8. Namazi
1. Nënkapitulli: Si u bë obligim namazi në Isra?
Ibn Abasi âka thĂ«nĂ«: "MĂ« ka treguar Ebu Sufjani, nga biseda qĂ« kishte pasur me Herakliun, se ka thĂ«nĂ«: "Pejgamberi ï·șââ na urdhĂ«ron tĂ« falim namazin, tĂ« jemi tĂ« sinqertĂ« dhe tĂ« ndershĂ«m."
349. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Junusi, e ky nga Ibn Shihabi se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âEbu Dherri transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: â(NjĂ« natĂ«,) teksa isha nĂ« MekĂ«, u hap çatia e shtĂ«pisĂ« dhe zbriti Xhibrili, i cili ma hapi gjoksin dhe ma pastroi me ujĂ« Zemzemi. Pastaj, solli njĂ« enĂ« prej ari, tĂ« mbushur me urtĂ«si e besim dhe ma derdhi nĂ« gjoks e ma mbylli (gjoksin). MĂ« pas, mĂ« kapi pĂ«r dore dhe mĂ« ngriti deri nĂ« qiellin e dynjasĂ«. Kur arritĂ«m aty, Xhibrili i tha rojĂ«s sĂ« qiellit:
- Hape.
- Kush është? - pyeti roja.
- Xhibrili.
- A është ndokush me ty? - pyeti roja.
- Po, me mua Ă«shtĂ« Muhamedi ï·ș, - ia ktheu Xhibrili.
- A i ka zbritur shpallja? - pyeti roja.
- Po, - tha Xhibrili.
Pasi e hapi derĂ«n, pĂ«rshkuam qiellin e dynjasĂ«, kur ja, njĂ« burrĂ« ulur, nĂ« tĂ« djathtĂ«n e tĂ« cilit ndodheshin turma njerĂ«zish e po ashtu nĂ« tĂ« majtĂ« tĂ« tij. Sa herĂ« qĂ« shikonte nĂ« tĂ« djathtĂ«, qeshte, e, sa herĂ« qĂ« shikonte nĂ« tĂ« majtĂ«, qante. (Kur mĂ« pa) mĂ« tha: âMirĂ« se vjen, o Pejgamber i mirĂ« dhe bir i mirĂ«!â
E pyeta Xhibrilin:
- Kush është ky?
- Ademi. Ndërkaq, këto turma në të djathtë dhe të majtë janë pasardhësit e tij. Këta nga e djathta janë banorët e Xhenetit, kurse turma në të majtë janë banorët e Zjarrit. Sa herë që shikon në të djathtë, qesh, e, sa herë që shikon në të majtë, qan, - tha ai.
Kur u ngjitĂ«m te qielli i dytĂ«, (Xhibrili) i tha rojĂ«s sĂ« qiellit: âHape.â Edhe ky e pyeti sikurse i pari, pastaj e hapi derĂ«n.â
Enesi thotĂ«: âPastaj Pejgamberi ï·ș tregoi se i ka parĂ« nĂ«pĂ«r qiej Ademin, Idrisin, Musain, Isain dhe Ibrahimin, paqja e Allahut qoftĂ« mbi ta! (NdĂ«rkaq, Ebu Dherri, nĂ« transmetimin e tij) Nuk pĂ«rmend vendqĂ«ndrimet e tyre, pĂ«rveç pĂ«r Ademin, pĂ«r tĂ« cilin ka thĂ«nĂ« se Ă«shtĂ« nĂ« qiellin e dynjasĂ« dhe pĂ«r Ibrahimin, se Ă«shtĂ« nĂ« qiellin e gjashtĂ«.
Enesi thotĂ«: âE, kur Xhibrili dhe Pejgamberi ï·ș kaluan tek Idrisi ï·ș, ai i tha: âMirĂ« se vjen, o Pejgamber i mirĂ« dhe vĂ«lla i mirĂ«!â
Pejgamberi ï·ș thotĂ«: âE pyeta Xhibrilin: âKush Ă«shtĂ« ky?â
MĂ« tha: âKy Ă«shtĂ« Idrisi.â
Pastaj kaluam te Musai ï·ș dhe mĂ« tha: âMirĂ« se vjen, o Pejgamber i mirĂ« dhe vĂ«lla i mirĂ«!â
Pyeta: âPo ky, kush Ă«shtĂ«?â
- Ky është Musai, - më tha Xhibrili.
Pastaj kaluam tek Isai ï·ș dhe mĂ« tha: âMirĂ« se vjen, o vĂ«lla i mirĂ« dhe Pejgamber i mirĂ«!â
E pyeta Xhibrilin: âKush Ă«shtĂ« ky?â
MĂ« tha: âKy Ă«shtĂ« Isai.â
Pastaj kaluam tek Ibrahimi ï·ș dhe mĂ« tha: âMirĂ« se vjen, o Pejgamber i mirĂ« dhe bir i mirĂ«!â
Pyeta: âE ky, kush Ă«shtĂ«?â
Xhibrili mĂ« tha: âKy Ă«shtĂ« Ibrahimi ï·ș.â
Ibn Shihabi mĂ« ka thĂ«nĂ«: âMĂ« ka rrĂ«fyer Ibn Hazmi se Ibn Abasi dhe Ebu Habe Ensariu transmetojnĂ« se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPastaj jam ngritur derisa kam arritur nĂ« njĂ« lartĂ«si ku dĂ«gjoja edhe fĂ«shfĂ«rimĂ«n e lapsave (qĂ« shkruajnĂ« caktimet vjetore nga Pllaka e Ruajtur).â
Ibn Hazmi dhe Enesi ibn Maliku ka thĂ«nĂ«: âPejgamberi ï·ș tha: âAllahu ia obligoi umetit tim pesĂ«dhjetĂ« namaze. U ktheva me kĂ«tĂ« urdhĂ«r, por, duke kaluar pranĂ« Musait, mĂ« pyeti:
- ĂfarĂ« i obligoi Allahu umetit tĂ«nd?
- I obligoi pesëdhjetë namaze, - i thashë.
- Kthehu te Zoti yt (dhe kërko lehtësim), sepse umeti yt nuk mund ta përballojë këtë, - më tha ai.
U ktheva dhe kĂ«rkova lehtĂ«sim, kurse Allahu ï·» e pĂ«rgjysmoi numrin e tyre.
U ktheva te Musai dhe i thashĂ« qĂ« Ai hoqi gjysmĂ«n e tyre. Ai prapĂ« mĂ« tha: âKthehu dhe kĂ«rko sĂ«rish tĂ« ta lehtĂ«sojĂ«, sepse umeti yt nuk mund ta pĂ«rballojĂ«.â
U ktheva, ndĂ«rsa Allahu ï·» sĂ«rish e hoqi gjysmĂ«n e tyre. Kur u ktheva te Musai, mĂ« tha: âKthehu, sepse umeti yt nuk mund ta pĂ«rballojĂ«.â
SĂ« treti, Allahu ï·» tha: âAto janĂ« pesĂ« (pĂ«r t'u kryer), por janĂ« pesĂ«dhjetĂ« (pĂ«r t'u shpĂ«rblyer). UnĂ« nuk i luaj fjalĂ«t.â
Pasi u ktheva, Musai mĂ« tha: âKthehu sĂ«rish te Zoti yt.â
Mirëpo, u turpërova nga Zoti im (andaj nuk u ktheva).
Pastaj, rrugĂ«timi vazhdoi, derisa arrita nĂ« Sidretul Munteha, e cila mbulohej nga njĂ« mori ngjyrash, qĂ« nuk e dija çfarĂ« ishin. MĂ« futĂ«n edhe nĂ« Xhenet, aty pashĂ« kube (pallat tĂ« vogĂ«l) prej margaritarĂ«ve, dheu i tĂ« cilit (Xhenetit) ishte prej myshkut.â
350. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Salih ibn Kejsani, e ky nga Urve ibn Zubejri se Aishja, nĂ«na e besimtarĂ«ve (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), ka thĂ«nĂ«: âKur Allahu e obligoi namazin, fillimisht ishte nga dy rekate, nĂ« vendbanim e nĂ« udhĂ«tim. Namazi nĂ« udhĂ«tim mbeti ashtu siç ishte, kurse namazi si vendas u shtua.â
2. NĂ«nkapitulli: ĂshtĂ« obligim qĂ« namazi tĂ« falet duke qenĂ« i veshur me rroba
Allahu ï·» thotĂ«: â... vishuni bukur pĂ«r çdo namaz...â (Araf, 31) Dispozita e faljes sĂ« namazit, duke qenĂ« i mbĂ«shtjellĂ« vetĂ«m me njĂ« rrobĂ«; PĂ«rmendet nga Seleme ibn Ekvai se Pejgamberi ï·șââ ka thĂ«nĂ«: âLe ta pĂ«rthekojĂ« (rrobĂ«n), qoftĂ« dhe me njĂ« gjemb (nĂ«se nuk posedon kopsĂ«).â Ky hadith nuk Ă«shtĂ« autentik. Dispozita e faljes sĂ« namazit me rroba qĂ« janĂ« pĂ«rdorur gjatĂ« marrĂ«dhĂ«nieve intime, por nuk vĂ«rehet ndyrĂ«sirĂ« nĂ« to; Pejgamberi ï·șââ ka ndaluar tĂ« kryhet tavafi reth QabesĂ« duke qenĂ« zhveshur.
