4. Abdesi

Is'hak ibn Ibrahim Handhaliu na ka thënë: Na ka rrëfyer Abdurrezaku, e këtij i ka rrëfyer Mameri, e ky nga Hemam ibn Munebihu se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Nuk pranohet namazi i atij që e prish abdesin, derisa të marrë sërish.”

Një burrë nga Hadramevti pyeti: “E si prishet abdesi, o Ebu Hurejre?”

Ebu Hurejra tha: “Duke liruar ndonjë gaz (me ose pa zë).”

Jahja ibn Bukejri na ka thënë: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Halidi, e ky nga Seid ibn Ebu Hilali se Nuajm Muxhmiri tregon: “Së bashku me Ebu Hurejrën (Allahu qoftë i kënaqur me të!) hipëm mbi xhami.” Ai mori abdes dhe tha: “E kam dëgjuar Pejgamberin ﷺ duke thënë: “Ditën e Kiametit umeti im do të paraqitet me ballë dhe gjymtyrë të shndritura nga gjurmët e abdesit. Andaj, kushdo që mund ta rritë shndritjen, le ta bëjë.”

Aliu na ka thënë: Na ka treguar Sufjani, e këtij i ka treguar Zuhriu, e ky nga Seid ibn Musejebi dhe Abad ibn Temimi se xhaxhai i tij Abdullah ibn Zejdi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) iu ankua të Dërguarit të Allahut ﷺ se çfarë duhet të veprojë personi me dyshimin që i ndodh gjatë namazit, nëse e ka prishur ose jo abdesin. Ai tha: “Të mos largohet (nga namazi), pa dëgjuar zë ose pa ndier erë.”

Ali ibn Abdullahu na ka thënë: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Amri, e këtij i ka rrëfyer Kurejbi se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ fjeti derisa filloi të gërhiste, e pastaj u ngrit për t'u falur, - ose ndoshta ka thënë: “U shtri derisa filloi të gërhiste, - pastaj u ngrit për t'u falur.”

Po ashtu këtë na ka treguar Sufjani disa herë, e ky nga Amri, e ky nga Kurejbi, e ky nga Ibn Abasi thotë: “Një natë bujta te tezja ime, Mejmunia dhe, gjatë natës, Pejgamberi ﷺ fali namaz. Dikur vonë, u ngrit dhe mori abdes lehtë nga një shakull i varur, - Amri herë ka thënë: lehtë, e herë ka thënë: duke përdorur pak ujë (dhe duke u mjafuar me larjen gjymtyrëve vetëm një herë), - dhe filloi të falej. Njëjtë veprova edhe unë e iu bashkëngjita për t'u falur në anën e tij të majtë, por ai më qiti në të djathtë të tij dhe vazhdoi të falej, aq sa deshi Allahu. Pastaj u shtri për të fjetur, madje filloi të gërhiste. Pastaj erdhi muezini dhe e vuri në dijeni për faljen e namazit, u ngrit dhe shkoi për në namazin e sabahut, pa rimarrë abdes.”

I thamë Amrit: “Njerëzit po thonë se të Dërguarit të Allahut ﷺ i flenë sytë, por jo zemra.”

Amri tha: “E kam dëgjuar Ubejd ibn Umejrin duke thënë: “Ëndrrat e të dërguarve janë shpallje dhe e lexoi ajetin: “O biri im, kam parë në ëndërr se duhet të të ther!” (Safat, 102)"

Abdullah ibn Mesleme na ka treguar nga Maliku, e ky nga Musa ibn Ukbe, e ky nga Kurejbi, i çrobëruari i Ibn Abasit, se Usame ibn Zejdi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ u largua prej Arafatit derisa arriti te qafëmali, tek u ndal dhe urinoi, pastaj mori abdes shkarazi.” I thashë: “Namazin, o i Dërguari i Allahut!” Ai tha: “Namazin do ta falim më tutje.” Kështu, hipi mbi kafshë e udhëtoi, derisa arriti në Muzdelife, ku zbriti, mori abdes duke e përsosur atë. Pasi u thirr ikameti për namaz, e fali namazin e akshamit dhe çdonjëri e pushoi devenë afër tendës së vet. Pas kësaj u thirr ikameti sërish dhe e fali jacinë, e nuk fali asgjë mes tyre.”

