ«t kundĂ«r nesh (na lufton), nuk Ă«shtĂ« yni.â
7070. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Nafiu se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« i ngre armĂ«t kundĂ«r nesh, nuk Ă«shtĂ« prej nesh.â
7071. Nga: Ebu Musa Eshariu
Muhamed ibn Alai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Burejdi, e ky nga Ebu Burde se Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« ngre armĂ«t kundĂ«r nesh, nuk Ă«shtĂ« prej nesh.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7071
Fjalë të panjohura?
7072. Nga: Ebu Hurejra
Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdurrezaku, e ky nga Mameri, e ky nga Hemami se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAskush tĂ« mos ia drejtojĂ« armĂ«n vĂ«llait tĂ« vet, sepse nuk i dihet, ndoshta shejtani ia tĂ«rheq dorĂ«n e tij dhe kjo bĂ«het shkak qĂ« ai tĂ« bjerĂ« nĂ« gropĂ« tĂ« Zjarrit.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7072
Fjalë të panjohura?
7073. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Ali ibn Abdullahu transmeton se Sufjani tregon: âE pyeta Amrin: âO Ebu Muhamed, a e ke dĂ«gjuar Xhabir ibn Abdullahun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) duke treguar se si njĂ« person qĂ« mbante shtiza kaloi nĂ«pĂ«r xhami, e nĂ« atĂ« rast i DĂ«rguari i Allahut ï·ș i tha: âMbĂ«rtheji majat e tyre (qĂ« tĂ« mos lĂ«ndojnĂ« ndokĂ«nd)!â AmĂ«r ibn Dinari tha: âPo.â
7074. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Ebu Numani na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga AmĂ«r ibn Dinari se Xhabiri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âTeksa njĂ« person po kalonte nĂ«pĂ«r xhami me majat e shtizave tĂ« ekspozuara, u urdhĂ«rua t'i mbĂ«rthente majat e tyre me dorĂ«, pĂ«r tĂ« mos gĂ«rvishtur ndonjĂ« musliman.â
7075. Nga: Ebu Musa Eshariu
Muhamed ibn Alai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Burejdi, e ky nga Ebu Burde se Ebu Musai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNĂ«se ndokush kalon nĂ«pĂ«r xhamitĂ« ose tregjet tona duke bartur ndonjĂ« shigjetĂ«, le t'ia kapĂ« majĂ«nâ, - ose ka thĂ«nĂ«: â... le ta kapĂ« majĂ«n me dorĂ«, - qĂ« tĂ« mos therĂ« ndonjĂ« musliman me tĂ«.â
8. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș: âPas meje mos u ktheni nĂ« kufĂ«r (mosbesim) e tĂ« luftoni njĂ«ri-tjetrin.â
7076. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Omer ibn Hafsi na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e kĂ«tij i ka treguar Shekiku se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âFyerja e muslimanit Ă«shtĂ« mĂ«kat, kurse luftimi i tij Ă«shtĂ« kufĂ«r.â
7077. Nga: Abdullah ibn Omeri
Haxhaxh ibn Minhali na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Vakidi, e ky nga babai i tij se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âMos u ktheni pas meje nĂ« jobesimtarĂ« e ta vrisni njĂ«ri-tjetrin.â
7078. Nga: Ebu Bekrete
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e kĂ«tij i ka treguar Kurra ibn Halidi, e kĂ«tij i ka treguar Ibn Sirini, e ky nga Abdurrahman ibn Ebu Bekrete, e ky nga Ebu Bekrete dhe njĂ« person tjetĂ«r, i cili nĂ« vetvete Ă«shtĂ« mĂ« i mirĂ« se Abdurrahman ibn Ebu Bekrete, se Ebu Bekrete (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNjĂ« ditĂ«, i DĂ«rguari i Allahut ï·ș na ligjĂ«roi dhe tha:
- âVallĂ«, e dini çfarĂ« dite Ă«shtĂ« sot?â
- Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri, - thanë të pranishmit.
Pastaj heshti, saqë menduam se do ta emërtojë me ndonjë emër tjetër, por tha:
- âA nuk Ă«shtĂ« dita e Bajramit?â
- Po, ashtu është, o i Dërguari i Allahut!
- âCili qytet Ă«shtĂ« ky? A nuk Ă«shtĂ« qyteti i shenjtĂ«?â
- Po, ashtu është, o i Dërguari i Allahut!
- âDijeni mirĂ« se gjaqet, pasuria, nderi dhe lĂ«kurat tuaja janĂ« tĂ« shenjtĂ« sikurse shenjtĂ«ria e kĂ«saj dite, nĂ« kĂ«tĂ« muaj, nĂ« kĂ«tĂ« vend. A e kumtova, vallĂ«?â
- Po, - iu përgjigjën.
- âZoti im, ji DĂ«shmitar! TĂ« pranishmit le t'ua pĂ«rcjellin atyre qĂ« mungojnĂ«, se ndoshta ai tĂ« cilit do t'i kumtohet e kupton mĂ« mirĂ« se kĂ«ta qĂ« po e dĂ«gjojnĂ«.â
(Muhamed ibn Sirini shton:) âMe tĂ« vĂ«rtetĂ«, ashtu ka ndodhur.â
Pastaj Pejgamberi ï·ș tha: âPas meje (pas vdekjes sime) mos u ktheni nĂ« kufĂ«r e tĂ« vrisni njĂ«ri-tjetrin.â
DitĂ«n kur Xharije ibn Kudame e dogji Ibn Hadremiun, pati thĂ«nĂ«: âGjejeni Ebu Bekreten.â
- Ja ku është Ebu Bekrete, po të sheh, - i thanë.
Abdurrahmani ka thĂ«nĂ«: âNĂ«na ime mĂ« ka treguar se Ebu Bekrete ka thĂ«nĂ«: âSikur tĂ« vinin tek unĂ«, nuk do t'i luftoja, qoftĂ« dhe pĂ«r njĂ« shtizĂ«.â
7079. Nga: Abdullah ibn Abasi
Ahmed ibn Ishkabi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Muhamed ibn Fudajli, e ky nga babai i tij, e ky nga Ikrime se Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âMos u ktheni pas meje nĂ« kufĂ«r (mosbesim) e ta vrisni njĂ«ri-tjetrin.â
7080. Nga: Xherir ibn Abdullahu
Sulejman ibn Harbi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Ali ibn Mudriku, e ky e ka dĂ«gjuar Ebu Zura ibn AmĂ«r ibn Xheririn se gjyshi i tij Xheriri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș, nĂ« Haxhin LamtumirĂ«s, mĂ« ka thĂ«nĂ«: âUrdhĂ«roji njerĂ«zit tĂ« dĂ«gjojnĂ«!â Pastaj tha: âMos u ktheni pas meje nĂ« kufĂ«r (mosbesim) e ta luftoni njĂ«ri-tjetrin.â
9. Nënkapitulli: Do të vijnë trazira, ku ai që qëndron ulur, do të jetë më i mirë se ai që qëndron në këmbë
7081. Nga: Ebu Hurejra
Muhamed ibn Ubejdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e ky nga babai i tij, e ky nga Ebu Seleme ibn Abdurrahmani, e ky nga Ebu Hurejra; [t]: Ibrahimi na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Salih ibn Kejsani, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDo tĂ« ketĂ« trazira, ku ai qĂ« qĂ«ndron ulur, do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« qĂ«ndron nĂ« kĂ«mbĂ«; ai qĂ« qĂ«ndron nĂ« kĂ«mbĂ« do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« ecĂ«n, e ai qĂ« ecĂ«n do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« vrapon. Kush u ekspozohet (trazirave), do tĂ« shkatĂ«rrohet. Prandaj, ai qĂ« gjen vendstrehim ose vendmbrojtje, le tĂ« strehohet.â