351. Nga: Umu Atija Ensarja
Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jezid ibn Ibrahimi, e ky nga Muhamedi se Umu Atija (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âJemi urdhĂ«ruar qĂ« nĂ« ditĂ« Bajrami t'i nxjerrim jashtĂ« edhe femrat me menstruacione dhe vashat e reja (qĂ« veçoheshin nĂ« dhomat e tyre), qĂ« ta pĂ«rjetojnĂ« tubimin dhe lutjet e muslimanĂ«ve, me pĂ«rjashtim qĂ« ato me menstruacione tĂ« largohen nga namazgjahu. NjĂ« grua pyeti: âO i DĂ«rguari i Allahut, ndodh qĂ« ndonjĂ«ra prej nesh tĂ« mos ketĂ« mantel. Pejgamberi ï·ș tha: âLe t'i huazojĂ« shoqja shoqes njĂ« mantel.â
Abdullah ibn Rexhai ka thĂ«nĂ«: âNa ka treguar Imrani, e kĂ«tij i ka treguar Muhamed ibn Sirini, e kĂ«tij i ka treguar Umu Atija: âE kam dĂ«gjuar Pejgamberin ï·ș...â, me tekst tĂ« njĂ«jtĂ«.
3. Nënkapitulli: Lidhja e izarit në qafë gjatë namazit
Ebu Hazimi transmeton nga Sehliâ se janĂ« falur me Pejgamberin ï·șââ duke pasur izaret tĂ« lidhura nĂ« qafĂ«.
352. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Ahmed ibn Junusi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Asim ibn Muhamedi, e kĂ«tij i ka treguar Vakid ibn Muhamedi se Muhamed ibn Munkediri tregon se Xhabiri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) u fal me njĂ« izar, qĂ« e kishte lidhur nĂ« qafĂ«, ndĂ«rsa rrobat i kishte nĂ« varĂ«se. NjĂ« person e pyeti: âPo falesh vetĂ«m me njĂ« izar?â
Xhabiri ia ktheu: âU fala kĂ«shtu me qĂ«llim qĂ« tĂ« mĂ« shohĂ« njĂ« mendjelehtĂ« sikurse ti. Cili prej nesh i posedonte dy palĂ« rrobash nĂ« kohĂ«n e Pejgamberit ï·ș?!â
353. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Mutarrif Ebu Musabi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdurrahman ibn Ebu Mevali se Muhamed ibn Munkediri tregon: âE kam parĂ« Xhabir ibn Abdullahun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) duke u falur vetĂ«m me njĂ« rrobĂ« dhe ka thĂ«nĂ«: âE kam parĂ« Pejgamberin ï·ș duke u falur me njĂ« rrobĂ«.â
4. Nënkapitulli: Falja e namazit duke qenë i mbështjellë vetëm me një rrobë?
Zuhriu (duke e komentuar hadithin e tij) ka thĂ«nĂ«: "I mbĂ«shtjellĂ« konsiderohet ai qĂ« e hedh rrobĂ«n krahĂ«ve duke i gĂ«rshetuar skajet e saja sipĂ«r supeve." Umu Hani ka thĂ«nĂ«: "Pejgamberi ï·șââ qe mbĂ«shtjellĂ« me njĂ« rrobĂ« duke i gĂ«rshetuar cepat e saj sipĂ«r supeve."
354. Nga: Omer ibn Ebu Seleme
Ubejdullah ibn Musai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hisham ibn Urve, e ky nga babai i tij se Omer ibn Ebu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș Ă«shtĂ« falur me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme, duke gĂ«rshetuar dy skajet e saj.
355. Nga: Omer ibn Ebu Seleme
Muhamed ibn Muthena na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e kĂ«tij i ka treguar Hishami, e kĂ«tij i ka treguar babai i tij se Omer ibn Ebu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se e ka parĂ« Pejgamberin ï·ș nĂ« shtĂ«pinĂ« e Umu Selemes duke u falur me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme, duke i vendosur skajet e saj sipĂ«r supeve.
356. Nga: Omer ibn Ebu Seleme
Ubejd ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Hishami, e ky nga babai i tij se Omer ibn Ebu Seleme (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âE kam parĂ« tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș nĂ« shtĂ«pinĂ« e Umu Selemes duke u falur i mbĂ«shtjellĂ« me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme, duke i vendosur skajet e saj sipĂ«r supeve.â
357. Nga: Umu Hani bint Ebu Talibi
Ismail ibn Ebu Uvejsi na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Malik ibn Enesi, e ky nga Ebu Nadri, i çrobĂ«ruari i Omer ibn Ubejdullahut, se Ebu Murra, i çrobĂ«ruari i Umu Hanit, bijĂ«s sĂ« Ebu Talibit, se Umu Hani bint Ebu Talibi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âVitin e Ălirimit (tĂ« MekĂ«s) shkova tek i DĂ«rguari i Allahut ï·ș, tĂ« cilin e gjeta duke u pastruar, ndĂ«rsa Fatimja, e bija e tij, po e mbulonte me njĂ« rrobĂ« (qĂ« tĂ« mos shihej). E pĂ«rshĂ«ndeta me selam, kurse ai tha: âKush Ă«shtĂ« kjo?â
- Jam Umu Hani, e bija e Ebu Talibit, - i thashë.
- âMirĂ« se vjen, Umu Hani!â - mĂ« tha ai.
Pasi u la, u ngrit dhe i fali tetĂ« rekate, i mbĂ«shtjellĂ« me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme. Kur e mbaroi namazin, i thashĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, vĂ«llai im po pĂ«rpiqet tĂ« vrasĂ« njĂ« burrĂ« qĂ« unĂ« e kam marrĂ« nĂ«n mbrojtje, filanin, tĂ« birin e HubejrĂ«s.â
- âAtĂ« qĂ« e ke marrĂ« nĂ«n mbrojtje ti, Ă«shtĂ« edhe nĂ«n mbrojtjen tonĂ«, oj Umu Haniâ, - tha i DĂ«rguari i Allahut ï·ș.
Umu Hani shton: âKjo ka ndodhur gjatĂ« paradites.â
358. Nga: Ebu Hurejra
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se dikush e pyeti tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș rreth namazit me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme, e nĂ« atĂ« rast tha: âVallĂ«, tĂ« gjithĂ« keni nga dy palĂ« rroba?!â
5. Nënkapitulli: Nëse dikush falet vetëm me një rrobë, le të vejë një pjesë të saj mbi supe
359. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Asimi na ka treguar nga Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Abdurrahman Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAsnjĂ«ri prej jush tĂ« mos falet me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme pa pasur diçka mbi supet e tij.â
360. Nga: Ebu Hurejra
Ebu Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Shejbani, e ky nga Jahja ibn Ebu Kethiri se ka thĂ«nĂ«: E kam pyetur ose ka thĂ«nĂ«: E kam dĂ«gjuar, e ky nga Ikrime se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âDĂ«shmoj se e kam dĂ«gjuar tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș duke thĂ«nĂ«: âAi qĂ« falet vetĂ«m me njĂ« rrobĂ«, le t'i hedhĂ« skajet e saj sipĂ«r supeve.â
6. Nënkapitulli: Nëse rroba është e ngushtë (mënyra e faljes me të)
361. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Jahja ibn Salihu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Fulejh ibn Sulejmani se Seid ibn Harithi ka thĂ«nĂ«: âE kemi pyetur Xhabir ibn Abdullahun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) rreth namazit me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme. Ai Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjur: âE kam shoqĂ«ruar Pejgamberin ï·ș nĂ« njĂ« rrugĂ«tim dhe, njĂ« natĂ«, vajta tek ai pĂ«r njĂ« nevojĂ« timen. E gjeta duke u falur, ndĂ«rsa unĂ« kisha tĂ« veshur vetĂ«m njĂ« rrobĂ«, andaj u mbĂ«shtolla me tĂ« dhe fillova tĂ« falem pranĂ« tij. Kur e kreu namazin, mĂ« pyeti: âĂfarĂ« tĂ« nxori nĂ« kĂ«tĂ« kohĂ«, o Xhabir?â Pasi ia tregova hallin tim, mĂ« tha: âPse je mbĂ«shtjellĂ« kĂ«shtu me kĂ«tĂ« rrobĂ«?â
- E pata vetëm këtë rrobë, - i thashë.