Muhamed ibn Abdurrahimi na ka thënë: Na ka rrëfyer Ebu Seleme Huzai Mensur ibn Seleme, e këtij i ka rrëfyer Sulejman Ibn Bilali, e ky nga Zejd ibn Eslemi se Ata ibn Jesari tregon se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) mori abdes (ku fillimisht) lau fytyrën, pastaj me një grusht të mbushur me ujë shpëlau gojën dhe hundën. Pastaj mori një grusht tjetër ujë, i bëri dy duart bashkë dhe ashtu e lau fytyrën. Mori një grusht ujë dhe e lau dorën e djathtë, pastaj me ujë tjetër lau dorën e majtë. I dha mes'h kokës, pastaj mbushi një grusht me ujë dhe e derdhi në këmbën e djathtë, derisa e lau, e me një grusht tjetër e lau të majtën. Pasi e kreu, tha: “Kështu e kam parë të Dërguarin e Allahut ﷺ duke marrë abdes.”

Ali ibn Abdullahu na ka thënë: Na ka treguar Xheriri, e ky nga Mensuri, e ky nga Salim ibn Ebu Xhadi, e ky nga Kurejbi se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Kur dikush prej jush i afrohet bashkëshortes së vet (për intimitet) dhe thotë: “Bismilah, Allahume xhenibna shejtane ve xhenibi shejtane ma razaktena (Me emrin e Allahut. O Allah, largoje shejtanin prej nesh dhe largoje prej pasardhësit tonë), nëse u është caktuar të begatohen me fëmijë, atëherë ai (shejtani) nuk do të mund ta dëmtojë atë.”

Ademi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Abdulaziz ibn Suhejbi se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: Pejgamberi ﷺ, para se të hynte në nevojtore, thoshte: “Allahume ini eudhu bike minel hubuthi vel habaith. (O Allah, kërkoj mbrojtjen Tënde kundrejt së keqes dhe të këqijave - shejtanëve meshkuj dhe femra)!”

Transmetimin e Ademit prej Shuëbes e përforcon Ibn Arare. Gunderi transmeton nga Shuëbe se ka thënë: “Kur i afrohej nevojtores.” Musai transmeton nga Hamadi se ka thënë: “Kur hynte.” Seid ibn Zejdi ka thënë: Na ka treguar Abdulazizi se (ka thënë): “Kur dëshironte të hynte.”

Abdullah ibn Muhamedi na ka thënë: Na ka treguar Hashim ibn Kasimi, e këtij i ka treguar Verkai, e ky nga Ubejdullah ibn Ebu Jezidi se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur Pejgamberi ﷺ hyri në nevojtore, ia afrova enën për abdes, e në atë rast ai pyeti: “Kush e solli këtë?” Pasi i treguan, tha: “O Allah, mësoja fenë!”

Ademi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebu Dhiëbi, e këtij i ka treguar Zuhriu, e ky nga Ata ibn Jezid Lejthiu se Ebu Ejub Ensariu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kur dikush prej jush dëshiron t'i kryejë nevojat fiziologjike, as të mos drejtohet nga kibla, as të mos ia kthejë shpinën asaj. Kthehuni nga lindja ose nga perëndimi.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Jahja ibn Seidi, e ky nga Muhamed ibn Jahja ibn Habani, e ky nga xhaxhai i tij, Vasi ibn Habani, se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Disa njerëz po thonë: “Kur të ulesh për ta kryer nevojën, mos u drejto as nga kibla, as nga Kudsi.”

Ai rrëfen: “Hipa mbi një shtëpi tonën dhe brenda mureve e pashë të Dërguarin e Allahut ﷺ (ulur) mbi dy tulla për të kryer nevojën, duke qenë i drejtuar nga Kudsi.”

Pastaj iu drejtua një të pranishmi: “Vallë, a mos je prej atyre që gjatë sexhdes i bashkojnë kofshët me barkun?”

Vasiu i tha: “Nuk e di, për Allah!”

Maliku sqaron se Ibn Omeri kishte për qëllim atë që, kur bie në sexhde, nuk ngrihet mjaftueshëm nga toka, por qëndron ngjitur me tokën.”