7082. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ebu Seleme ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDo tĂ« ketĂ« trazira, ku ai qĂ« qĂ«ndron ulur, do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« qĂ«ndron nĂ« kĂ«mbĂ«; ai qĂ« qĂ«ndron nĂ« kĂ«mbĂ« do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« ecĂ«n, e ai qĂ« ecĂ«n do tĂ« jetĂ« mĂ« i mirĂ« se ai qĂ« vrapon. Kush u ekspozohet (trazirave), do tĂ« shkatĂ«rrohet. Prandaj, ai qĂ« gjen vendstrehim ose vendmbrojtje, le tĂ« strehohet.â
10. Nënkapitulli: Nëse dy muslimanë ndeshen me shpatat e tyre
7083. Nga: Ebu Bekrete
Abdullah ibn Abdulvehabi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamadi nga njĂ« person, tĂ« cilin nuk e ka pĂ«rmendur me emĂ«r, e ky nga Haseni se Ahnef ibn Kajsi rrĂ«fen: âDitĂ«ve tĂ« fitnes (LuftĂ«s nĂ« Sifin) dola i armatosur dhe e takova Ebu Bekreten (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), i cili mĂ« pyeti: âKu po shkon?â I thashĂ«: âTa ndihmoj djalin e axhĂ«s sĂ« tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș.â Ai ma ktheu: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKur dy muslimanĂ« ndeshen me shpatat e tyre, qĂ« tĂ« dy do tĂ« jenĂ« banorĂ« tĂ« Zjarrit.â NdĂ«rkohĂ« dikush pati pyetur: âPĂ«r vrasĂ«sin po kuptohet, po ç'Ă«shtĂ« puna e tĂ« vrarit?â Pejgamberi ï·ș tha: âEdhe ai donte ta vriste vĂ«llanĂ« e vet.â
Hamad ibn Zejdi ka thĂ«nĂ«: âKĂ«tĂ« hadith ia pĂ«rmenda Ejubit dhe Junus ibn Ubejdit, duke pasur pĂ«r qĂ«llim qĂ« ata tĂ« ma tregojnĂ« mua, por ata mĂ« thanĂ«: âĂ'Ă«shtĂ« e vĂ«rteta, kĂ«tĂ« hadith e ka transmetuar Haseni nga Ahnef ibn Kajsi, e ky nga Ebu Bekrete. Sulejmani na ka thĂ«nĂ«: âKĂ«tĂ« na ka treguar Hamadi.â Muemeli ka thĂ«nĂ«: âNa ka treguar Hamad ibn Zejdi, e kĂ«tij i kanĂ« treguar Ejubi, Junusi, Hishami dhe Muala ibn Zejdi, nga Haseni, e ky nga Ahnefi, e ky nga Ebu Bekrete, e ky nga Pejgamberi ï·ș. KĂ«tĂ« e ka transmetuar edhe Mameri nga Ejubi. Po ashtu kĂ«tĂ« e ka transmetuar Bekar ibn Abdulazizi nga babai i tij, e ky nga Ebu Bekrete. Gunderi ka thĂ«nĂ«: âNa ka treguar ShuĂ«be nga Mensuri, e ky nga Ribi ibn Hirashi, e ky nga Ebu Bekrete, e ky nga Pejgamberi ï·ș. NdĂ«rkaq Sufjani nuk e ka transmetuar direkt nga Mensuri.â
11. Nënkapitulli: Si duhet të veprohet nëse nuk ka xhemat?
7084. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Muhamed ibn Muthena na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Velid ibn Muslimi, e kĂ«tij i ka treguar Ibn Xhabiri, e kĂ«tij i ka treguar Busr ibn Ubejdullah Hadremiu, e ky e ka dĂ«gjuar Ebu Idris Havlaniun se Hudhejfe ibn Jemani (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNjerĂ«zit e pyesnin tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș pĂ«r mirĂ«sinĂ«, kurse unĂ« e pyesja pĂ«r sherrin, nga frika se mos mĂ« zĂ«. NjĂ«herĂ«, i thashĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, mĂ« herĂ«t kemi qenĂ« nĂ« injorancĂ« dhe sherr, por Allahu na solli kĂ«tĂ« mirĂ«si. VallĂ«, pas kĂ«saj mirĂ«sie do tĂ« ketĂ« sherr sĂ«rish?â Pejgamberi ï·ș tha: âPo.â ThashĂ«: âPo pas atij sherri, do tĂ« ketĂ« sĂ«rish mirĂ«si?â Pejgamberi ï·ș tha: âPo, por do tĂ« ketĂ« turbullira.â UnĂ« i thashĂ«: âĂfarĂ« turbullirash?â Ai tha: âDisa njerĂ«z qĂ« nuk do tĂ« punojnĂ« me mĂ«simet e mia. Ca gjĂ«ra do t'ua pranoje dhe ca jo.â UnĂ« e pyeta: âPo pas kĂ«saj mirĂ«sie, do tĂ« ketĂ« sherr sĂ«rish?â Ai u pĂ«rgjigj: âPo, disa thirrĂ«s drejt dyerve tĂ« Xhehenemit. Ai qĂ« u pĂ«rgjigjet, do tĂ« pĂ«rfundojĂ« nĂ« Zjarr.â UnĂ« i thashĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, na i pĂ«rshkruaj ata!â Ai tha: âAta do tĂ« jenĂ« nga njerĂ«zit tanĂ«, qĂ« flasin me gjuhĂ«n tonĂ«.â I thashĂ«: âMe se mĂ« porosit, nĂ«se e pĂ«rjetoj atĂ« kohĂ«?â Ai tha: âNdiqi muslimanĂ«t e unifikuar (nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n) dhe prijĂ«sin e tyre.â I thashĂ«: âPo nĂ«se nuk ka as (xhemat) tĂ« unifikuar, as prijĂ«s?â Ai tha: âLargohu prej tĂ« gjitha grupacioneve, edhe nĂ«se detyrohesh ta kapĂ«sh me dhĂ«mbĂ« rrĂ«njĂ«n e pemĂ«s dhe tĂ« qĂ«ndrosh nĂ« atĂ« gjendje derisa tĂ« vdesĂ«sh.â
12. Nënkapitulli: Ai që urren të shtohen pasuesit e fitnes dhe zullumit
7085. Nga: Abdullah ibn Abasi
Abdullah ibn Jezidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hajve dhe dikush tjetĂ«r, e kĂ«tyre dyve u ka treguar Ebu Esvedi; [t]: Lejthiu transmeton se Ebu Esvedi tregon: âBanorĂ«ve tĂ« MedinĂ«s iu kĂ«rkua qĂ« tĂ« formojnĂ« njĂ« ekspeditĂ« ushtarake, nĂ« tĂ« cilĂ«n u regjistrova edhe unĂ«. Por, kur e takova Ikrimen dhe i tregova, ai rreptĂ«sisht mĂ« ndaloi nga ky veprim, pastaj mĂ« tha: âIbn Abasi mĂ« ka treguar se, disa muslimanĂ« ishin rreshtuar nĂ« radhĂ«t e idhujtarĂ«ve dhe, si rrjedhojĂ«, e rrisnin numrin e tyre kundĂ«r tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș. Kishte raste kur shigjetat tĂ« shtiheshin nĂ« drejtim tĂ« tyre dhe tĂ« qĂ«lloheshin, ose t'i godiste ndokush dhe t'i vriste. AtĂ«herĂ« Allahu zbriti ajetin: âKur melekĂ«t ua marrin shpirtrat atyre qĂ« e kanĂ« ngarkuar veten me faje, u thonĂ«: âKu ishit?â Ata pĂ«rgjigjen: âIshim tĂ« pafuqishĂ«m nĂ« TokĂ«.â (MelekĂ«t) do t'u thonĂ«: âA nuk qe Toka e Allahut e gjerĂ« qĂ« tĂ« mĂ«rgonit nĂ« tĂ«?â KĂ«ta janĂ« ata (njerĂ«z), vendbanimi i tĂ« cilĂ«ve Ă«shtĂ« Xhehenemi; eh, sa i keq Ă«shtĂ« ai vendbanim!â (Nisa, 97)
13. Nënkapitulli: Kur dikush mbetet në mesin e njerëzve më të këqij
7086. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Muhamed ibn Kethiri na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi, e ky nga Zejd ibn Vehbiu se Hudhejfe (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș na ka rrĂ«fyer pĂ«r dy gjĂ«ra, njĂ«rĂ«n prej tĂ« cilave e kam parĂ«, kurse tjetrĂ«n po e pres.â