- âNĂ«se Ă«shtĂ« e madhe, atĂ«herĂ« skajet e saj vendosi mbrapa krahĂ«ve, e, nĂ«se Ă«shtĂ« e vogĂ«l, lidhe vetĂ«m nĂ« bel (duke e mbuluar pjesĂ«n e poshtme tĂ« trupit)â, - tha Pejgamberi ï·ș.â
362. Nga: Sehël ibn Sad Saidiu
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Ebu Hazimi se Sehli (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âKishte burra qĂ« faleshin me Pejgamberin ï·ș duke i mbajtur izaret tĂ« lidhura nĂ« qafat e tyre, sikurse fĂ«mijĂ«t. Pejgamberi ï·ș u tha grave: âMos i ngrini kokat (nga sexhdja), derisa burrat tĂ« ulen mirĂ« (pas sexhdes).â
7. Nënkapitulli: Falja e namazit duke qenë i veshur me xhybe të Shamit
Haseni ka thënë se nuk prish punë përdorimi i rrobave të qëndisura nga ndonjë mexhus (adhurues i zjarrit). Mameri ka thënë: "E kam parë Zuhriun duke veshur rroba jemenase, që ngjyroseshin me urinë (të kafshëve që u hahet mishi). Aliu është falur me një rrobë të sapoblerë, ende të palarë (importuar nga popujt jomuslimanë)."
363. Nga: Mugire ibn Shuëbe
Jahjai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Muaviu, e ky nga Ameshi, e ky nga Muslimi, e ky nga Mesruku se Mugire ibn ShuĂ«be (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âMe Pejgamberin ï·ș qeshĂ« nĂ« njĂ« udhĂ«tim, ku mĂ« tha: âO Mugire, mere shakullin!â Pasi e mora me vete, i DĂ«rguari i Allahut ï·ș u largua prej meje dhe e kreu nevojĂ«n. TĂ« veshur kishte njĂ« xhybe tĂ« Shamit. Tentoi ta nxirrte dorĂ«n prej mĂ«ngĂ«s sĂ« saj, por nuk mundte, sepse ishte e ngushtĂ«, andaj e nxori dorĂ«n nga fundi i rrobĂ«s dhe unĂ« i qita ujĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« abdes pĂ«r namaz. U dha mes'h mesteve dhe u fal.â
8. Nënkapitulli: Ndalesa e të qenit i zhveshur, në namaz
364. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Matar ibn Fadli na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Revhu, e kĂ«tij i ka treguar Zekerija ibn Is'haku, e kĂ«tij i ka treguar AmĂ«r ibn Dinari se Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș (gjatĂ« kohĂ«s sa ishte nĂ« MekĂ« dhe ende nuk ishte Pejgamber) bartte gurĂ« sĂ« bashku me ta (idhujtarĂ«t kurejshĂ«) pĂ«r rindĂ«rtimin e QabesĂ«. Ai kishte tĂ« veshur vetĂ«m njĂ« izar dhe Abasi, xhaxhai i Pejgamberit ï·ș, i kishte thĂ«nĂ«: âO djali i vĂ«llait tim, sikur ta zgjidhje izarin e ta vendosje mbi supe nĂ«n gurĂ« (do tĂ« tĂ« vinte mĂ« lehtĂ« pĂ«r t'i bartur). Pejgamberi ï·ș e zgjidhi izarin dhe, me ta vendosur mbi supe, i ra tĂ« fikĂ«t. QĂ« nga ajo ditĂ«, Pejgamberi ï·ș kurrĂ« nuk Ă«shtĂ« parĂ« i zhveshur.â
9. Nënkapitulli: Falja e namazit me këmishë të gjatë, shallvare (pantallona), brekushe dhe tunikë
365. Nga: Ebu Hurejra
Sulejman ibn Harbi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e ky nga Ejubi, e ky nga Muhamedi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âNjĂ« burrĂ« shkoi te Pejgamberi ï·ș dhe e pyeti rreth namazit me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme.â Ai i tha: âVallĂ«, tĂ« gjithĂ« posedoni nga dy palĂ« rroba?â
Po ashtu, njĂ« burrĂ« e pyeti Omerin rreth kĂ«saj, e ai iu pĂ«rgjigj: âKur Allahu jua shton furnizimin, mos i ngushtoni gjĂ«rat. Faluni me rrobat qĂ« posedoni. Faluni me izar e rida, izar me kĂ«mishĂ« tĂ« gjatĂ«, izar me tunikĂ«, shallvare me rida, shallvare me kĂ«mishĂ« tĂ« gjatĂ«, shallvare me tunikĂ«, brekushe me tunikĂ«, brekushe me kĂ«mishĂ« tĂ« gjatĂ«, - mendoj se ka thĂ«nĂ« edhe, - brekushe me rida.â
366. Nga: Abdullah ibn Omeri
Asim ibn Aliu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ebu DhiĂ«bi, e ky nga Zuhriu, e ky nga Salimi se Ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se njĂ« burrĂ« e pyeti tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș: âĂfarĂ« duhet tĂ« veshĂ« muhrimi?â
Pejgamberi ï·ș i tha: âNuk i lejohet tĂ« veshĂ« as kĂ«mishĂ«, as shallvare, as pardesy, as rrobĂ« tĂ« parfumuar me shafran ose vers. NĂ«se nuk mund tĂ« gjejĂ« sandale, atĂ«herĂ« le tĂ« mbathĂ« meste, por le t'i shkurtojĂ«, qĂ« tĂ« jenĂ« nĂ«n nyja.â
KĂ«tĂ« hadith e transmeton edhe Nafiu nga Ibn Omeri, e ky nga Pejgamberi ï·ș, njĂ«jtĂ«.
10. Nënkapitulli: Cilat pjesë të trupit duhen mbuluar?
367. Nga: Ebu Seid Hudriu
Kutejbe ibn Seidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka ndaluar qĂ« trupi tĂ« mbĂ«shtillet me rrobĂ« duke i bllokuar duart nĂ« tĂ«. Po ashtu, ka ndaluar uljen duke i pĂ«rthekuar gjunjĂ«t me duar gjatĂ« kohĂ«s sa Ă«shtĂ« i mbĂ«shtjellĂ« vetĂ«m me njĂ« rrobĂ«, ndĂ«rkohĂ« nuk ka me çfarĂ« t'i mbulojĂ« pjesĂ«t e turpshme.â
368. Nga: Ebu Hurejra
Kabisa ibn Ukbe na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âPejgamberi ï·ș ka ndaluar dy lloje tĂ« shitblerjes: limasin dhe nibadhin. Ka ndaluar qĂ« trupi tĂ« mbĂ«shtillet me rrobĂ« duke i bllokuar duart nĂ« tĂ« dhe uljen duke i pĂ«rthekuar gjunjĂ«t me duar gjatĂ« kohĂ«s sa personi Ă«shtĂ« i mbĂ«shtjellĂ« me njĂ« rrobĂ« tĂ« vetme.â
369. Nga: Ebu Hurejra
Is'haku na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jakub ibn Ibrahimi, e kĂ«tij i ka treguar i biri i vĂ«llait tĂ« Ibn Shihabit, e ky nga xhaxhai i vet (Ibn Shihabi), e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Humejd ibn Abdurrahman ibn Aufi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âEbu Bekri, gjatĂ« haxhit tĂ« tij, mĂ« dĂ«rgoi nĂ« mesin e disa tĂ« tjerĂ«ve qĂ« t'u thĂ«rrasim njerĂ«zve nĂ« Mina, ditĂ«n e Bajramit tĂ« Kurbanit: âPas kĂ«tij viti, asnjĂ« idhujtar tĂ« mos vijĂ« nĂ« haxh dhe askush tĂ« mos bĂ«jĂ« tavaf i zhveshur rreth QabesĂ«!â
Humejd ibn Abdurrahmani ka thĂ«nĂ«: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș e dĂ«rgoi Aliun pas Ebu Bekrit dhe e urdhĂ«roi tĂ« thĂ«rrasĂ« duke i lexuar ajetet e para tĂ« sures Teube.â
Ebu Hurejra thotĂ«: âAliu thĂ«rriste sĂ« bashku me ne nĂ«pĂ«r Mina, ditĂ«n e Bajramit: âPas kĂ«tij viti, tĂ« mos vijĂ« nĂ« haxh asnjĂ« idhujtar dhe askush tĂ« mos bĂ«jĂ« tavaf i zhveshur rreth QabesĂ«!â
11. Nënkapitulli: Falja e namazit pa pjesën e sipërme të rrobave
370. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Ebu Mevali se Muhamed ibn Munkediri ka thĂ«nĂ«: âHyra te Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) dhe e hasa duke u falur i mbĂ«shtjellĂ« me njĂ« rrobĂ«, kurse ridanĂ« e kishte lĂ«nĂ« anash. Pasi e kreu namazin, i thamĂ«: âO Ebu Abdullah! Po falesh pa rida?â
- Po, pata dĂ«shirĂ« tĂ« mĂ« shohin injorantĂ«t, sikurse ti. E kam parĂ« Pejgamberin ï·ș duke u falur kĂ«shtu, - tha ai.