Jahja ibn Bukejri na ka thënë: Na ka treguar Lejthiu, e këtij i ka treguar Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Urve se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se gratë e Pejgamberit ﷺ gjatë natës dilnin për të kryer nevojën në Menasi, një sipërfaqe e gjerë (vend në Medinë). Ndërkaq, Omeri i thoshte Pejgamberit ﷺ: “Mbuloji gratë e tua.” Por, i Dërguari i Allahut ﷺ nuk i mbulonte.”

Një natë Sevda bint Zema, gruaja e Pejgamberit ﷺ, e cila ishte shtatgjatë, doli, sakaq Omeri, nga dëshira që të zbriste urdhri për mbulesën, e thirri: “Po të njohim, oj Sevdë.” Atëherë Allahu e zbriti urdhrin e mbulesës.”

Zekerija na ka thënë: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Hisham ibn Urve, e ky nga babai i vet se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Juve (grave) ju është lejuar që të dilni për të kryer nevojat tuaja.”

Hishami thotë: “Është për qëllim nevojat fiziologjike.”

Ibrahim ibn Mundhiri na ka thënë: Na ka treguar Enes ibn Ijadi, e ky nga Ubejdullahu, e ky nga Muhamed ibn Jahja ibn Habani, e ky nga Vasi ibn Habani se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “M'u desh të hipja mbi shtëpinë e Hafsës dhe pashë të Dërguarin e Allahut ﷺ duke kryer nevojën, duke qenë me shpinë i kthyer nga kibla e me fytyrë nga Shami.”

Jakub ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Jezid ibn Haruni, e këtij i ka rrëfyer Jahjai, e ky nga Muhamed ibn Jahja ibn Habani, e këtij i ka treguar xhaxhai i tij, Vasi ibn Habani, se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Një ditë hipa mbi shtëpinë tonë dhe brenda mureve e pashë të Dërguarin e Allahut ﷺ të ulur mbi dy tulla (për të kryer nevojën e tij), duke qenë i drejtuar nga Kudsi.”

Ebu Velid Hisham ibn Abdulmeliku na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Ebu Muadh Ata ibn Ebu Mejmune, se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Kur Pejgamberi ﷺ dilte për të kryer nevojën, unë dhe një djalosh tjetër i afronim një shakull me ujë, që të pastrohej nga nevoja fiziologjike.”

Sulejman ibn Harbi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Ebu Muadh Ata ibn Ebu Mejmune se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Kur i Dërguari i Allahut ﷺ dilte për të kryer nevojën, unë dhe një djalosh tjetër e përcillnim për t'ia afruar shakullin me ujë.”

Muhamed ibn Beshari na ka thënë: Na ka treguar Muhamed ibn Xhaferi, e këtij i ka treguar Shuëbe, e ky nga Ata Ibn Ebu Mejmune se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur i Dërguari i Allahut ﷺ hynte në nevojtore, unë dhe një djalosh tjetër ia mbanim shkopin e tij dhe shakullin me ujë, me të cilën pastrohej.”

Transmetimin e Muhamed ibn Xhaferit nga Shuëbe e forcojnë Nadri dhe Shedhani. Shkopi e kishte majën e metaltë.

Muadh ibn Fedale na ka thënë: Na ka treguar Hisham Destevaiu, e ky nga Jahja ibn Ebu Kethiri, e ky nga Abdullahu, i biri i Ebu Katades, se babai i tij Ebu Katadja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kur dikush të pijë, të mos marrë frymë brenda enës; kur të hyjë në nevojtore, të mos e mbajë organin gjenital me dorën e djathtë dhe të mos pastrohet me të nga jashtëqitja.”

Muhamed ibn Jusufi na ka thënë: Na ka treguar Evzaiu, e ky nga Jahja ibn Ebu Kethiri, e ky nga Abdullahu, i biri i Ebu Katades, se babai i tij Ebu Katadja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Kur dikush të urinojë, të mos e mbajë organin gjenital me dorën e djathtë, të mos pastrohet me të nga jashtëqitja si dhe të mos marrë frymë brenda enës (gjatë pirjes).”

Ahmed ibn Muhamed Mekiu na ka thënë: Na ka treguar Amër ibn Jahja ibn Seid ibn Amër Mekiu, e ky nga gjyshi i vet se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “E përcolla Pejgamberin ﷺ duke dalë për të kryer nevojën: nuk shikonte as djathtas, as majtas. Pasi iu afrova, më tha: “Më sill disa gurë, që të pastrohem me ta, - ose diçka të këtillë, - por mos më sill eshtra e as bajga.”