Ai na ka rrĂ«fyer: âBesnikĂ«ria ka zbritur nĂ« thellĂ«sinĂ« e zemrave tĂ« burrave, e pas kĂ«saj ata mĂ«suan prej Kuranit, e mĂ« vonĂ« edhe prej Sunetit.â Pastaj, duke na rrĂ«fyer pĂ«r humbjen e besnikĂ«risĂ«, tha: âNjeriu bie nĂ« gjumĂ« dhe i merret besnikĂ«ria prej zemrĂ«s sĂ« tij, saqĂ« mbesin vetĂ«m gjurmĂ«t, sikurse gjurmĂ«t e djegies. E, kur tĂ« bjerĂ« nĂ« gjumĂ« sĂ«rish, prapĂ« i merret, duke i lĂ«nĂ« gjurmĂ« sikurse flluskat: si njĂ« gacĂ« kur ta rrokullisĂ«sh me kĂ«mbĂ« dhe shkakton flluskĂ« nĂ« tĂ«, e sheh tĂ« fryrĂ«, ndonĂ«se brenda nuk ka asgjĂ«. NjerĂ«zit do tĂ« merren me shitblerje, porse pothuajse askush nuk do tĂ« do punojĂ« me besnikĂ«ri, saqĂ« do tĂ« thuhet: âNĂ« filan fisin Ă«shtĂ« njĂ« njeri besnik.â Po ashtu, njeriut i thuhet: âSa i mençur, sa i zgjuar e sa i fuqishĂ«m!â, por nĂ« zemĂ«r nuk ka besim as sa fara e sinapit.â
Hudhejfe vazhdon: âPata arritur njĂ« kohĂ« kur nuk brengosesha me kĂ« bĂ«ja shitblerje, pĂ«r sa kohĂ« qĂ« ishte musliman, sepse Islami e ndalonte atĂ« (nga mashtrimi), e, nĂ«se ishte i krishterĂ«, atĂ« ma kthente udhĂ«heqĂ«si i tij. NdĂ«rkaq, sot nuk bĂ«j shitblerje, pĂ«rpos me filanin e filanin.â
14. Nënkapitulli: Largimi në fshatrat e largëta për shkak të sprovave
7087. Nga: Seleme ibn Ekvai
Kutejbe ibn Seidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hatimi se Jezid ibn Ebu Ubejdi tregon se Seleme ibn Ekvai (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) shkoi te Haxhaxhi, i cili i tha: âO Ibn Ekva, je kthyer prapa, je bĂ«rĂ« beduin?â
- Jo, por i Dërguari i Allahut mua ma ka lejuar të jetoj në shkretëtirë, - i tha Ibn Ekvai.
Jezid ibn Ebu Ubejdi shton: âPasi Othman ibn Afani u vra, Seleme ibn Ekvai shkoi nĂ« Rabedhe, ku u martua me njĂ« grua qĂ« i lindi disa fĂ«mijĂ« dhe qĂ«ndroi aty deri pak ditĂ« para vdekjes, kur dhe u kthye nĂ« MedinĂ«.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7087
Fjalë të panjohura?
7088. Nga: Ebu Seid Hudriu
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Abdurrahman ibn Abdullah ibn SaĂ«sae, e ky nga babai i tij se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKam frikĂ« se Ă«shtĂ« afruar koha kur pasuria mĂ« e mirĂ« pĂ«r muslimanin do tĂ« jetĂ« njĂ« kope dhensh, tĂ« cilat do t'i kullotĂ« nĂ«pĂ«r maja tĂ« kodrave dhe thellĂ«si tĂ« luginave, qĂ« me fenĂ« e tij tĂ« ikĂ« nga sprovat.â
15. Nënkapitulli: Kërkimi i mbrojtjes kundrejt sprovave
7089. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Muadh ibn Fedale na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hishami, e ky nga Katadja se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNjĂ« ditĂ«, tĂ« DĂ«rguarin a Allahut ï·ș e pyetĂ«n aq shumĂ«, saqĂ« e tepruan. KĂ«shtu, ai hipi nĂ« minber dhe tha: âĂfarĂ«do qĂ« mĂ« pyesni sot, do t'jua sqaroj.â UnĂ« shikoja djathtas e majtas dhe pashĂ« se tĂ« gjithĂ« kishin mbuluar kokat me rrobĂ« dhe qanin. Aty ishte njĂ« njeri qĂ«, kur grindej me tĂ« tjerĂ«t, ia vishnin emrin e njĂ« babai tjetĂ«r. Ai u ngrit dhe tha: âO i DĂ«rguari i Allahut, kĂ« kam baba unĂ«?â
- âBaba e ke Hudhafenâ, - i tha Pejgamberi ï·ș.
Pastaj, Omeri reagoi dhe tha: âJemi tĂ« kĂ«naqur me Allahun pĂ«r Zot, Islamin pĂ«r fe dhe Muhamedin ï·ș pĂ«r Pejgamber. KĂ«rkojmĂ« mbrojtjen e Allahut nga e keqja e sprovave!â
AtĂ«herĂ« i DĂ«rguari i Allahut ï·ș tha: âNuk kam parĂ« ndonjĂ«herĂ« mirĂ«si e sherr mĂ« tĂ« madh se sot. Xheneti dhe Zjarri m'u shfaqĂ«n pranĂ«, saqĂ« i pashĂ« nĂ« kĂ«tĂ« mur.â
Katadja ka thĂ«nĂ«: âKy hadith pĂ«rmendet te ky ajet: âO besimtarĂ«! Mos pyetni pĂ«r gjĂ«ra, qĂ«, sikur t'ju thuheshin haptazi, nuk do t'ju pĂ«lqenin...â (Maide, 101)
7090. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Abas Nersiu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jezid ibn Zureji, e kĂ«tij i ka treguar Seidi, e kĂ«tij i ka treguar Katadja se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), duke rrĂ«fyer hadithin paraprak, pĂ«rmend: â... dhe tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit kishin mbuluar kokat me rrobĂ« dhe qanin.â
Po ashtu, ai pĂ«rmend: â... dhe (Omeri) kĂ«rkoi mbrojtjen e Allahut kundrejt sĂ« keqes sĂ« sprovave.â Ose ka thĂ«nĂ«: âKĂ«rkoj mbrojtjen e Allahut kundrejt sĂ« keqes sĂ« sprovave!â
7091. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Halife mĂ« ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jezid ibn Zureji, e kĂ«tij i ka treguar Seidi dhe MuĂ«temiri, e ky i fundit nga babai i tij, nga Katadja se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), duke rrĂ«fyer hadithin paraprak, pĂ«rmend: â... dhe (Omeri) kĂ«rkoi mbrojtjen e Allahut kundrejt sherrit tĂ« sprovave.â
16. NĂ«nkapitulli: Hadithi: âFitneja do tĂ« vijĂ« prej lindjes.â
7092. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdullah ibn Muhamedi mĂ« ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hisham ibn Jusufi, e ky nga Mameri, e ky nga Zuhriu, e ky nga Salimi se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se Pejgamberi ï·ș, hipur nĂ« minber, ka thĂ«nĂ«: âAtje Ă«shtĂ« fitneja! Atje Ă«shtĂ« fitneja, prej nga paraqitet briri i shejtanit.â - Ose ka thĂ«nĂ«: âBriri i Diellit.â
7093. Nga: Abdullah ibn Omeri
Kutejbe ibn Seidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Nafiu se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș, duke qenĂ« kthyer nga lindja, tha: âAtje Ă«shtĂ« fitneja, prej nga paraqitet briri i shejtanit!â
7094. Nga: Abdullah ibn Omeri
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ez'her ibn Sadi, e ky nga Ibn Avniu, e ky nga Nafiu se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«:
- âO Allah, bekoje Shamin tonĂ«! O Allah, bekoje Jemenin tonĂ«!â
- O i Dërguari i Allahut, edhe Nexhdin tonë! - i thanë njerëzit.