12. Nënkapitulli: Mendimet e dhëna rreth dispozitës së zbulimit të kofshëve
Transmetohet nga Ibn Abasi, Xherhedi e Muhamed ibn Xhahshiu se Pejgamberi ï·șââ ka thĂ«nĂ«: âKofsha konsiderohet avret.â Enesi ka thĂ«nĂ«: "Pejgamberi ï·șââ e pati zbuluar kofshĂ«n e tij. Hadithi i Enesit Ă«shtĂ« mĂ« i saktĂ«, kurse ai i Xherhedit Ă«shtĂ« mĂ« i sigurtĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tâi shmangemi mospajtimit tĂ« dijetarĂ«ve (rreth kĂ«saj çështje)." Ebu Musai tregon: "Pejgamberi ï·șââ i pati mbuluar gjunjĂ«t momentin qĂ« pati hyrĂ« Othmaniââ." Zejd ibn Thabiti ka thĂ«nĂ«: "Allahu i MadhĂ«rishĂ«m ia zbriti shpalljen tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·șââ, ndĂ«rkohĂ« kofsha e tij ishte mbi kofshĂ«n time. Ai u rĂ«ndua aq shumĂ«, saqĂ« u frikĂ«sova se do tĂ« mĂ« dĂ«rrmohej kofsha ime."
371. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Jakub ibn Ibrahimi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ismail ibn Uleje, e kĂ«tij i ka treguar Abdulaziz ibn Suhejbi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se nĂ« BetejĂ«n e Hajberit namazin e sabahut e falĂ«n sĂ« bashku me Pejgamberin ï·ș nĂ« fillim tĂ« agimit. Pejgamberi ï·ș hipi mbi kafshĂ«, e po ashtu hipi edhe Ebu Talhai, kurse unĂ« isha mbrapa Ebu Talhait. Pejgamberi ï·ș shpejtoi (me kafshĂ«n e tij) drejt njĂ« rruge tĂ« ngushtĂ« nĂ«pĂ«rmjet rrugicave tĂ« Hajberit, saqĂ« gjuri im prekte kofshĂ«n e tij. Ai e zbuloi kofshĂ«n e vet, madje mund t'i shihja bardhĂ«sinĂ« e kofshĂ«s sĂ« Pejgamberit ï·ș. Pasi hyri nĂ« fshat, thirri tri herĂ«: âAllahu ekber! U mposht Hajberi! Kur ne zbresim nĂ« mejdanin e njĂ« populli, sa mĂ«ngjes tĂ« shĂ«mtuar gdhijnĂ« ata qĂ« janĂ« paralajmĂ«ruar!â
Kur populli doli pĂ«r punĂ«t e tyre (dhe e panĂ« ushtrinĂ«), filluan tĂ« thĂ«rrasin: âMuhamedi!â Abdulazizi ka thĂ«nĂ«: âDisa transmetues kanĂ« shtuar: âMe ushtri!â Pra, e çliruam me luftĂ«.
I mblodhĂ«m robĂ«rit, kurse Dihjai tha: âO i DĂ«rguari i Allahut! MĂ« jep njĂ« robĂ«reshĂ«!â
Pejgamberi ï·ș i tha: âShko merr njĂ«.â KĂ«shtu, ai e mori Safije bint Hujejin. NjĂ« burrĂ« erdhi te Pejgamberi ï·ș dhe i tha: âO i DĂ«rguari i Allahut! Dihjait ia ke dhĂ«nĂ« Safije bint Hujejin, zonjĂ«n e fisit kurejdha dhe nadir? AtĂ« nuk e meriton askush pĂ«rveç teje.â
Pejgamberi ï·ș tha: âThirrini tĂ« dy.â
Dihjai erdhi me Safijen, kurse Pejgamberi ï·ș e shikoi e tha: Merr njĂ« robĂ«reshĂ« tjetĂ«r.
Pejgamberi ï·ș e liroi Safijen dhe u martua me tĂ«.
Thabiti (transmetuesi pas Enesit) e pyeti: âO Ebu Hamza! ĂfarĂ« i dha pĂ«r mehĂ«r?â Ai tha: â(Ajo qe vetĂ« mehri pĂ«r) veten e saj. E liroi dhe u martua me tĂ«.â GjatĂ« rrugĂ«s, Umu Sulejmi e pĂ«rgatiti dhe ia dorĂ«zoi nĂ« mbrĂ«mje. Pejgamberi ï·ș u bĂ« dhĂ«ndĂ«r e tha: âAi qĂ« ka diçka (ushqim), le ta sjellĂ«.â I shtruan ca bohçe dhe disa sollĂ«n hurma, disa tĂ« tjerĂ« gjalpĂ«. (Abdulazizi ka thĂ«nĂ«: Enesi) mĂ« duket se e ka pĂ«rmedur edhe qullin. Me to pĂ«rgatitĂ«n njĂ« kombinim ushqimesh dhe me kĂ«tĂ« u kremtua martesa e Pejgamberit ï·ș.â
13. Nënkapitulli: Sa rroba duhet t'i vesh femra kur të falet?
Ikrime ka thënë: "Nëse e mbulon trupin e saj me një rrobë, i mjafton."
372. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Ebu Jemani na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Urve se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș e falte namazin e sabahut, e bashkĂ« me tĂ«, si xhemat, faleshin edhe disa gra besimtare, tĂ« mbĂ«shtjella me pelerinat e tyre (tĂ« gjera, qĂ« e mbulonin trupin tĂ«rĂ«sisht). Pas namazit, ktheheshin nĂ«pĂ«r shtĂ«pitĂ« e tyre dhe askush s'kishte mundĂ«si t'i njihte.â
14. Nënkapitulli: Të falurit me rroba që përmbajnë shenja (vizatime) dhe shikimi në to (gjatë namazit)
373. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Ahmed ibn Junusi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e kĂ«tij i ka treguar Ibn Shihabi, e ky nga Urve se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș u fal me njĂ« rrobĂ« me larime dhe (gjatĂ« namazit) u hodhi njĂ« shikim larimeve (tĂ« cilat e shpĂ«rqendruan). Pasi e kreu namazin, tha: âKthejani kĂ«tĂ« rrobĂ« Ebu Xhehmit dhe mĂ« sillni njĂ« rrobĂ« tĂ« tij pa larime, sepse pak mĂ« parĂ« mĂ« hutoi nĂ« namaz.â
Hisham ibn Urve transmeton nga babai i tij, e ky nga Aishja se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âGjatĂ« namazit mĂ« shkuan sytĂ« nĂ« larimet e saj, andaj kam frikĂ« se mĂ« huton.â
15. Nënkapitulli: A e prish namazin të falurit me rroba që përmbajnë shenja kryqi apo vizatime gjallesash, si dhe çka është e ndaluar në këtë tematikë?
374. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ebu Mamer Abdullah ibn Amri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdulvarithi, e kĂ«tij i ka treguar Abdulaziz ibn Suhejbi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âAishja posedonte njĂ« perde me tĂ« cilĂ«n e mbulonte njĂ«rĂ«n anĂ« tĂ« shtĂ«pisĂ«. Pejgamberi ï·ș i tha: âNa e hiq kĂ«tĂ« perde, sepse vizatimet e saj po mĂ« paraqiten vazhdimisht nĂ« namaz.â
16. Nënkapitulli: Për atë që falet me tunikë të mëndafshtë dhe pastaj e zhvesh
375. Nga: Ukbe ibn Amir Xhuheniu
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Jezidi, e ky nga Ebu Hajri se Ukbe ibn Amiri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âPejgamberit ï·ș iu dhurua njĂ« mantel i mĂ«ndafshtĂ«. NjĂ« ditĂ«, e veshi gjatĂ« namazit dhe, pasi u fal, e zhveshi me nxitim, sikurse e urrente atĂ«, dhe tha: âKjo nuk u takon tĂ« devotshmĂ«ve.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 375
Fjalë të panjohura?
17. Nënkapitulli: Të falurit me rrobë të kuqe
376. Nga: Ebu Xhuhajfe Suvaiu
Muhamed ibn Arare na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Omer ibn Ebu Zaide, e ky nga Avni ibn Ebu Xhuhajfe, se babai i tij Ebu Xhuhajfe (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âE kam parĂ« tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș nĂ« njĂ« tendĂ« tĂ« kuqe prej lĂ«kure, kurse Bilali bartte ujin e abdesit tĂ« tij. Pastaj, pashĂ« njerĂ«zit tĂ« vraponin pas atij uji qĂ« kishte mbetur nga abdesi dhe, ai qĂ« arrinte tĂ« merrte prej tij, e fĂ«rkonte trupin me tĂ«, kurse ai qĂ« nuk e arrinte, mundohej tĂ« pĂ«rfitonte diçka nga lagĂ«shtia e dorĂ«s sĂ« shokut tĂ« vet. Pastaj, e pashĂ« Bilalin qĂ« mori njĂ« shkop (tĂ« gjatĂ« e me majĂ« tĂ« mprehtĂ« sikurse shtiza) dhe e nguli nĂ« tokĂ«, e Pejgamberi ï·ș doli i veshur me njĂ« palĂ« rroba tĂ« kuqe. E kishte ngritur (rrobĂ«n, dhe e kishte zbuluar njĂ« pjesĂ« tĂ« kĂ«rcinjve tĂ« tij) tĂ« ngritura deri nĂ« gjysmĂ« tĂ« kĂ«rcirit. I fali dy rekate sĂ« bashku me njerĂ«zit, pĂ«rballĂ« shkopit, kurse kafshĂ«t dhe njerĂ«zit i shihja tĂ« kalonin andej shkopit.â
18. Nënkapitulli: Të falurit e namazit mbi tarracë, minber ose dërrasë
Ebu Abdullahu (Buhariu) thotë: "Haseni nuk e konsideronte problematike nëse dikush falet mbi akull ose mbi urë, edhe nëse urina qarkullon nën, mbi ose para saj, përderisa ka pengesë mes tyre. Ebu Hurejra ka falur namaz (me xhemat) duke qenë mbi kulm të xhamisë, kurse imami ishte brenda në xhami. Ibn Omeri është falur në borë."