Ia çova gurët me cepin e rrobës sime, ia lashë pranë dhe u largova. Pasi e kreu nevojën, u pastrua me ta.”

Ebu Nuajmi na ka thënë: Na ka treguar Zuhejri, e ky nga Ebu Is'haku se ka thënë: Ebu Ubejde nuk e ka përmendur, por Abdurrahman ibn Esvedi nga babai i tij, se Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Pejgamberi ﷺ shkoi për të kryer nevojën dhe më porositi t'ia çoja tre gurë. I gjeta dy sosh. Të tretin e kërkova sa e kërkova, por nuk e gjeta, andaj mora një bajgë dhe ia çova. Ai i mori gurët, kurse bajgën e hodhi tutje dhe tha: “Kjo është ndyrësirë.”

Ibrahim ibn Jusufi transmeton nga babai i tij, e ky nga Ebu Is'haku se ka thënë: “Abdurrahmani më ka treguar.”

Muhamed ibn Jusufi na ka thënë: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Zejd ibn Eslemi, e ky nga Ata ibn Jesari se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Pejgamberi ﷺ mori abdes duke i larë gjymtyrët vetëm nga një herë.”

Husejn ibn Isai na ka thënë: Na ka treguar Junus ibn Muhamedi, e këtij i ka treguar Fulejh ibn Sulejmani, e ky nga Abdullah ibn Ebu Bekër ibn Amër ibn Hazmi, e ky nga Abad ibn Temimi se Abdullah ibn Zejdi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ mori abdes duke i larë gjymtyrët nga dy herë.

Abdulaziz ibn Abdullah Uvejsi na ka thënë: Më ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e ky nga Ibn Shihabi, e këtij i ka rrëfyer Ata ibn Jezidi se Humrani, i çrobëruari i Othmanit (Allahu qoftë i kënaqur me të!), tregon se një ditë Othman ibn Afani kërkoi një enë me ujë (për të marrë abdes). Kështu, fillimisht e derdhi (ujin nga ena dhe i) lau pëllëmbët tri herë, pastaj futi dorën e djathtë në ujë dhe e shpëlau gojën e hundën, pastaj lau fytyrën dhe duart deri në bërryla nga tri herë, i dha mes'h kokës dhe, në fund, i lau këmbët deri te nyjat tri herë. Pastaj tha: “I Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Atij që merr abdes në këtë formë dhe i fal dy rekate, pa u shpërqendruar, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Salih ibn Kejsani se Ibn Shihabi ka thënë: Por Urve tregon se Humrani tregon: “Kur Othmani (Allahu qoftë i kënaqur me të!) mori abdes, tha: “A t'ju tregoj një hadith, të cilin, po të mos ishte një ajet kuranor, nuk do t'ju tregoja: “E kam dëgjuar Pejgamberin ﷺ duke thënë: “Sa herë që dikush merr abdes duke e përsosur atë, e pastaj e fal namazin, i falen mëkatet, prej namazit në fjalë deri në namazin tjetër.”

Urve thotë: “Ajeti (në të cilin aludon Othmani) është: “Me të vërtetë, ata që fshehin shpalljet Tona të qarta, pasi ua kemi shpjeguar njerëzve në Libër (Tevrat), do të mallkohen nga Allahu dhe do të mallkohen nga ata (melekë e njerëz) që janë ngarkuar të mallkojnë.” (Bekare, 159)

Abdani na ka thënë: Na ka rrëfyer Abdullahu, e këtij i ka rrëfyer Junusi nga Zuhriu, e këtij i ka rrëfyer Ebu Idrisi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Ai që merr abdes, le të shpëlajë hundën, ndërsa ai që pastrohet me gurë nga jashtëqitja, le ta bëjë në numër tek.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Araxhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ai që merr abdes, le ta futë ujin në hundë dhe le t'i fryjë, ndërsa ai që pastrohet me gurë nga jashtëqitja, le ta bëjë në numër tek. Kur dikush zgjohet nga gjumi, së pari le ta pastrojë dorën e tij, para se ta fusë në enën e abdesit, sepse nuk e di ku i ka qëndruar dora gjatë gjumit.”