- âO Allah, bekoje Shamin tonĂ«! O Allah, bekoje Jemenin tonĂ«!â - tha sĂ«rish Pejgamberi ï·ș.
- O i Dërguari i Allahut, edhe Nexhdin tonë! - ia përsëritën.
Mendoj se nĂ« herĂ«n e tretĂ« i DĂ«rguari i Allahut ï·ș tha: âAtje Ă«shtĂ« burimi i tĂ«rmeteve dhe fitneve, si dhe prej aty do tĂ« paraqitet briri i shejtanit.â
7095. Nga: Abdullah ibn Omeri
Is'hak Vasitiu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Halidi, e ky nga Bejani, e ky nga Vebra ibn Abdurrahmani se Seid ibn Xhubejri tregon: âAbdullah ibn Omeri doli nĂ« mesin tonĂ«, ndĂ«rsa ne kishim dĂ«shirĂ« tĂ« na tregonte ndonjĂ« hadith tĂ« mirĂ«, porse njĂ« njeri na parapriu duke i thĂ«nĂ«: âO Ebu Abdurrahman, na trego pĂ«r luftĂ«n nĂ« kohĂ« tĂ« fitnes, ngaqĂ« Allahu thotĂ«: âLuftojini ata derisa tĂ« zhduket fitneja...â (Bekare, 193)
Ibn Omeri i tha: âMjerĂ« nĂ«na pĂ«r ty! VallĂ«, e di ç'Ă«shtĂ« fitneja? I DĂ«rguari i Allahut ï·ș i luftonte idhujtarĂ«t sepse pranimi i fesĂ« sĂ« tyre llogaritej fitne, kĂ«shtu qĂ« ajo nuk ka qenĂ« sikurse lufta juaj pĂ«r pushtet.â
17. Nënkapitulli: Fitneja që tallazohet siç tallazohet deti
Ibn Ujejne transmeton nga Halef ibn Haushebi se ka thĂ«nĂ«: "(TĂ« parĂ«t) parapĂ«lqenin qĂ«, kur vinte ndonjĂ« fitne, tâi recitonin kĂ«to vargje tĂ« Imru Kajsit: "Lufta nĂ« fillim Ă«shtĂ« si vashĂ« e re, me bukurinĂ« e saj i paraqitet çdo injoranti. Derisa tĂ« ndizet dhe tĂ« shtohet flaka e saj, ikĂ«n porsi njĂ« plakĂ« qĂ« burrĂ« nuk ka. E thinjur, me ngjyrĂ« tĂ« ndryshuar dhe e shĂ«mtuar, s'tĂ« tĂ«rheqĂ« ta nuhasĂ«sh e as qĂ« ta puthĂ«sh."
7096. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Omer ibn Hafs ibn Gijathi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar babai im, e kĂ«tij i ka treguar Ameshi se Shekiku tregon se e ka dĂ«gjuar HudhejfĂ«n (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) duke treguar: âIshim nĂ« njĂ« ndejĂ« tek Omeri dhe, ndĂ«rkohĂ«, ai na pyeti:
- Cili prej jush e di hadithin e Pejgamberit ï·ș rreth fitneve (trazirave)?
UnĂ« i thashĂ«: âFitnet e njeriut nĂ« familjen, pasurinĂ«, fĂ«mijĂ«t dhe fqinjĂ«t e tij shlyhen nga namazi i tij, sadakaja dhe urdhĂ«rimi nĂ« tĂ« mirĂ« e ndalimi nga e keqja.â
- Nuk është kjo që po kërkoj. E kam fjalën për fitnen, e cila do të tallazohet siç tallazohet deti, - tha Omeri.
- Nuk ke pse shqetësohesh prej saj, o prijës i besimtarëve! Mes teje dhe saj është një derë e mbyllur, - i thashë.
- A do të thyhet kjo derë, vallë, apo do të hapet? - pyeti Omeri.
- Do të thyhet.
- Atëherë, nuk paska për t'u mbyllur më, - tha Omeri.
Shekiku thotĂ«: âDikush prej nesh e pyeti HudhejfĂ«n: âA e dinte Omeri, vallĂ«, se kush ishte ajo derĂ«?â Ai tha: âPo, ashtu siç e dinte se tĂ« sotmen e pason e nesĂ«rmja, ngaqĂ« unĂ« i tregova njĂ« hadith qĂ« nuk pĂ«rmban gĂ«njeshtra.â
Nuk patĂ«m guxim ta pyesnim HudhejfĂ«n (kush ishte dera e pĂ«rmendur nĂ« hadith), andaj e porositĂ«m Mesrukun dhe ai e pyeti: âKush ishte dera?â Ai tha: âAjo derĂ« ishte vetĂ« Omeri.â
7097. Nga: Ebu Musa Eshariu
Seid ibn Ebu Merjemi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Muhamed ibn Xhaferi, e ky nga Sherik ibn Abdullahu, e ky nga Seid ibn Musejebi se Ebu Musa Eshariu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNjĂ« ditĂ«, Pejgamberi ï·ș shkoi nĂ« njĂ« kopsht tĂ« MedinĂ«s pĂ«r tĂ« kryer nevojĂ«n. UnĂ« i shkova pas dhe, kur ai hyri nĂ« kopsht, unĂ« u ula te dera.â Thosha me vete: âSot do t'i bĂ«j rojĂ« tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș, edhe pse nuk mĂ« ka urdhĂ«ruar.â Pejgamberi ï·ș shkoi, e kreu nevojĂ«n, pastaj u ul buzĂ« pusit, i zbuloi kĂ«rcinjtĂ« dhe i futi nĂ« ujĂ«.
Pas pak erdhi Ebu Bekri dhe kĂ«rkoi leje tĂ« hyjĂ«. UnĂ« i thashĂ«: âPrit tĂ« kĂ«rkoj leje pĂ«r ty.â Ai u ndal dhe unĂ« shkova te Pejgamberi ï·ș e i thashĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, Ebu Bekri po kĂ«rkon leje.â
- âJepi leje dhe pĂ«rgĂ«zoje me Xhenetâ, - tha ai.
Ebu Bekri u ul nĂ« tĂ« djathtĂ« tĂ« Pejgamberit ï·ș, i zbuloi kĂ«rcinjtĂ« dhe i futi nĂ« ujĂ«.
MĂ« pas erdhi Omeri, tĂ« cilit, po ashtu, i thashĂ«: âPrit tĂ« kĂ«rkoj leje pĂ«r ty.â Pejgamberi ï·ș tha: âJepi leje dhe pĂ«rgĂ«zoje me Xhenet.â Ai erdhi dhe u ul nĂ« tĂ« majtĂ« tĂ« Pejgamberit ï·ș, i zbuloi kĂ«rcinjtĂ« dhe i futi nĂ« ujĂ«. KĂ«shtu, u zunĂ« vendet buzĂ« pusit dhe nuk mbeti mĂ« vend aty.
Pastaj erdhi Othmani, tĂ« cilit i thashĂ«: âPrit tĂ« kĂ«rkoj leje pĂ«r ty. Pejgamberi ï·ș tha: âJepi leje dhe pĂ«rgĂ«zoje me Xhenet, pas njĂ« sprove qĂ« do ta godasĂ«.â
Ai hyri, porse nuk gjeti vend të ulet me ta, andaj shkoi dhe u doli përballë, në anën tjetër të pusit. Edhe ai i zbuloi kërcinjtë dhe i futi në ujë. Unë kisha dëshirë që edhe vëllai im të vinte, andaj e lusja Allahun që edhe ai të vinte.