377. Nga: Sehël ibn Sad Saidiu
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani se Ebu Hazimi tregon se SehĂ«l ibn Sadi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) Ă«shtĂ« pyetur: âPrej çfarĂ« materiali ka qenĂ« minberi (i Pejgamberit ï·ș)?â
Ai tha: âPĂ«rkitazi me kĂ«tĂ« nuk ka mbetur dikush qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« i informuar se unĂ«. E pati punuar filani, i çrobĂ«ruari i filanes, me brukĂ«n e GabĂ«s, pĂ«r Pejgamberin ï·ș. Pasi e vendosĂ«n nĂ« xhami, Pejgamberi ï·ș hipi nĂ« tĂ« dhe, i drejtuar nga kibla, mori tekbir dhe njerĂ«zit iu bashkĂ«ngjitĂ«n namazit tĂ« tij. Filloi me lexim dhe mĂ« pas ra nĂ« ruku, e bashkĂ« me tĂ« edhe njerĂ«zit pas tij. Pas rukusĂ«, u tĂ«rhoq mbrapa (zbriti nga minberi) dhe bĂ«ri sexhden nĂ« tokĂ«. (Me t'u ngritur nga sexhdja), u ngjit nĂ« minber, lexoi, ra nĂ« ruku u ngrit nga rukuja dhe sĂ«rish u tĂ«rhoq mbrapa (zbriti nga minberi) dhe bĂ«ri sexhden nĂ« tokĂ«. Ja, kĂ«shtu qĂ«ndron çështja e minberit.â
Imam Buhariu tregon se Ahmed ibn Hanbeli e pyeti Ali ibn Medinin rreth kĂ«tij hadithi, e tha: âDesha tĂ« them se Pejgamberi ï·ș Ă«shtĂ« falur nĂ« njĂ« vend mĂ« lart se njerĂ«zit, andaj nuk prish punĂ« asgjĂ« nĂ«se imami qĂ«ndron pak mĂ« sipĂ«r njerĂ«zve, duke u argumentuar me kĂ«tĂ« hadith.â
Ali ibn Medini i tha: âSufjan ibn Ujejnen e pyesnin shpesh rreth kĂ«saj tematike. A nuk e ke dĂ«gjuar prej tij?â
- Jo, - tha imam Ahmedi.â
378. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Muhamed ibn Abdurrahimi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jezid ibn Haruni, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Humejd Tavili se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș u rrĂ«zua nga kali, rrjedhimisht iu shqye kĂ«rciri ose shpatulla. Ai u betua se nuk do t'u afrohej grave tĂ« veta pĂ«r njĂ« muaj rresht, prandaj qĂ«ndronte nĂ« qilarin e tij, shkallĂ«t e tĂ« cilit ishin tĂ« punuara prej trungut tĂ« palmĂ«s.
NjĂ« ditĂ«, i vajtĂ«n shokĂ«t pĂ«r ta vizituar dhe, kur u fal me ta, qĂ«ndroi i ulur gjatĂ« namazit (pĂ«r shkak tĂ« plagĂ«s), kurse ata qĂ«ndronin nĂ« kĂ«mbĂ«. Pasi e kreu, tha: âImami duhet pasuar: kur ai tĂ« marrĂ« tekbirin, merrni edhe ju; kur tĂ« bjerĂ« nĂ« ruku, bini edhe ju; e, kur tĂ« bjerĂ« nĂ« sexhde, bini edhe ju. NĂ«se falet nĂ« kĂ«mbĂ«, ashtu faluni edhe ju.â
NĂ« ditĂ«n e njĂ«zetenĂ«ntĂ« e braktisi qilarin (iu kthye grave tĂ« tij), andaj disa i thanĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut, je betuar se nuk do t'u afrohesh njĂ« muaj rresht (porse zbrite nĂ« ditĂ«n e njĂ«zetenĂ«ntĂ«)?!â
Ai tha: âMuaji Ă«shtĂ« njĂ«zet e nĂ«ntĂ« ditĂ«.â
19. Nënkapitulli: Nëse rroba e atij që falet e prek trupin e bashkëshortes teksa bie në sexhde
379. Nga: Mejmune bint Harithi
Musededi na ka treguar nga Halidi, e kĂ«tij i ka treguar Sulejman Shejbaniu, e ky nga Abdullah ibn Shedadi se Mejmunia (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș falej nĂ« njĂ« sexhade (tĂ« punuar prej degĂ«ve ose gjetheve) tĂ« palmĂ«s afĂ«r meje, ndĂ«rkohĂ« unĂ« isha me menstruacione. Kur binte nĂ« sexhde, ndodhte qĂ« rroba e tij tĂ« mĂ« prekte.â
20. Nënkapitulli: Namazi mbi hasër
Xhabir ibn Abdullahu dhe Ebu Seidi ishin falur në anije duke qëndruar në këmbë. Haseni ka thënë: "Mund të falesh në këmbë, përderisa nuk u pengon atyre që janë përreth,kthehesh ngado që kthehet anija përndryshe falesh ulur."
380. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Is'hak ibn Abdullah ibn Ebu Talhai se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se gjyshja e tij, Mulejka, tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș i gatoi njĂ« ushqim dhe e ftoi pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«. Pasi hĂ«ngri, Pejgamberi ï·ș tha: âNgrihuni, se do t'ju fal njĂ« namaz.â
Enesi thotĂ«: âMora njĂ« hasĂ«r, qĂ« ishte nxirĂ« nga pĂ«rdorimi i shumtĂ« dhe e pastrova me ujĂ«. I DĂ«rguari i Allahut ï·ș u ngrit pĂ«r t'u falur, kurse unĂ« dhe jetimi (qĂ« ishte me ne) u rreshtuam pas tij. Mbrapa nesh ishte edhe gjyshja plakĂ«. I DĂ«rguari i Allahut ï·ș na i fali dy rekate dhe shkoi.â
21. Nënkapitulli: Namazi në sexhade të (punuar nga degët apo gjethet e) palmës
381. Nga: Mejmune bint Harithi
Ebu Velidi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Sulejman Shejbaniu, e ky nga Abdullah ibn Shedadi se Mejmunia (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș falej nĂ« sexhade (tĂ« punuar prej degĂ«ve ose gjetheve) tĂ« palmĂ«s.
22. Nënkapitulli: Të falurit në shtrat
Enesi Ă«shtĂ« falur nĂ« shtratin e tij dhe ka thĂ«nĂ«: "Faleshim me Pejgamberin ï·ș dhe kishte raste kur ndonjĂ«ri prej nesh binte nĂ« sexhde mbi rrobĂ«n e vet."
382. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Ismaili na ka thĂ«nĂ«: MĂ« ka treguar Maliku, e ky nga Ebu Nadri, i çrobĂ«ruari i Omer ibn Ubejdullahut, e ky nga Ebu Seleme ibn Abdurrahmani se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), gruaja e Pejgamberit ï·ș, ka thĂ«nĂ«: âFlija para tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș (teksa ai falej), kurse kĂ«mbĂ«t e mia shtriheshin nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s sĂ« tij. Kur binte nĂ« sexhde, m'i prekte kĂ«mbĂ«t, andaj i tĂ«rhiqja, e, kur ngrihej, i shtrija sĂ«rish. NĂ« atĂ« kohĂ«, shtĂ«pitĂ« nuk kishin fenerĂ«.â
383. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Urve se Aishja (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, kur i DĂ«rguari i Allahut ï·ș falej, rrinte shtrirĂ« nĂ« shtratin bashkĂ«shortor, mes tij dhe kiblĂ«s, siç shtrihet xhenazja.
384. Nga: Urve ibn Zubejri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Jezidi, e ky nga Irakiu se Urve (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, teksa Pejgamberi ï·ș falej, Aishja rrinte shtrirĂ« mes tij dhe kiblĂ«s, nĂ« shtratin ku ata flinin.
23. Nënkapitulli: Të kryerit e sexhdes mbi rrobë në rast të nxehtësisë së madhe
Haseni ka thĂ«nĂ«: "ShokĂ«t e Pejgamberit ï·ș binin nĂ« sexhde mbi çallmĂ« dhe kĂ«sulĂ«, ndĂ«rkohĂ« duart i mbanin brenda mĂ«ngĂ«ve."
385. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ebu Velid Hisham ibn Abdulmeliku na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Bishr ibn Mufadali, e kĂ«tij i ka treguar Galib Katani, e ky nga BekĂ«r ibn Abdullahu se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âFaleshim sĂ« bashku me Pejgamberin ï·ș dhe, pĂ«r shkak tĂ« tĂ« nxehtit tĂ« madh, kishte raste kur ndokush shtrinte skajin e rrobĂ«s pĂ«r tĂ« rĂ«nĂ« nĂ« sexhde.â
24. Nënkapitulli: Të falurit me sandale
386. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Adem ibn Ebu Ijasi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ebu Mesleme, Seid ibn Jezid Ezdiu ka thĂ«nĂ«: âE kam pyetur Enes ibn Malikun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!): âA ka pasur raste kur Pejgamberi ï·ș Ă«shtĂ« falur me sandale?â Ai mĂ« ka thĂ«nĂ«: âPo.â
25. Nënkapitulli: Të falurit me meste
387. Nga: Xherir ibn Abdullahu
Ademi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e ky nga Ameshi, e ky e ka dĂ«gjuar Ibrahimin se Hemam ibn Harithi tregon: âE kam parĂ« Xherir ibn Abdullahun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) duke urinuar e pastaj duke marrĂ« abdes. Ai u dha mes'h mesteve dhe u ngrit pĂ«r t'u falur.â MĂ« pas, dikush e pyeti rreth kĂ«saj, e ai iu pĂ«rgjigj: âE kam parĂ« Pejgamberin ï·ș duke vepruar kĂ«shtu.â
Ibrahim Nehaiu thotĂ«: â(NxĂ«nĂ«sit e Ibn Mesudit) e pĂ«lqenin kĂ«tĂ« gjĂ«, sepse Xheriri ishte prej personave tĂ« fundit qĂ« kishte pranuar Islamin.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 387
Fjalë të panjohura?
388. Nga: Mugire ibn Shuëbe
Is'hak ibn Nasri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Ameshi, e ky nga Muslimi, e ky nga Mesruku se Mugire ibn ShuĂ«be (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âI shĂ«rbeva Pejgamberit ï·ș pĂ«r tĂ« marrĂ« abdes, e nĂ« atĂ« rast u dha mes'h mesteve, pastaj u fal.â
26. Nënkapitulli: Ai që nuk e plotëson sexhden si duhet
389. Nga: Hudhejfe ibn Jemani
Salt ibn Muhamedi na ka rrĂ«fyer: Na ka rrĂ«fyer Mehdiu, e ky nga Vasili, e ky nga Ebu Vaili se Hudhejfe (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se pa njĂ« burrĂ« duke mos kryer mirĂ« rukunĂ« dhe sexhden. Pasi e pĂ«rfundoi namazin, Hudhejfe i tha: âNuk u fale. - Mendoj se po ashtu ka thĂ«nĂ«: - Po qe se vdes kĂ«shtu, nuk do tĂ« vdesĂ«sh nĂ« pĂ«rputhje me traditĂ«n e Muhamedit ï·ș.â
27. Nënkapitulli: Ekspozimi i brendësisë së llërës (në mënyrë që të mos puthit llërën për trupi) dhe zgjerimi i krahëve gjatë kryerjes së sexhdes
390. Nga: Abdullah ibn Malik ibn Buhajne
Jahja ibn Bukejri na ka rrĂ«fyer: Na ka treguar BekĂ«r ibn Mudarri, e ky nga Xhaferi, e ky nga Ibn Hurmuzi se Abdullah ibn Malik ibn Buhajne (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, kur falej Pejgamberi ï·ș, i hapte krahĂ«t (nĂ« sexhde), saqĂ« i shquhej bardhĂ«sia e nĂ«nsqetullave.
Lejthiu thotĂ«: âMĂ« ka treguar Xhafer ibn Rebia, ngjashĂ«m.â
28. Nënkapitulli: Vlera e drejtimit nga kibla
Ebu Humejdi transmeton se Pejgamberi ï·ș ka porositur qĂ« gishtĂ«rinjtĂ« e kĂ«mbĂ«ve duhen kthyer nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s.
391. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
AmĂ«r ibn Abasi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Mehdiu, e kĂ«tij i ka treguar Mensur ibn Sadi, e ky nga Mejmun ibn Sijahu se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAi qĂ« e fal namazin sikurse ne, drejtohet nga kibla jonĂ« dhe e ha mishin e therur nga ne, Ă«shtĂ« musliman qĂ« meriton mbrojtjen e Allahut dhe tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Tij. Andaj, mos e tradhtoni Allahun (nĂ« besĂ«n e dhĂ«nĂ«).â
392. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Nuajmi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ibn Mubareku, e ky nga Humejd Tavili se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âJam urdhĂ«ruar t'i luftoj njerĂ«zit derisa tĂ« deklarojnĂ« se s'ka tĂ« adhuruar tĂ« denjĂ« pĂ«rveç Allahut. E, kur ta thonĂ« kĂ«tĂ«, ta falin namazin sikurse ne, tĂ« drejtohen nga kibla jonĂ« dhe ta hanĂ« mishin e therur nga ne, na ndalohet t'ua cenojmĂ« gjakun dhe pasurinĂ« e tyre, pĂ«rveç nĂ«se kĂ«tĂ« e kĂ«rkon e drejta islame, e llogaria e tyre i takon Allahut.â
393. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ibn Ebu Merjemi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Jahjai, e kĂ«tij i ka treguar Humejdi, e kĂ«tij i ka treguar Enesi nga Pejgamberi ï·ș. Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Halid ibn Harithi, e ky nga Humejdi se Mejmun ibn Sijahu e pyeti Enes ibn Malikun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!): âO Ebu Hamza! ĂfarĂ« e bĂ«n tĂ« shenjtĂ« gjakun dhe pasurinĂ« e njeriut?â Ai iu pĂ«rgjigj: âAi qĂ« dĂ«shmon se s'ka tĂ« adhuruar tĂ« denjĂ« pĂ«rveç Allahut dhe drejtohet nga kibla jonĂ«, e fal namazin sikurse ne dhe e ha mishin qĂ« e therim ne, Ă«shtĂ« musliman dhe trajtohet, me tĂ« drejtat dhe obligimet pĂ«rkatĂ«se, si musliman.â
29. Nënkapitulli: Kibla e medinasve, banorëve të Shamit dhe lindorëve
Nuk ka kibĂ«l as nĂ« lindje, as nĂ« perĂ«ndim, argumentuar me fjalĂ«n e Pejgamberit ï·ș: âMos u drejtoni nga kibla teksa e kryeni nevojĂ«n fiziologjike ose urinoni. MirĂ«po, drejtohuni nga lindja ose perĂ«ndimi.â (Ky rregull vlen pĂ«r banorĂ«t e MedinĂ«s, sepse pĂ«r ta kibla ndodhet nĂ« anĂ«n jugore.)
394. Nga: Ebu Ejub Ensariu
Ali ibn Abdullahu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Zuhriu, e ky nga Ata ibn Jezidi se Ebu Ejub Ensariu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKur doni t'i kryeni nevojat fiziologjike, as mos u drejtoni nga kibla, as mos ia ktheni shpinĂ«n, por drejtohuni nga lindja ose nga perĂ«ndimi.â
Ebu Ejubi thotĂ«: âKur erdhĂ«m nĂ« Sham, nevojtoret i gjetĂ«m tĂ« ndĂ«rtuara nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s. Andaj, ndĂ«rronim drejtimin. (Pasi dilnim), i kĂ«rkonim falje Allahut tĂ« LartĂ«suar.â
Po ashtu transmetohet nga Zuhriu, e ky nga Atai se ka thĂ«nĂ«: âE kam dĂ«gjuar Ebu Ejubin duke transmetuar njĂ«jtĂ« nga Pejgamberi ï·ș.â
30. NĂ«nkapitulli: Fjala Allahut tĂ« MadhĂ«rishĂ«m: âVendin e Ibrahimit (nĂ« Qabe) pĂ«rdoreni pĂ«r falje.â
395. Nga: Abdullah ibn Omeri
Humejdiu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani se AmĂ«r ibn Dinari tregon: âE kemi pyetur Ibn Omerin (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!): âA i lejohet tĂ« bĂ«jĂ« marrĂ«dhĂ«nie me bashkĂ«shorten e vet atij qĂ« e kryen tavafin e umrĂ«s rreth QabesĂ«, por ende nuk e ka kryer ecjen mes SafasĂ« dhe MervĂ«s?â
Ai u pĂ«rgjigj: â(Kur) Pejgamberi ï·ș erdhi (nĂ« MekĂ«), bĂ«ri tavaf rreth QabesĂ« shtatĂ« herĂ«, i fali dy rekate mbrapa Mekamit, pastaj eci mes SafasĂ« dhe MervĂ«s. Shembullin mĂ« tĂ« mirĂ« e keni tek i DĂ«rguari i Allahut ï·ș.â
396. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
AmĂ«r ibn Dinari tregon: âE pyetĂ«m edhe Xhabir ibn Abdullahun (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!), e ai u pĂ«rgjigj: âTĂ« mos i afrohet asaj pa e kryer ecjen mes SafasĂ« dhe MervĂ«s.â
397. Nga: Abdullah ibn Omeri
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Sejfi se Muxhahidi transmeton se dikush i tregoi Ibn Omerit (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka hyrĂ« brenda nĂ« Qabe.