Musai na ka thënë: Na ka treguar Ebu Avane, e ky nga Ebu Bishri, e ky nga Jusuf ibn Maheku se Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “Në një prej rrugëtimeve tona Pejgamberi ﷺ ngeli mbrapa nesh. Kur na zuri, namazit të ikindisë pothuajse i kishte ikur koha (e rregullt). Ne filluam t'i pastronim këmbët (gjatë abdesit) me nguti dhe jo mirë. Atëherë Pejgamberi ﷺ, dy-tri herë, thirri me zë të lartë: “Mjerë thembrat (që do të preken) nga Zjarri!”

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e këtij i ka rrëfyer Ata ibn Jezidi se Humrani, i çrobëruari i Othman ibn Afanit (Allahu qoftë i kënaqur me të!), tregon se një ditë Othman ibn Afani kërkoi një enë me ujë (për të marrë abdes). Kështu, fillimisht derdhi (ujin nga ena) në duart e tij dhe i lau duart tri herë, pastaj futi dorën e djathtë në ujë dhe shpëlau gojën dhe hundën, pastaj lau fytyrën dhe duart deri në bërryla nga tri herë, i dha mes'h kokës dhe, në fund, lau këmbët nga tri herë. Pastaj tha: “E kam parë Pejgamberin ﷺ duke marrë abdes në këtë formë pastaj tha: “Atij që merr abdes sikurse ky abdesi im dhe i fal dy rekate, pa u shpërqendruar, Allahu do t'ia falë mëkatet e së kaluarës.”

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe se Muhamed ibn Zijadi tregon: “Teksa njerëzit po merrnin abdes prej enëve, Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) kaloi pranë nesh, e në atë rast e dëgjova duke thënë: “Merrni abdes me përpikëri, sepse Ebu Kasimi ﷺ ka thënë: “Mjerë thembrat (që do të preken) nga Zjarri.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Seid Makburi se Ubejd ibn Xhurejxhi i tha Abdullah ibn Omerit (Allahu qoftë i kënaqur me të!): “O Ebu Abdurrahman, të kam parë duke i bërë katër veprime që asnjërin prej shokëve të tu nuk e kam parë duke i bërë.

- Cilat janë ato, o Ibn Xhurejxh? - i tha Ibn Omeri.

- Kam vënë re se:

1. Nuk prek asnjërin prej këndeve të Qabesë, përveç dy këndeve jemenase,

2. Mbath opinga prej lëkurës së lopës,

3. Lyen (flokët dhe mjekrën) me ngjyrë të verdhë dhe,

4. Të kam vënë re që, kur ke qenë në Mekë, teksa njerëzit hynin në ihram me të parë hënën e re, ti nuk hyje deri në ditën e tetë, - i tha Ibn Xhurejxhi.”

Abdullahu tha: “Sa u përket këndeve të Qabesë, nuk e kam parë Pejgamberin ﷺ t'i prekë ato, me përjashtim të këtyre dy këndeve jemenase, kurse për opingat prej lëkurës së regjur të lopës, e kam parë Pejgamberin ﷺ duke mbathur opinga prej lëkurës pa qime dhe duke marrë abdes me to, andaj edhe mua më pëlqen t'i mbath. E përdor ngjyrën e verdhë për të ngjyrosur mjekrën e flokët sepse e kam parë Pejgamberin ﷺ duke përdorur këtë ngjyrë, andaj edhe mua më pëlqen ta bëj të njëjtën gjë. Ndërkaq, sa i përket hyrjes në ihram, nuk e kam parë Pejgamberin ﷺ të hyjë në ihram, përveçse kur bëhej nisja për në haxh.”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Ismaili, e këtij i ka treguar Halidi, e ky nga Hafsa bint Sirini se Umu Atija (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Pejgamberi ﷺ, atyre që ia lanin xhenazen e së bijës, u tha: “Filloni prej anës së saj të djathtë dhe prej gjymtyrëve të abdesit.”

Hafs ibn Omeri na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka rrëfyer Eshath ibn Sulejmi, e ky e ka dëgjuar babanë e tij, e ky nga Mesruku se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Pejgamberit ﷺ, gjatë mbathjes së sandaleve, krehjes së flokëve, pastrimit dhe çdo pune tjetër, i pëlqente të fillonte nga ana e djathtë.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Is'hak ibn Abdullah ibn Ebu Talhai se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Një ditë, kur hyri koha e namazit të ikindisë, njerëzit filluan të kërkojnë ujë për abdes, por nuk gjetën. Atëherë, të Dërguarit të Allahut ﷺ i sollën një enë me ujë, ku ai vendosi dorën dhe urdhëroi njerëzit të merrnin abdes nga ajo enë. Kam parë ujin tek buronte nga gishtërinjtë e tij derisa të gjithë njerëzit morën abdes.”