Seid ibn Musejebi thotĂ«: âRenditjen e uljes sĂ« tyre e komentova me pozitĂ«n e varreve tĂ« tyre. Ata tre u bashkuan, kurse Othmani u veçua.â
7098. Nga: Usame ibn Zejdi
Bishr ibn Halidi mĂ« ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Muhamed ibn Xhaferi, e ky nga ShuĂ«be, e ky nga Sulejmani se Ebu Vaili tregon: âDikush i tha Usames (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!): âSikur tĂ« bisedoje me kĂ«tĂ« (Othmanin).â Ai tha: âKam biseduar me tĂ« (nĂ« vetmi pĂ«r kĂ«to çështje) pa hapur ndonjĂ« derĂ« (tĂ« fitnes), ashtu qĂ« tĂ« mos jem i pari qĂ« e hap atĂ«. Nuk jam asi burri qĂ« tĂ« mund t'i them dikujt qĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« prijĂ«s i dy personave se ti je mĂ« i mirĂ«. Kjo, se e kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș tĂ« ketĂ« thĂ«nĂ«: â(NĂ« ditĂ«n e Kiametit) do tĂ« sillet njĂ« njeri dhe do tĂ« hidhet nĂ« Zjarr, ku do tĂ« sillet rrotull, siç sillet gomari rreth rrotĂ«s sĂ« mullirit. BanorĂ«t e Zjarrit do tĂ« tubohen rreth tij dhe do ta pyesin: âO filan, a nuk urdhĂ«roje pĂ«r tĂ« mirĂ« e ndaloje nga e keqja?â Ai do tĂ« pĂ«rgjigjet: âJu urdhĂ«roja pĂ«r tĂ« mirĂ«, por vetĂ« nuk e punoja, si dhe ju ndaloja nga e keqja, por vetĂ« e punoja.â
18. Nënkapitull
7099. Nga: Ebu Bekrete
Othman ibn Hejthemi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Aufi, e ky nga Haseni se Ebu Bekrete (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNĂ« LuftĂ«n e Xhemelit, Allahu mĂ« bĂ«ri dobi me njĂ« fjalĂ«: âKur Pejgamberit ï·ș i arriti lajmi se persianĂ«t e kishin zgjedhur pĂ«r mbretĂ«reshĂ« vajzĂ«n e Kisrait, tha: âNuk do tĂ« shpĂ«tojĂ« njĂ« popull qĂ« pĂ«r udhĂ«heqĂ«se kanĂ« zgjedhur njĂ« femĂ«r.â
7100. Nga: Amar ibn Jasiri
Abdullah ibn Muhamedi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahja ibn Ademi, e kĂ«tij i ka treguar Ebu BekĂ«r ibn Ajashi, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Hasini, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Merjemi se Abdullah ibn Zijad Esediu tregon: âKur Talhai, Zubejri dhe Aishja shkuan nĂ« Basra, Aliu dĂ«rgoi Amar ibn Jasirin dhe Hasen ibn Aliun te ne nĂ« Kufe. Ata hipĂ«n nĂ« minber, ashtu qĂ« Hasen ibn Aliu ndodhej mĂ« lart, ndĂ«rkaq Amari poshtĂ« Hasenit. Ne u mblodhĂ«m pranĂ« tij, ku e dĂ«gjova Amarin duke thĂ«nĂ«: âAishja ka shkuar nĂ« Basra. Betohem nĂ« Allahun se ajo Ă«shtĂ« bashkĂ«shortja e Pejgamberit tuaj ï·ș, nĂ« dynja dhe ahiret, porse Allahu i MadhĂ«ruar ju ka sprovuar, qĂ« ta dijĂ« nĂ«se do t'i bindeni atij (Aliut) apo asaj.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7100
Fjalë të panjohura?
Nënkapitulli: .
7101. Nga: Shekik ibn Seleme
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ebu Ganije, e ky nga Hakemi se Ebu Vaili tregon: âAmari hipi nĂ« minberin e Kufes, ku pĂ«rmendi Aishen dhe vajtjen e saj nĂ« Basra, pastaj tha: âAjo Ă«shtĂ« gruaja e Pejgamberit tuaj ï·ș, nĂ« dynja dhe nĂ« ahiret, porse ju jeni sprovuar me tĂ«.â
7102. Nga: Amar ibn Jasiri
7102. 7103. 7104. Bedel ibn Muhaberi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Amri se Ebu Vaili tregon: âEbu Musai dhe Ebu Mesudi shkuan tek Amari, tĂ« cilin Aliu e kishte dĂ«rguar te banorĂ«t e Kufes pĂ«r t'i thirrur pĂ«r luftĂ«. Ata i thanĂ«: âQĂ« kur e ke pranuar Islamin, nuk tĂ« kemi parĂ« tĂ« bĂ«sh vepĂ«r mĂ« tĂ« urryer, sipas nesh, sesa angazhimi yt pĂ«r kĂ«tĂ« çështje. Amari ua ktheu: âQĂ« kur e keni pranuar Islamin, nuk ju kam parĂ« tĂ« bĂ«ni vepĂ«r mĂ« tĂ« urryer, sipas meje, sesa mosangazhimi juaj pĂ«r kĂ«tĂ« çështje. Pastaj u dha nga njĂ« rrobĂ« dhe shkuan nĂ« xhami.â
7103. Nga: Amar ibn Jasiri
7102. 7103. 7104.
7104. Nga: Amar ibn Jasiri
7102. 7103. 7104.
7105. Nga: Ebu Mesud Bedriu
7105. 7106. 7107. Abdani transmeton nga Ebu Hamzai, e ky nga Ameshi se Shekik ibn Seleme tregon: Teksa po rrija me Ebu Mesudin, Ebu Musain dhe Amarin, Ebu Mesudi tha: âPo desha, do tĂ« flisja pĂ«r tĂ« gjithĂ« shokĂ«t e tu, pĂ«rveç teje (o Amar). MirĂ«po, qĂ« kur je ndarĂ« nga Pejgamberi ï·ș, nuk tĂ« kam parĂ« tĂ« bĂ«sh vepĂ«r mĂ« tĂ« shĂ«mtuar, sipas meje, sesa angazhimi yt pĂ«r kĂ«tĂ« çështje.â
Amari ia ktheu: âO Ebu Mesud, qĂ« kur jeni ndarĂ« nga Pejgamberi ï·ș, ti dhe shoku yt, nuk ju kam parĂ« tĂ« bĂ«ni vepĂ«r mĂ« tĂ« shĂ«mtuar, sipas meje, sesa mosangazhimi juaj pĂ«r kĂ«tĂ« çështje. Ebu Mesudi, qĂ« atĂ«kohĂ« ishte pasanik, i tha shĂ«rbĂ«torit: âO djalosh, m'i sill dy palĂ« rroba! KĂ«shtu, njĂ«rĂ«n ia dha Ebu Musait, kurse tjetrĂ«n Amarit dhe u tha: âShkoni me to nĂ« xhuma.â
7106. Nga: Ebu Mesud Bedriu
7105. 7106. 7107.
7107. Nga: Ebu Mesud Bedriu
7105. 7106. 7107.
19. Nënkapitulli: Kur Allahu e zbret dënimin mbi një popull
7108. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdullah ibn Othmani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Abdullahu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Junusi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Hamza ibn Abdullah ibn Omeri se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKur Allahu e zbret dĂ«nimin mbi njĂ« popull, dĂ«nimi i godet tĂ« gjithĂ« ata qĂ« janĂ« nĂ« mesin e tyre, pastaj ringjallen sipas veprave.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7108
Fjalë të panjohura?