Ibn Omeri thotĂ«: âVajta dhe e gjeta Bilalin, duke qĂ«ndruar mes dy portave, kurse Pejgamberi ï·ș posa kishte dalĂ«.â E pyeta atĂ«: âA u fal Pejgamberi ï·ș brenda QabesĂ«?â Ai m'u pĂ«rgjigj: âPo. I fali dy rekate mes dy shtyllave qĂ« ndodhen nĂ« tĂ« majtĂ« tĂ« hyrjes, pastaj doli dhe i fali edhe dy rekate pĂ«rballĂ« QabesĂ«.â
398. Nga: Abdullah ibn Abasi
Is'hak ibn Nasri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdurrezaku, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Xhurejxhi, e ky nga Atai se Ibn Abasi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âKur Pejgamberi ï·ș hyri nĂ« Qabe, bĂ«ri dua pranĂ« secilit kĂ«nd tĂ« saj, por nuk u fal brenda. Pasi doli jashtĂ«, i fali dy rekate pĂ«rballĂ« QabesĂ« dhe tha: âKjo Ă«shtĂ« kibla.â
31. Nënkapitulli: Kthimi nga kibla, pavarësisht vendndodhjes
Ebu Hurejra tregon se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âDrejtohu nga kibla dhe merr tekbirin.â
399. Nga: Bera ibn Azibi
Abdullah ibn Rexhai na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Israili, e ky nga Ebu Is'haku se Bera ibn Azibi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âI DĂ«rguari i Allahut ï·ș Ă«shtĂ« falur nĂ« drejtim tĂ« xhamisĂ« sĂ« Kudsit pĂ«r gjashtĂ«mbĂ«dhjetĂ«-shtatĂ«mbĂ«dhjetĂ« muaj rresht. Ai kishte dĂ«shirĂ« tĂ« drejtohej nga Qabeja, andaj Allahu ï·» zbriti ajetin: âNe tĂ« pamĂ« ty (Muhamed) qĂ« vazhdimisht drejtoje shikimin nga qielli...â (Bekare, 144) Dhe kĂ«shtu u drejtua (pas zbritjes sĂ« kĂ«tij ajeti) nga Qabeja.
Disa mendjelehtĂ«, pĂ«rkatĂ«sisht hebrenjtĂ«, thoshin: âĂ'i ktheu ata prej kiblĂ«s sĂ« tyre qĂ« ishin mĂ« parĂ«? âThuaju: âTĂ« Allahut janĂ« lindja dhe perĂ«ndimi. Ai udhĂ«zon kĂ« tĂ« dojĂ« nĂ« rrugĂ«n e drejtĂ«.â (Bekare, 142)
AtĂ« ditĂ«, njĂ« burrĂ« u fal sĂ« bashku me Pejgamberin ï·ș dhe, kur doli prej namazit, gjatĂ« rrugĂ«s, pa njĂ« grup ensarĂ«sh tek falnin namazin e ikindisĂ« nĂ« drejtim tĂ« xhamisĂ« sĂ« Kudsit. U tregoi se Ă«shtĂ« dĂ«shmitar se sapo ishte falur me tĂ« DĂ«rguarin e Allahut ï·ș tĂ« drejtuar nga Qabeja. Ata e ndĂ«rruan drejtimin e u kthyen nga Qabeja.â
400. Nga: Xhabir ibn Abdullah Ensariu
Muslimi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hishami, e kĂ«tij i ka treguar Jahja ibn Ebu Kethiri, e ky nga Muhamed ibn Abdurrahmani se Xhabiri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș falej sipĂ«r devesĂ« sĂ« tij tĂ« kalĂ«rimit ngado qĂ« ajo kthehej. NdĂ«rkaq, kur falte ndonjĂ« farz, zbriste dhe drejtohej nga kibla.
401. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Othmani na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Xheriri, e ky nga Mensuri, e ky nga Ibrahimi, e ky nga Alkame se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș u fal, - Ibrahim Nehaiu thotĂ«: âShtoi ose la mangĂ«t diçka prej namazit, - dhe, pasi e kreu, dikush e pyeti: âO i DĂ«rguari i Allahut! A mos ka ndodhur ndonjĂ« ndryshim pĂ«rkitazi me namazin?â Ai tha: âPĂ«rse, vallĂ«?â I thanĂ«: âI fale kaq e kaq rekate. Ai u ul sĂ«rish dhe u drejtua nga kibla, i bĂ«ri dy sexhde dhe dha selam. Pasi u kthye nga ne, tha: âSikur tĂ« kishte ndryshuar diçka e namazit, do t'ju kisha treguar, porse unĂ« jam njeri sikurse ju, harroj siç harroni ju. E, nĂ«se ndodh tĂ« harroj diçka, mĂ« tregoni. NĂ« rast se dikujt prej jush i lindin dyshime nĂ« namaz (se ka shtuar ose ka lĂ«nĂ« mangĂ«t diçka), le tĂ« pĂ«rpiqet tĂ« gjejĂ« tĂ« saktĂ«n dhe le ta vazhdojĂ« namazin me atĂ« bindje. Pasi tĂ« japĂ« selam, i bĂ«n dy sexhde.â
32. Nënkapitulli: Transmetimet rreth kiblës dhe mendimi i atyre që thonë se nuk ka nevojë ta përsërisë namazin personi që, (pasi që është përpjekur ta gjejë drejtimin e kiblës) gabon, e nuk falet në drejtim të kiblës
Pejgamberi ï·șââ ka dhĂ«nĂ« selam nĂ« dy rekate nĂ« namazin e drekĂ«s dhe Ă«shtĂ« kthyer nga njerĂ«zit, pastaj (Ă«shtĂ« ngritur sĂ«rish dhe) i ka plotĂ«suar ato qĂ« i kanĂ« mbetur.
402. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
AmĂ«r ibn Avniu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Hushejmi, e ky nga Humejdi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Omeri ka thĂ«nĂ«: âNĂ« tri raste mendimi im Ă«shtĂ« pĂ«rputhur me shpalljen: âPejgamberit ï·ș i pata thĂ«nĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut! Sikur ta shfrytĂ«zonim vendin e Ibrahimit si vendfalje?â Pastaj zbriti ajeti: â... Vendin ku qĂ«ndroi Ibrahimi pĂ«rdoreni pĂ«r vendfalje!â (Bekare, 125) Edhe ajeti i hixhabit. Pejgamberit ï·ș i pata thĂ«nĂ«: âO i DĂ«rguari i Allahut! Sikur t'i urdhĂ«roje gratĂ« e tua tĂ« mbulohen, sepse me to flet edhe i miri, edhe i keqi. AtĂ«herĂ« zbriti ajeti i hixhabit. NjĂ« ditĂ«, gratĂ« e Pejgamberit ï·ș u tubuan nga xhelozia ndaj tij dhe unĂ« u thashĂ«: âNĂ« qoftĂ« se ai ju ndan, Zoti i tij mund t'ju zĂ«vendĂ«sojĂ« me gra mĂ« tĂ« mira se ju...â (Tahrim, 5) AtĂ«herĂ« pati zbritur ky ajet.â
Ibn Ebu Merjemi na ka thĂ«nĂ«: âNa ka rrĂ«fyer Jahja ibn Ejubi, e kĂ«tij i ka treguar Humejdi, e ky e ka dĂ«gjuar Enesin duke e transmetuar kĂ«tĂ« hadith.â
403. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Malik ibn Enesi, e ky nga Abdullah ibn Dinari se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon: âNjĂ« ditĂ«, teksa njerĂ«zit ishin duke e falur namazin e sabahut nĂ« XhaminĂ« e KubasĂ«, u vajti njĂ« lajmĂ«tar dhe u tha: âSonte tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Allahut ï·ș i ka zbritur njĂ« pjesĂ« e Kuranit dhe Ă«shtĂ« urdhĂ«ruar tĂ« drejtohet nga Qabeja, andaj drejtohuni nga ajo.â Ata ishin tĂ« kthyer nĂ« drejtim tĂ« Shamit, kĂ«shtu qĂ« u kthyen nga Qabeja.â
404. Nga: Abdullah ibn Mesudi
Musededi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Jahjai, e ky nga ShuĂ«be, e ky nga Hakemi, e ky nga Ibrahimi, e ky nga Alkame se Abdullahu (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) ka thĂ«nĂ«: âNjĂ« ditĂ«, Pejgamberi ï·ș e fali drekĂ«n pesĂ« rekate. I thanĂ«: âVallĂ«, u shtua numri i rekateve?â Ai ua ktheu: âPĂ«rse, vallĂ«?â I thanĂ«: âI fale pesĂ« rekate. AtĂ«herĂ« Pejgamberi ï·ș u ul dhe i bĂ«ri dy sexhde.â
33. Nënkapitulli: Mënjanimi i pështymës nga xhamia duke e fshirë me dorë
405. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Kutejbe na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Ismail ibn Xhaferi, e ky nga Humejdi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se, njĂ« ditĂ«, Pejgamberi ï·ș pa kĂ«lbazĂ« (brenda xhamisĂ«) nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s. Kjo e rĂ«ndoi aq shumĂ«, saqĂ« u vrenjt nĂ« fytyrĂ«. U ngrit dhe e fshiu me dorĂ«n e tij, pastaj tha: âDijeni se, kur dikush Ă«shtĂ« nĂ« namaz, ai po i flet drejtpĂ«rdrejt Zotit tĂ« vet, - ose ka thĂ«nĂ«: Zoti i tij Ă«shtĂ« mes tij dhe kiblĂ«s. - Andaj, askush tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s, por (mund) tĂ« pĂ«shtyjĂ« nĂ« tĂ« majtĂ« ose nĂ«n kĂ«mbĂ«.â E kapi skajin e ridasĂ« sĂ« tij dhe pĂ«shtyu nĂ« tĂ«, pastaj e palosi (dhe e fĂ«rkoi) e tha: âOse tĂ« veprojĂ« kĂ«shtu.â
406. Nga: Abdullah ibn Omeri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Nafiu se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș pa pĂ«shtymĂ« nĂ« mur, nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s. Ai e fshiu atĂ« dhe u kthye nga njerĂ«zit e tha: âKur dikush falet, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« pĂ«rpara vetes, sepse Allahu Ă«shtĂ« pĂ«rpara tij teksa falet.â
407. Nga: Aishe bint Ebu Bekri
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Hisham ibn Urve, e ky nga babai i vet se Aishja, nĂ«na e besimtarĂ«ve (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!), tregon se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș pa qurra, pĂ«shtymĂ« ose kĂ«lbazĂ« nĂ« murin e pĂ«rparmĂ«, nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s, andaj e fshiu.