Malik ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Israili, e ky nga Asimi se Ibn Sirini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I thashë Abides: “Ne kemi disa qime të Pejgamberit ﷺ, të cilat na i ka lënë Enesi, - ose ka thënë: familja e Enesit.” Abidja ia ktheu: “Të kem një qime të Pejgamberit ﷺ, për mua është më e dashur sesa tërë dynjaja dhe ç'ka në të.”

Muhamed ibn Abdurrahimi na ka thënë: Na ka rrëfyer Seid ibn Sulejmani, e këtij i ka treguar Abadi, e ky nga Ibn Avniu, e ky nga Ibn Sirini se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se, kur i Dërguari i Allahut ﷺ e rroi kokën, Ebu Talhai ishte i pari që mori qime nga flokët e tij.

Abdullah ibn Jusufi na ka treguar nga Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Araxhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Nëse qeni pi në enën e ndokujt, le ta pastrojë atë shtatë herë.”

Is'haku na ka thënë: Na ka rrëfyer Abdusamedi, e këtij i ka treguar Abdurrahman ibn Abdullah ibn Dinari, e ky e ka dëgjuar nga babai i tij, e ky nga Ebu Salihu se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Një njeri pa një qen duke ngrënë (lëpirë) dhé nga etja. Kështu, e mori këpucën e vet, e mbushi me ujë dhe ia shoi etjen qenit. Allahu i ishte mirënjohës për veprën, prandaj e futi në Xhenet.”

Ahmed ibn Shebibi ka thënë: Na ka treguar babai im nga Junusi, e ky nga Ibn Shihabi, e këtij i ka treguar Hamza ibn Abdullahu se babai i tij Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Në kohën e të Dërguarit të Allahut ﷺ qentë urinonin dhe hynin e dilnin nëpër xhami, ndërkohë ne nuk derdhnim ujë për ta pastruar vendin e urinimit.”

Hafs ibn Omeri na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Ibn Ebu Seferi, e ky nga Shabiu se Adij ibn Hatimi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “E pyeta Pejgamberin ﷺ (për normën e gjuetisë së qenit të stërvitur), i cili më tha: “Kur ta ndërsesh qenin tënd të stërvitur për të gjuajtur dhe ai e vret gjahun, atëherë haje atë, por, nëse qeni ha diçka prej gjahut, atëherë mos e ha atë, sepse ai ka gjuajtur për vete.”

I thashë: “E nëse e ndërsej qenin tim, por bashkë me të gjej edhe ndonjë qen tjetër pranë gjahut?”

Pejgamberi ﷺ i tha: “Atëherë mos e ha gjahun, sepse ti ke thënë “bismilah" për qenin tënd, e jo për qenin tjetër.”

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebu Dhiëbi, e ky nga Seid Makburi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Robi vazhdon të jetë në namaz derisa qëndron në xhami duke e pritur namazin tjetër, me kusht që të mos e prishë abdesin.”

Një burrë i huaj pyeti: “E si prishet abdesi, o Ebu Hurejra?” Ai tha: “Duke liruar gazra (me ose pa zë).”

Ebu Velidi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Ujejne, e ky nga Zuhriu, e ky nga Abad ibn Temimi se xhaxhai i tij Abdullah ibn Zejdi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Të mos largohet (nga namazi), derisa të dëgjojë zë ose të ndiejë erë.”

Kutejbe ibn Seidi na ka thënë: Na ka treguar Xheriri, e ky nga Ameshi, e ky nga Mundhir Ebu Jala Theuriu, e ky nga Muhamed ibn Hanefije se Aliu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Shpesh më rridhte lëngu paraspermal, por, nga turpi, nuk mund ta pyesja të Dërguarin e Allahut ﷺ, andaj e porosita Mikdad ibn Esvedin ta pyesë Pejgamberin ﷺ për këtë. Ai ﷺ iu përgjigj: “Mjafton vetëm abdesi.”

E transmeton (po ashtu) Shuëbe nga Ameshi.