20. NĂ«nkapitulli: Fjala e Pejgamberit ï·ș nĂ« lidhje me Hasen ibn Aliun: âKy biri im Ă«shtĂ« zotĂ«ri. Shpresoj qĂ« Allahu nĂ«pĂ«rmjet tij tâi pajtojĂ« dy grupe tĂ« mĂ«dha tĂ« muslimanĂ«ve.â
7109. Nga: Muavi ibn Ebu Sufjani
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Israil Ebu Musai, - tĂ« cilin Sufjani e ka takuar nĂ« Kufe kur kishte ardhur tek i biri i Shubrumes, dhe i tha: âMĂ« lejo tĂ« hyj tek Isai dhe ta kĂ«shilloj!â Siç duket i biri i Shubrumes u frikĂ«suar pĂ«r tĂ«, andaj nuk e la, se Hasen Basriu tregon: âKur Hasen ibn Aliu ia mĂ«syu Muaviut me batalione, AmĂ«r ibn Asi iu drejtua Muaviut: âPo shoh njĂ« batalion qĂ« nuk kthehet, pa u kthyer kundĂ«rshtari i tyre.â Muaviu tha: âE kush pĂ«rkujdeset pĂ«r familjarĂ«t e muslimanĂ«ve?â Ai tha: âUnĂ«.â
AtĂ«herĂ«, Abdullah ibn Amiri dhe Abdurrahman ibn Semure thanĂ«: âPo e takojmĂ« dhe po ia propozojmĂ« pajtimin.â
Hasen Basriu ka thĂ«nĂ«: âE kam dĂ«gjuar Ebu Bekreten (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tĂ« thotĂ«: âTeksa Pejgamberi ï·ș mbante ligjĂ«ratĂ« (nĂ« minber) erdhi Haseni, e nĂ« atĂ« rast Pejgamberi ï·ș tha: âKy biri im Ă«shtĂ« zotĂ«ri. Shpresoj qĂ« Allahu nĂ«pĂ«rmjet tij t'i pajtojĂ« dy grupe tĂ« mĂ«dha tĂ« muslimanĂ«ve.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7109
Fjalë të panjohura?
7110. Nga: Harmele, i çrobëruari i Usame ibn Zejdit
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka thĂ«nĂ« Amri, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Muhamed ibn Aliu se Harmele tregon: âUsame mĂ« dĂ«rgoi tek Aliu (pĂ«r t'i kĂ«rkuar ndihmĂ« materiale) dhe mĂ« tha: âAi do tĂ« tĂ« pyesĂ«: âĂfarĂ« e shtyri shokun tĂ«nd (Usamen) tĂ« mos marrĂ« pjesĂ«?â Ti pĂ«rgjigju: âAi po tĂ« thotĂ«: âSikur tĂ« ishe nĂ« gojĂ« tĂ« luanit, do tĂ« dĂ«shiroja qĂ« edhe unĂ« tĂ« isha aty me ty, mirĂ«po kĂ«tĂ« nuk e shoh tĂ« lejuar (sepse do tĂ« vriten muslimanĂ«t). KĂ«shtu, Aliu nuk mĂ« dha asgjĂ«. Pastaj, shkova te Haseni, Husejni dhe Ibn Xhaferi, tĂ« cilĂ«t ma mbushĂ«n kafshĂ«n (me ndihma materiale).â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7110
Fjalë të panjohura?
21. Nënkapitulli: Nëse dikush para një grupi njerëzish thotë diçka, pastaj kur del prej aty e thotë të kundërtën
7111. Nga: Abdullah ibn Omeri
Sulejman ibn Harbi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Ejubi se Nafiu tregon: âKur banorĂ«t e MedinĂ«s e tĂ«rhoqĂ«n besĂ«n dhĂ«nĂ« Jezid ibn Muaviut, Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) i mblodhi shĂ«rbĂ«torĂ«t dhe bijtĂ« e vet e u tha: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș tĂ« ketĂ« thĂ«nĂ«: âDitĂ«n e Kiametit, çdo tradhtar do tĂ« ketĂ« njĂ« flamur.â Ne kĂ«tij njeriu ia dhamĂ« besĂ«n nĂ« Allahun dhe tĂ« DĂ«rguarin e Tij. UnĂ« nuk di tradhti mĂ« tĂ« madhe sesa t'i jepet dikujt besa nĂ« Allahun dhe nĂ« tĂ« DĂ«rguarin e Tij e pastaj tĂ« luftohet kundĂ«r tij. UnĂ« distancohem nga çdonjĂ«ri prej jush qĂ« e ka tĂ«rhequr besĂ«n ose nuk i Ă«shtĂ« besatuar fillimisht.â
7112. Nga: Ebu Minhel ibn Burzete Eslemiu
Ahmed ibn Junusi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Shihabi, e ky nga Aufi se Ebu Minhali tregon: âNĂ« kohĂ«n kur Ibn Zijadi dhe Mervani u ngritĂ«n nĂ« Sham dhe Ibn Zubejri u ngrit nĂ« MekĂ«, ndĂ«rsa nĂ« anĂ«n tjetĂ«r hafĂ«zĂ«t u ngritĂ«n nĂ« Basra, unĂ« dhe babai im shkuam tek Ebu Berze Eslemiu. Kur hymĂ« nĂ« shtĂ«pinĂ« e tij, e gjetĂ«m tĂ« ulur nĂ«n hije tĂ« njĂ« dhome prej kallami. U ulĂ«m aty dhe babai im e nxiti tĂ« flasĂ« duke i thĂ«nĂ«: âO Ebu Berze, a nuk sheh çfarĂ« i ka gjetur njerĂ«zit?â
GjĂ«ja e parĂ« qĂ« e dĂ«gjova tĂ« thoshte ishte: âUnĂ« shpresoj shpĂ«rblim tek Allahu se jam hidhĂ«ruar me disa fise kurejshe. Ju, o arabĂ«, siç e dini, keni qenĂ« nĂ« gjendje nĂ«nçmimi: tĂ« paktĂ« e tĂ« humbur dhe Allahu ju shpĂ«toi me Islam dhe me Muhamedin ï·ș e ju solli deri nĂ« kĂ«tĂ« gjendje (krenarie dhe udhĂ«zimi). Dhe ja, tani dynjaja po ju prish mes vete. Betohem nĂ« Allahun se ai nĂ« Sham (Mervan ibn Hakemi) nuk lufton pĂ«r tjetĂ«r veçse pĂ«r dynja. NdĂ«rkaq, kĂ«ta tĂ« tjerĂ«t mbrapa jush, pĂ«r Allahun, nuk luftojnĂ« pĂ«r tjetĂ«r veçse pĂ«r dynja, e edhe ai nĂ« MekĂ«, pĂ«r Allahun, nuk lufton pĂ«r tjetĂ«r veçse pĂ«r dynja.â
7113. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Adem ibn Ebu Ijasi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Vasil Ahdebi se Ebu Vaili tregon se Hudhejfe ibn Jemani ka thĂ«nĂ«: âHipokritĂ«t e sotĂ«m janĂ« mĂ« tĂ« kĂ«qij sesa ata tĂ« kohĂ«s sĂ« Pejgamberit ï·ș: atĂ«botĂ« ata fshiheshin, kurse sot shfaqen haptazi.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7113
Fjalë të panjohura?
7114. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Haladi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Misari, e ky nga Habib ibn Ebu Thabiti se Ebu Sha'thai tregon se Hudhejfe (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âHipokrizia ka ekzistuar gjatĂ« periudhĂ«s sĂ« Pejgamberit ï·ș, kurse sot Ă«shtĂ« kufĂ«r (mohim i qartĂ«) pas besimit.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7114
Fjalë të panjohura?
22. Nënkapitulli: Nuk do të bëhet Kiameti pa u lakmuar banorët e varrezave
7115. Nga: Ebu Hurejra
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKiameti nuk do tĂ« ndodhĂ« pa ardhur koha kur njeriu tĂ« kalojĂ« pranĂ« varrit tĂ« tjetrit dhe tĂ« thotĂ«: âAh, sikur tĂ« isha nĂ« vend tĂ« tij!â
23. Nënkapitulli: Ndryshimi i kohës, saqë do të adhurohen idhujt
7116. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka thĂ«nĂ« Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKiameti nuk do tĂ« ndodhĂ« pa u shkundur trupat e grave tĂ« devsit rreth Dhul HalasĂ«s.â
Dhu halasa ka qenë një idhull i fisit devs, të cilin e adhuronin në periudhën paraislame.
Referenca: Sahihu i Buhariut 7116
Fjalë të panjohura?