Referenca: Sahihu i Buhariut 407
Fjalë të panjohura?
34. Nënkapitulli: Mënjanimi i qurrave nga xhamia duke i fshirë me guralecë
Ibn Abasi ka thënë: "Nëse shkel mbi ndyrësirë të lagësht, pastroje me ujë, e, nëse shkel mbi të tharën, nuk ka nevojë të pastrohet."
408. Nga: Ebu Hurejra
408, 409 - Musa ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Ibrahim ibn Sadi, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Ibn Shihabi, e ky nga Humejd ibn Abdurrahman se Ebu Hurejra dhe Ebu Seidi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) transmetojnĂ« se Pejgamberi ï·ș pa kĂ«lbazĂ« nĂ« murin e xhamisĂ«. KĂ«shtu, mori njĂ« guralec dhe e fshiu, pastaj tha: âKur dikush pĂ«shtyn kĂ«lbazĂ«, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« as pĂ«rpara vetes, as nĂ« tĂ« djathtĂ«. Le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas, ose nĂ«n kĂ«mbĂ«n e tij tĂ« majtĂ«.â
409. Nga: Ebu Seid Hudriu
408, 409
35. Nënkapitulli: Gjatë namazit nuk duhet pështyrë në anën e djathtë
410. Nga: Ebu Hurejra
410, 411 - Jahja ibn Bukejri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra dhe Ebu Seidi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me ta!) tregojnĂ« se Pejgamberi ï·ș pa kĂ«lbazĂ« nĂ« murin e xhamisĂ«. KĂ«shtu, mori njĂ« guralec dhe e fshiu, pastaj tha: âKur dikush pĂ«shtyn kĂ«lbazĂ«, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« as pĂ«rpara vetes, as nĂ« tĂ« djathtĂ«. Le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas, ose nĂ«n kĂ«mbĂ«n e majtĂ«.â
411. Nga: Ebu Seid Hudriu
410, 411
412. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Hafs ibn Omeri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka rrĂ«fyer Katadja se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âAskush tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« as pĂ«rpara vetes, as nĂ« tĂ« djathtĂ«, por le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas ose nĂ«n kĂ«mbĂ«.â
36. Nënkapitulli: (Në rast nevoje), le të pështyjë majtas ose nën këmbën e majtë
413. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ademi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Katadja se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âTeksa besimtari Ă«shtĂ« nĂ« namaz, i flet drejtpĂ«rdrejt Zotit tĂ« vet. Andaj, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« as pĂ«rpara, as nĂ« tĂ« djathtĂ«, por le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas ose nĂ«n kĂ«mbĂ«.â
414. Nga: Ebu Seid Hudriu
Aliu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Sufjani, e kĂ«tij i ka treguar Zuhriu, e ky nga Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Seidi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș pa kĂ«lbazĂ« nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s dhe e fshiu me njĂ« guralec. Pastaj, ka ndaluar qĂ« dikush tĂ« pĂ«shtyjĂ« pĂ«rpara vetes ose nĂ« tĂ« djathtĂ«, por (nĂ«se pĂ«shtyn), le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas ose nĂ«n kĂ«mbĂ«n e majtĂ«.
Po ashtu është transmetuar nga Zuhriu se e ka dëgjuar Humejdin, e ky nga Ebu Seidi, ngjashëm.
37. Nënkapitulli: Shpagimi i atij që pështyn në xhami
415. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Ademi na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar ShuĂ«be, e kĂ«tij i ka treguar Katadja se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âPĂ«shtyma nĂ« xhami konsiderohet gabim, shpagimi i sĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« mbulimi i saj.â
Referenca: Sahihu i Buhariut 415
Fjalë të panjohura?
38. Nënkapitulli: Mbulimi i pështymës (me dhé) brenda xhamisë
416. Nga: Ebu Hurejra
Is'hak ibn Nasri na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Abdurrezaku, e ky nga Mameri, e ky nga Hemami se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se Pejgamberi ï·ș ka thĂ«nĂ«: âKur dikush Ă«shtĂ« duke u falur, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« pĂ«rpara vetes, sepse, teksa Ă«shtĂ« nĂ« namaz, i flet drejtpĂ«rdrejt Allahut. TĂ« mos pĂ«shtyjĂ« as nĂ« tĂ« djathtĂ«, sepse nĂ« tĂ« djathtĂ«n e tij ndodhet njĂ« melek. Le tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas ose nĂ«n kĂ«mbĂ«, pastaj le ta mbulojĂ« atĂ«.â
39. Nënkapitulli: Nëse dikë e ngacmon pështyma, le ta vendosë në qoshe të rrobës së vet
417. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Malik ibn Ismaili na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Zuhejri, e kĂ«tij i ka treguar Humejdi se Enesi (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon se Pejgamberi ï·ș pa kĂ«lbazĂ« nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s dhe e fshiu me dorĂ«. NdĂ«rkohĂ«, u vĂ«rejt tek ai irritimi, - ose ka thĂ«nĂ«: kjo gjĂ« e irritoi dhe e rĂ«ndoi shumĂ«, - dhe tha: âTeksa dikush Ă«shtĂ« nĂ« namaz, Ă«shtĂ« duke i folur drejtpĂ«rdrejt Zotit tĂ« vet, - ose ka thĂ«nĂ«: Zoti i vet Ă«shtĂ« mes tij dhe kiblĂ«s. - Andaj, tĂ« mos pĂ«shtyjĂ« nĂ« drejtim tĂ« kiblĂ«s, por (mund) tĂ« pĂ«shtyjĂ« majtas, ose nĂ«n kĂ«mbĂ«.â Pastaj e kapi skajin e rrobĂ«s sĂ« tij tĂ« sipĂ«rme dhe pĂ«shtyu nĂ« tĂ«, e palosi (e fĂ«rkoi) dhe tha: âOse tĂ« veprojĂ« kĂ«shtu.â
40. Nënkapitulli: Këshilla e imamit drejtuar njerëzve për përsosjen e namazit dhe përmendja e kiblës
418. Nga: Ebu Hurejra
Abdullah ibn Jusufi na ka thĂ«nĂ«: Na ka rrĂ«fyer Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) transmeton se i DĂ«rguari i Allahut ï·ș ka thĂ«nĂ«: âA mendoni se, kur jam i kthyer nga kibla, nuk ju shoh? Betohem nĂ« Allahun se asgjĂ« nuk mĂ« ikĂ«n pa e vĂ«nĂ« re, as pĂ«rqĂ«ndrimi juaj, as rukuja juaj, sepse unĂ« ju shoh mbrapa shpinĂ«s sime.â
419. Nga: Enes ibn Malik Ensariu
Jahja ibn Salihu na ka thĂ«nĂ«: Na ka treguar Fulejh ibn Sulejmani, e ky nga Hilal ibn Aliu se Enes ibn Maliku (Allahu qoftĂ« i kĂ«naqur me tĂ«!) tregon: âPejgamberi ï·ș u fal dhe hipi nĂ« minber e, pĂ«rkitazi me namazin dhe rukunĂ«, tha: âUnĂ« ju shoh mbrapa shpinĂ«s sime siç ju shoh kĂ«shtu (pĂ«rpara).â