Sad ibn Hafsi na ka thënë: Na ka treguar Shejbani, e ky nga Jahjai, e ky nga Ebu Seleme, e këtij i ka treguar Ata ibn Jesari se Zejd ibn Halidi tregon se e ka pyetur Othman ibn Afanin (Allahu qoftë i kënaqur me të!): “Çfarë duhet të veprojë ai që kryen marrëdhënie me gruan e vet, por nuk ejakulon?”

Othmani iu përgjigj: “Merr abdes sikurse për namaz dhe e pastron organin gjenital. Këtë e kam dëgjuar prej të Dërguarit të Allahut ﷺ.”

Për të njëjtën gjë kam pyetur edhe Aliun, Zubejrin, Talhain dhe Ubej ibn Kabin, që të gjithë më urdhëruan të njëjtën gjë.”

Is'hak ibn Mensuri na ka thënë: Na ka rrëfyer Nadri, e këtij i ka rrëfyer Shuëbe, e ky nga Hakemi, e ky nga Dhekvan Ebu Salihu se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ dërgoi dikë për të thirrur një ensar. Ai erdhi, ndërsa koka i pikonte ujë. Atëherë, Pejgamberi ﷺ e pyeti: “Ndoshta të ngutëm paksa?”

- Po, - i tha ensariu.

- “Në rast se ndokush të ngut, ose nuk ejakulon gjatë marrëdhënieve intime, atëherë të mjafton abdesi”, - i tha i Dërguari i Allahut ﷺ.

Transmetimin e Nadrit e forcon Vehbiu, i cili ka thënë: “Ma ka treguar Shuëbe.” Ebu Abdullahu (Buhariu) ka thënë: “Përpos që Gunderi dhe Jahjai nuk e kanë transmetuar nga Shuëbe “abdesin”.

Muhamed ibn Selami na ka thënë: Na ka rrëfyer Jezid ibn Haruni, e ky nga Jahjai, e ky nga Musa ibn Ukbe, e ky nga Kurejbi, i çrobëruari i Ibn Abasit, se Usame ibn Zejdi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur i Dërguari i Allahut ﷺ u largua nga Arafati, u skajua në një qafëmal dhe e kreu nevojën. Pastaj unë i hodha ujë për të marrë abdes dhe i thashë: “O i Dërguari i Allahut, a do të falesh?” Ai tha: “Namazin do ta falim më tutje.”

Amër ibn Aliu na ka thënë: Na ka treguar Abdulvehabi, e ky e ka dëgjuar Jahja ibn Seidin, e këtij i ka rrëfyer Sad ibn Ibrahimi, e këtij i ka rrëfyer Nafi ibn Xhubejr ibn Mutëimi, e ky e ka dëgjuar Urven, të birin e Mugire ibn Shuëbes, se Mugire ibn Shuëbe (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se, njëherë, kur ishte në një udhëtim së bashku me të Dërguarin e Allahut ﷺ, ai u ndal për ta kryer nevojën. (Pasi u kthye), Mugire i shërbeu me ujë për të marrë abdes. Ai lau fytyrën dhe duart, pastaj u dha mes'h kokës dhe mesteve.

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Maliku, e ky nga Mahrame ibn Sulejmani, e ky nga Kurejbi, i çrobëruari i Ibn Abasit, se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon se si një natë bujti te tezja e vet, Mejmunia, gruaja e Pejgamberit ﷺ: “Unë u shtriva në shtrat për së gjeri, kurse i Dërguari i Allahut ﷺ dhe gruaja e tij u shtrinë për së gjati. I Dërguari i Allahut ﷺ fjeti deri në mesnatë, ose diç më shumë a më pak, pastaj u zgjua dhe e fërkoi fytyrën me dorë, që t'i largohej gjumi. I këndoi dhjetë ajetet e fundit të sures Ali Imran, pastaj shkoi te një shakull i varur, nga i cili mori abdes në mënyrë të përkryer. Pastaj filloi të falej.”