7117. Nga: Ebu Hurejra
Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Sulejmani, e ky nga Thevriu, e ky nga Ebu Gajthi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKiameti nuk do tĂ« ndodhĂ« pa u paraqitur njĂ« pjesĂ«tar i fisit kahtan duke u grahur njerĂ«zve me shkopin e tij.â
24. Nënkapitulli: Shfaqja e zjarrit
Enesi transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âShenja e parĂ« e Kiametit Ă«shtĂ« njĂ« zjarr qĂ« do tâi tubojĂ« njerĂ«zit nga lindja nĂ« perĂ«ndim.â
7118. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka thĂ«nĂ« Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKiameti nuk do tĂ« ndodhĂ« pa u paraqitur njĂ« zjarr nĂ« trojet e Hixhazit, i cili do t'i ndriçojĂ« qafat e deveve nĂ« Busra.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7118
Fjalë të panjohura?
7119. Nga: Ebu Hurejra
Abdullah ibn Seid Kindiu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ukbe ibn Halidi, e kĂ«tij i ka treguar Ubejdullahu, e ky nga Hubejb ibn Abdurrahmani, e ky nga gjyshi i tij Hafs ibn Asimi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âLumi Eufrat do tĂ« nxjerrĂ« njĂ« thesar me ar. Ata qĂ« do tĂ« jenĂ« tĂ« pranishĂ«m, tĂ« mos marrin prej tij asgjĂ«.â
Ukbe na ka thĂ«nĂ«: âNa ka treguar Ubejdullahu, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Zinadi, e ky nga Arexhi, e ky nga Ebu Hurejra, e ky nga Pejgamberi ï·ș ngjashĂ«m, porse ky ka shtuar se: â... do tĂ« nxjerrĂ« njĂ« kodĂ«r me ar...â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7119
Fjalë të panjohura?
25. Nënkapitull
7120. Nga: Harithe ibn Vehb Huzaiu
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e ky nga ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Mabedi se Harithe ibn Vehbiu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș duke thĂ«nĂ«: âJepni lĂ«moshĂ«, se do tĂ« vijĂ« njĂ« kohĂ« kur njeriu do tĂ« sillet me lĂ«moshĂ«n e vet, porse nuk do tĂ« gjejĂ« askĂ«nd qĂ« t'ia pranojĂ«.â
Musededi ka thĂ«nĂ«: âHarithe Ă«shtĂ« vĂ«llai i Ubejdullah ibn Omerit nga nĂ«na. KĂ«shtu ka thĂ«nĂ« Ebu Abdullahu.â
7121. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Zinadi, e ky nga Abdurrahmani se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKiameti nuk do tĂ« ndodhĂ« pa luftuar mes vete dy grupe tĂ« mĂ«dha, mes tĂ« cilĂ«ve do tĂ« zhvillohet njĂ« betejĂ« e madhe, ndonĂ«se tĂ« dyja thĂ«rrasin nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«; si dhe pa u paraqitur pĂ«rafĂ«rsisht tridhjetĂ« dexhallĂ« gĂ«njeshtarĂ«, ku secili do tĂ« pretendojĂ« se Ă«shtĂ« i dĂ«rguar i Allahut; pa ardhur koha kur largohet dituria, shpeshtohen tĂ«rmetet, shkurtohet koha, shfaqen fitnet, shpeshtohet herxhi, - qĂ« nĂ«nkupton vrasjet e shumta, - dhe shtohet pasuria nĂ« mesin tuaj dhe tepron, saqĂ« i pasuri do tĂ« brengoset se kush do t'ia pranojĂ« lĂ«moshĂ«n: kur t'ia ofrojĂ« ndokujt, ai i pĂ«rgjigjet: âNuk kam nevojĂ« pĂ«r tĂ«.â Kiameti s'do tĂ« ndodhĂ« pa ardhur koha kur njerĂ«zit do tĂ« bĂ«jnĂ« gara me ndĂ«rtesa dhe kur njeriu tĂ« kalojĂ« pranĂ« varrit tĂ« tjetrit e tĂ« thotĂ«: âAh, sikur tĂ« isha nĂ« vendin e tij!â Kiameti s'do tĂ« ndodhĂ« pa lindur dielli nga perĂ«ndimi, e nĂ« atĂ« rast, kur njerĂ«zit e shohin, tĂ« gjithĂ« besojnĂ«, por kjo Ă«shtĂ« koha kur: â... nuk do t'i bĂ«jĂ« dobi askujt besimi i tij, nĂ«se nuk ka besuar mĂ« parĂ« ose nuk ka bĂ«rĂ« ndonjĂ« tĂ« mirĂ« me besimin e tij...â (Enam, 158) Kur tĂ« ndodhĂ« Kiameti, dy persona qĂ« ia kanĂ« shpalosur rrobat njĂ«ri-tjetrit, nuk do tĂ« arrijnĂ« as t'i shesin e as t'i palosin. Kur tĂ« ndodhĂ« Kiameti, personi qĂ« ka mjelĂ« devenĂ«, nuk do tĂ« arrijĂ« ta pijĂ« qumĂ«shtin e saj. Kur tĂ« ndodhĂ« Kiameti, personi qĂ« ka rregulluar pusin, nuk do tĂ« arrijĂ« tĂ« nxjerrĂ« ujĂ« prej tij. Kur tĂ« ndodhĂ« Kiameti, personi qĂ« ka ngritur kafshatĂ«n te goja, nuk do tĂ« arrijĂ« ta hajĂ«.â
26. Nënkapitulli: Përmendja e Dexhallit
7122. Nga: Mugire ibn Shuëbe
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e kĂ«tij i ka treguar Ismaili, e kĂ«tij i ka treguar Kajsi se Mugire ibn ShuĂ«be (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âAskush nuk e ka pyetur Pejgamberin ï·ș mĂ« tepĂ«r se unĂ« nĂ« lidhje me Dexhallin, andaj njĂ«herĂ« mĂ« tha: âĂfarĂ« po tĂ« mundon nĂ« lidhje me tĂ«?â
- Ata po thonë se ai ka një kodër me bukë dhe një lumë me ujë, - i thashë.
- âPĂ«rkundrazi, tek Allahu ai Ă«shtĂ« mĂ« i pavlerĂ« se kaqâ, - tha Pejgamberi ï·ș.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 7122
Fjalë të panjohura?
7123. Nga: Abdullah ibn Omeri
Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Vuhejbi, e kĂ«tij i ka treguar Ejubi, e ky nga Nafiu se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ï·ș (pĂ«r Dexhallin) ka thĂ«nĂ«: âAi Ă«shtĂ« i verbĂ«r nĂ« syrin e djathtĂ«, qĂ« i duket si kokĂ«rr e dalĂ« rrushi.â
7124. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Sad ibn Hafsi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Shejbani, e ky nga Jahjai, e ky nga Is'hak ibn Abdullah ibn Ebu Talhai se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDexhalli do tĂ« vijĂ« deri nĂ« afĂ«rsi tĂ« MedinĂ«s. Pastaj, Medina do tĂ« dridhet tri herĂ«, e nĂ« atĂ« rast çdo jobesimtar dhe hipokrit do tĂ« dalĂ« (prej saj) tek ai (Dexhalli).â
7125. Nga: Ebu Bekrete
Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e ky nga babai i tij, e ky nga gjyshi i tij se Ebu Bekrete (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNĂ« MedinĂ« nuk do tĂ« hyjĂ« tmerri i mesihut Dexhall. AtĂ«kohĂ« ajo do t'i ketĂ« shtatĂ« porta. NĂ« secilĂ«n prej tyre do tĂ« jenĂ« nga dy melekĂ«.â
7126. Nga: Ebu Bekrete
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Muhamed ibn Bishri, e kĂ«tij i ka treguar Misari, e kĂ«tij i ka treguar Sad ibn Ibrahimi se Ebu Bekrete (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNĂ« MedinĂ« nuk do tĂ« hyjĂ« tmerri i mesihut (Dexhall). AtĂ«kohĂ« ajo do t'i ketĂ« shtatĂ« porta. NĂ« secilĂ«n portĂ« do tĂ« jenĂ« nga dy melekĂ«.â
Ibn Is'haku transmeton nga Salih ibn Ibrahimi, e ky nga babai i tij se ka thĂ«nĂ«: âShkova nĂ« Basra dhe Ebu Bekrete mĂ« tha: âKĂ«tĂ« e kam dĂ«gjuar nga Pejgamberi ï·ș.â
7127. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahimi, e ky nga Salihu, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Salim ibn Abdullahu se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș u ngrit ndĂ«r njerĂ«z, e lavdĂ«roi Allahun ashtu siç i takon, pastaj e pĂ«rmendi Dexhallin dhe tha: âPo jua tĂ«rheq vĂ«rejtjen nga ai. Nuk ka pejgamber qĂ« nuk ia ka tĂ«rhequr vĂ«rejtjen popullit tĂ« vet nĂ« lidhje me tĂ«. Por, unĂ« do t'ju tregoj diçka pĂ«r tĂ«, qĂ« asnjĂ« pejgamber nuk i ka treguar popullit tĂ« vet: dijeni se ai Ă«shtĂ« i verbĂ«r nĂ« njĂ«rin sy, kurse Allahu nuk Ă«shtĂ« i verbĂ«r.â
7128. Nga: Abdullah ibn Omeri
Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Salimi se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âTeksa isha nĂ« gjumĂ«, pashĂ« nĂ« Ă«ndĂ«rr veten duke bĂ«rĂ« tavaf rreth QabesĂ«. Aty pashĂ« njĂ« burrĂ« zeshkan, me flokĂ« tĂ« gjatĂ« e tĂ« drejtĂ«, teksa koka i pikonte ujĂ«. Pyeta: âKush Ă«shtĂ« ky?â MĂ« thanĂ«: âI biri i Merjemes.â Kur shkova tĂ« shikoj, pashĂ« edhe njĂ« burrĂ« tjetĂ«r trupmadh e tĂ« kuq, me kaçurrela tĂ« dendura, me njĂ«rin sy tĂ« verbĂ«r, qĂ« i dukej sikurse kokĂ«rr e dalĂ« rrushi.â Ata mĂ« thanĂ«: âKy Ă«shtĂ« Dexhalli. Njeriu qĂ« mĂ« sĂ« shumti i ngjasonte ishte Ibn Katani.â
Zuhriu thotĂ«: âIbn Katani ka qenĂ« pjesĂ«tar i fisit huzaĂ«.â
7129. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e ky nga Salihu, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Urve se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș nĂ« namaz duke kĂ«rkuar mbrojtje nga sprova e Dexhallit.â
7130. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Abdani na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka rrĂ«fyer babai im, e ky nga ShuĂ«be, e ky nga Abdulmeliku, e ky nga Ribiu se Hudhejfe (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș, nĂ« lidhje me Dexhallin, ka thĂ«nĂ«: âMe vete do tĂ« ketĂ« ujĂ« dhe zjarr. Zjarri i tij Ă«shtĂ« ujĂ« i freskĂ«t; kurse uji i tij Ă«shtĂ« zjarr.â
Ebu Mesudi ka thĂ«nĂ«: âE kam dĂ«gjuar kĂ«tĂ« nga i DĂ«rguari i Allahut ï·ș.â
7131. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Sulejman ibn Harbi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Katadja se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âĂdo pejgamber qĂ« Ă«shtĂ« dĂ«rguar ia ka tĂ«rhequr vĂ«rejtjen popullit tĂ« vet nĂ« lidhje me tĂ« verbrin gĂ«njeshtar (Dexhallin). Ai Ă«shtĂ« i verbĂ«r nĂ« njĂ«rin sy, kurse Zoti juaj nuk Ă«shtĂ« i verbĂ«r. Mes syve tĂ« tij shkruan: kafir.â
KĂ«tĂ« e kanĂ« transmetuar edhe Ebu Hurejra dhe Ibn Abasi nga Pejgamberi ï·ș.
27. Nënkapitulli: Dexhalli nuk hyn në Medinë
7132. Nga: Ebu Seid Hudriu
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe ibn Mesudi se Ebu Seidi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âNjĂ« ditĂ«, i DĂ«rguari i Allahut ï·ș na rrĂ«feu njĂ« hadith tĂ« gjatĂ« pĂ«r Dexhallin dhe, mes tĂ« tjerash, tha: âDexhalli do tĂ« vejĂ« deri nĂ« disa zona tĂ« shkreta rreth MedinĂ«s, porse do ta ketĂ« tĂ« ndaluar tĂ« hyjĂ« brenda saj. AtĂ« ditĂ« do t'i dalĂ« njĂ« njeri, qĂ« do tĂ« llogaritet si njeriu mĂ« i mirĂ«, ose ndĂ«r mĂ« tĂ« mirĂ«t, dhe do t'i thotĂ«: âDĂ«shmoj se ti je Dexhalli, pĂ«r tĂ« cilin na ka treguar i DĂ«rguari i Allahut ï·ș.â Dexhalli u thotĂ« (ithtarĂ«ve tĂ« tij): âNĂ«se e vras kĂ«tĂ« e pastaj e ringjall, a do tĂ« keni dyshim nĂ« çështjen time?â
- Jo, - i thonë ata.
KĂ«shtu, e vret atĂ« e mĂ« pas e ringjall. Personi nĂ« fjalĂ« (pasi tĂ« ringjallet) i thotĂ«: âBetohem nĂ« Allahun se asnjĂ«herĂ« nuk kam qenĂ« mĂ« i bindur se sot (se ti je Dexhalli).â Dexhalli do tĂ« tentojĂ« ta vrasĂ« atĂ«, por nuk do tĂ« mundet.â
7133. Nga: Ebu Hurejra
Abdullah ibn Mesleme na ka transmetuar nga Maliku, e ky nga Nuajm ibn Abdullah Muxhmiri se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âNĂ« hyrjet e MedinĂ«s ka melekĂ« (qĂ« e ruajnĂ« atĂ«). NĂ« tĂ« nuk hyn as murtaja e as Dexhalli.â
7134. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Jahja ibn Musai mĂ« ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jezid ibn Haruni, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer ShuĂ«be, e ky nga Katadja se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDexhalli do tĂ« vijĂ« nĂ« MedinĂ«, ku do tĂ« hasĂ« melekĂ«t duke e ruajtur, andaj nuk do tĂ« mund t'i afrohet; e as murtaja, me lejen e Allahut (nuk hyn nĂ« tĂ«).â
28. Nënkapitulli: Jexhuxhët dhe mexhuxhët
7135. Nga: Zejneb bint Xhahshi
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu; [t]: Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar vĂ«llai im, e ky nga Sulejmani, e ky nga Muhamed ibn Ebu Atiku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Urve ibn Zubejri, e kĂ«tij i ka treguar Zejnebe bint Ebu Seleme, e kĂ«saj i ka treguar Umu Habibe bint Ebu Sufjani se Zejnebe bint Xhahshi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș vajti tek ajo i frikĂ«suar duke thĂ«nĂ«: âLa ilahe il-lallah! MjerĂ« arabĂ«t nga sherri qĂ« Ă«shtĂ« afruar! Sot Ă«shtĂ« hapur njĂ« pjesĂ« e pendĂ«s sĂ« jexhuxhĂ«ve dhe mexhuxhĂ«ve, sa kjoâ - dhe e pĂ«rtheu gishtin e madh me treguesin duke formuar njĂ« unazĂ«. I thashĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, vallĂ«, ndodh tĂ« shkatĂ«rrohemi, ndĂ«rkohĂ« nĂ« mesin tonĂ« ka njerĂ«z tĂ« mirĂ«?â
- âPo, nĂ«se pĂ«rhapet e keqja (paturpĂ«sia)â, - u pĂ«rgjigj ai.
7136. Nga: Ebu Hurejra
Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Vuhejbi, e kĂ«tij i ka treguar Ibn Tavusi, e ky nga babai i tij se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDo tĂ« hapet njĂ« pjesĂ« e pendĂ«s sĂ« jexhuxhĂ«ve dhe mexhuxhĂ«ve, sa kjo.â Vuhejbi e pĂ«rtheu gishtin e madh me treguesin duke formuar numrin nĂ«ntĂ«dhjetĂ« (nĂ« formĂ« unaze).