Ibn Abasi vazhdon: “Unë u ngrita dhe veprova të njëjtën gjë, iu bashkëngjita duke u falur pranë tij (në anën e majtë). Ai ma vendosi dorën e djathtë mbi kokë (që të më bartte në anën e djathtë të tij) dhe ma përdrodhi veshin e djathtë. I fali dy rekate, pastaj dy, pastaj dy, pastaj dy, pastaj dy, pastaj dy, e, në fund, e fali vitrin dhe u shtri derisa i erdhi muezini (për të kërkuar leje për ta thirrur ezanin). Atëherë u ngrit, i fali edhe dy rekate të shkurta dhe doli për ta falur namazin e sabahut.”

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Maliku, e ky nga Hisham ibn Urve, e ky nga bashkëshortja e tij Fatimja se gjyshja e saj Esma bint Ebu Bekri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Shkova tek Aishja, bashkëshortja e Pejgamberit ﷺ, kur u bë eklipsi i Diellit, e në atë rast pashë se njerëzit ishin ngritur për t'u falur. Edhe ajo ishte ngritur për t'u falur, andaj e pyeta: “Çfarë kanë njerëzit?”

Ajo më bëri me shenjë nga qielli.

- Subhanallah! - tha ajo.

- Diçka e jashtëzakonshme? - e pyeta.

Ajo bëri me kokë, në shenjë pohimi. Fillova të falem, derisa ishte gati të më binte të fikët, andaj i hidhja vetes ujë mbi kokë (për ta larguar plogështinë). I Dërguari i Allahut ﷺ, me të mbaruar namazin, e falënderoi dhe e lavdëroi Allahun Fuqiplotë e pastaj tha: “Çdo gjë që s'kam pasur rastin ta shoh ndonjëherë më parë, më është shfaqur tani në këtë vend, madje edhe Xheneti dhe Zjarri. M'u shpall se ju të gjithë do të sprovoheni në varret tuaja, sikurse, - ose ka thënë: ngjashëm me sprovën e Dexhallit, nuk e di se cilën fjalë e ka përmendur Esma -. Do t'ju thuhet secilit prej jush: “Çfarë di për këtë njeri (Pejgamberin ﷺ)?” Besimtari, - ose ka thënë: i binduri, nuk e di se cilën fjalë e ka përmendur Esma, - thotë: “Ai është Muhamedi, i Dërguari i Allahut, na ka ardhur me argumente të qarta e udhëzim, e ne i jemi përgjigjur, i kemi besuar dhe e kemi pasuar. I thuhet: “Fli i qetë, e dimë mirë se ke qenë i bindur për këtë.” Ndërkaq, hipokriti, - ose ka thënë: i lëkundshmi, nuk e di se cilën fjalë e ka përmendur Esma, - thotë: “Nuk di, dëgjoja njerëzit teksa thoshin diçka, e unë e përsërisja pas tyre.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Amër ibn Jahja Maziniu se babai i tij Jahja Maziniu tregon se një burrë e pyeti Abdullah ibn Zejdin (Allahu qoftë i kënaqur me të!), i cili është gjyshi i Amër ibn Jahjait: “A mund të më tregosh si merrte abdes i Dërguari i Allahut ﷺ?”

Abdullah ibn Zejdi i tha: “Po, e më pas kërkoi një enë me ujë, derdhi ujë mbi duar dhe i lau ato dy herë, e shpëlau gojën dhe hundën tri herë, pastaj lau fytyrën tri herë, i lau duart deri në bërryla nga dy herë dhe i dha mes'h kokës me dy duar, duke filluar nga pjesa e përparme e kokës deri te qafa dhe sërish i ktheu aty nga filloi. Në fund, i lau edhe këmbët.”

Musa ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Vuhejbi, e ky nga Amri se babai i tij Jahja Maziniu ka thënë: “Qeshë i pranishëm kur Amër ibn Ebu Haseni e pyeti Abdullah ibn Zejdin (Allahu qoftë i kënaqur me të!) rreth abdesit të Pejgamberit ﷺ. Ai kërkoi një enë me ujë dhe mori abdes ashtu siç bënte Pejgamberi ﷺ: u qiti duarve ujë nga ena dhe i lau ato tri herë, e futi dorën në enë dhe e shpëlau gojën e hundën tri herë me tri grushte ujë. Sërish e futi dorën në enë dhe e lau fytyrën tri herë, pastaj i lau duart dy herë deri në bërryla, e futi dorën në ujë dhe i dha mes'h kokës, duke e përshkuar nga para-mbrapa dhe anasjelltas, një herë të vetme. E, në fund, i lau këmbët deri në nyja.”